انتخابات در ایران «انتخابات» (entekhabat) نامیده میشود. این انتخابات به مردم در انتخاب چند مقام نقش عمومی میدهد، اما در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی برگزار میشود. شهروندان رئیسجمهور را انتخاب میکنند؛ او ریاست قوه مجریه را بر عهده دارد. اگر هیچ نامزدی در دور نخست میزان حمایت لازم را کسب نکند، ممکن است فرایند با دور دوم میان نامزدهای پیشتاز ادامه یابد. شهروندان همچنین اعضای مجلس، پارلمان ملی ایران، را انتخاب میکنند. رقابتهای پارلمانی بر اساس حوزههای انتخاباتی سازماندهی میشوند؛ بنابراین رأیدهندگان نمایندگانی را برمیگزینند که به مناطق جغرافیایی و جوامع مشخص مرتبطاند. مجلس خبرگان رهبری یکی دیگر از نهادهای ملی انتخابی است. اعضای آن فقیه هستند و این نهاد مسئولیت قانون اساسیِ انتخاب و نظارت بر رهبر جمهوری اسلامی را بر عهده دارد. انتخابات شوراهای شهر و روستا به حکومت محلی مربوط است. این شوراها به مسائل محلیِ تعریفشده میپردازند و در انتخاب و نظارت بر مدیریت شهرداری نقش دارند. افرادی که میخواهند نامزد مقام انتخابی شوند باید ثبتنام کنند و از فرایند بررسی صلاحیت مربوط بگذرند. در انتخابات مهم ملی، شورای نگهبان نقش محوری در بررسی نامزدها دارد و این امر شمار کسانی را که در برگه نهایی رأی حاضر میشوند محدود میکند. اداره انتخابات شامل ثبتنام، تبلیغات، رأیگیری، شمارش، اعلام نتایج و رسیدگی به اعتراضها از مسیرهای رسمی است. رویه دقیق در انتخابات مختلف فرق میکند؛ بنابراین رأیدهندگان و نامزدها باید دستورالعملهای همان انتخابات را دنبال کنند. انتخابات میتواند بر اولویتهای قوه مجریه، بحثهای پارلمانی و اداره محلی اثر بگذارد. محدودیتهای آن شامل بررسی صلاحیت نامزدها، اختیارات محدود مقامهای انتخابی و نقش پرقدرت نهادهایی است که مردم مستقیماً آنها را انتخاب نمیکنند.
انتخابات در ایران
انتخابات در ایران به شهروندان امکان میدهد رئیسجمهور، نمایندگان مجلس، اعضای مجلس خبرگان رهبری و شوراهای محلی را انتخاب کنند. صلاحیت نامزدها و فرایند انتخاباتی را نهادهای حکومتی، بهویژه شورای نگهبان در انتخابات مهم ملی، بررسی میکنند. بنابراین رأیدادن اهمیت دارد، اما در چارچوب محدودیتهای سیاسی مشخص انجام میشود.
Tip
پیش از شرکت در انتخاباتی در ایران، مشخص کنید کدام مقام انتخاب میشود و آن مقام واقعاً چه چیزهایی را میتواند تغییر دهد. ترتیبات رأیدادن خود را از مرجع رسمی مسئول بررسی و مدارک شناسایی لازم را آماده کنید. نامزدها را بر پایه وظایف، سوابق و برنامههای مشخص بسنجید، نه فقط شعارها.

