ایران کشوری پهناور و عمدتاً خشک است که کوهستان‌ها، بیابان‌ها، دشت‌ها، جنگل‌ها، تالابها، سواحل، روستاها و شهرهای بسیار بزرگ را دربر می‌گیرد. این مکان‌های متفاوت نیازهای زیستمحیطی متفاوتی دارند، اما آب تقریباً همه‌جا اهمیت دارد. اصطلاح فارسی برای محیط زیست، محیطزیست (mohit-e zist) است و به‌صورت «محیط زیست» نوشته می‌شود. فعالیت‌های زیستمحیطی شامل حفاظت از منابع طبیعی، کنترل آلودگی، حفاظت از حیات وحش، مدیریت پسماند و کاهش آسیب به سلامت عمومی است. سازمان حفاظت محیطزیست (Department of Environment) در سطح ملی، نهاد عمومی اصلی برای کنترل آلودگی، مناطق حفاظتشده و حفاظت از حیات وحش است. وزارتخانهها، نهادهای استانی، شهرداریها، سازمانهای آب و خدمات محلی نیز بخش‌هایی از نظام محیطزیست را مدیریت می‌کنند. کمبود آب یکی از دغدغه‌های اساسی زیستمحیطی در ایران است. بارندگی کم، خشکسالی، استفاده سنگین از آبهای زیرزمینی، مصرف ناکارآمد، آسیب به حوزه‌های آبخیز و نیازهای مختلف و گاه متعارض می‌توانند آب رودخانهها، دریاچه‌ها، تالابها، چاه‌ها و منابع مورد نیاز مزارع را کاهش دهند. آلودگی هوا به‌ویژه در مناطق شهری و صنعتی بزرگ محسوس است. ترافیک جاده‌ای، مصرف سوخت، کارخانه‌ها، گرمایش، گردوغبار و شرایط محلی آب‌وهوا می‌توانند با یکدیگر ترکیب شوند و هوای ناسالم را نزدیک سطح زمین حبس کنند. پسماند معمولاً از طریق سامانه‌های شهری جمع‌آوری می‌شود، اما کیفیت خدمات و شیوه‌های جداسازی در مکان‌های مختلف متفاوت است. کاهش پسماند، جدا نگه‌داشتن مواد خطرناک، استفاده دوباره از اقلام قابل استفاده و حمایت از بازیافت قابل اعتماد، بخش‌های عملی مراقبت از محیطزیست هستند. فرسایش خاک، تخریب زمین، بیابان‌زایی، از بین رفتن جنگل‌ها، آتش‌سوزی‌ها و آسیب به تالابها می‌توانند هم طبیعت و هم معیشت مردم را تضعیف کنند. پیشگیری اغلب زمانی بهتر نتیجه می‌دهد که کاربری زمین، کشاورزی، چرای دام، مدیریت آب و حفاظت از زیستگاه‌ها با هم در نظر گرفته شوند. ایران از دانش زیستمحیطی، نهادهای علمی، گروه‌های اجتماعی، شیوه‌های سنتی آب‌رسانی و ظرفیت بالایی برای استفاده کارآمد از انرژی و منابع برخوردار است. شرایط خشک، تقاضای زیاد، اجرای ضعیف قوانین، تقسیم مسئولیت‌ها، زیرساخت محدود و فشار اقتصادی می‌توانند پیشرفت را محدود کنند. مردم می‌توانند با مصرف سنجیده آب و انرژی، تولید پسماند کمتر، رفت‌وآمد پاک‌تر، احترام به مکان‌های حفاظتشده و گزارش خطرهای جدی محلی کمک کنند. اقدام خانوارها مفید است، اما مشکلات بزرگ زیستمحیطی به برنامهریزی هماهنگ عمومی و صنعت مسئول نیز نیاز دارند.
محیطزیست در ایران
محیطزیست ایران آب، هوا، خاک، انرژی، حیات وحش، شهرها و سلامت انسان را به یکدیگر پیوند می‌دهد. این کشور با شرایط خشک، بارندگی نامتوازن، آلودگی هوای شهری، آسیب به زمین و فشار بر زیستگاه‌های طبیعی روبه‌رو است. بنابراین حفاظت از محیطزیست به مسئولان عمومی، شهرداریها، کسبوکارها، جوامع محلی و انتخاب‌های روزمره خانوارها وابسته است.
Tip
با مسائل زیست‌محیطی‌ای شروع کنید که مستقیماً بر خانه شما اثر می‌گذارند؛ مانند آب آشامیدنی، هوای بیرون، جمع‌آوری پسماند، گرما یا آلودگی نزدیک محل زندگی. هنگام وقوع خطر، از دستورالعمل‌های رسمی محلی استفاده کنید و اگر لازم است مشکل تکرارشونده‌ای را گزارش دهید، سوابق ساده‌ای نگه دارید. عادت‌های کوچک زمانی بیشترین اثر را دارند که ایمن، منظم و میان افراد دیگر نیز مشترک باشند.