کارآموزی در ایران

کارآموزی در ایران همیشه با الگوی رسمی کارآموزی دوگانه که در بعضی کشورها وجود دارد مطابقت نمی‌کند. مشاغل عملی از راه آموزش فنی، مراکز آموزشی، کارفرمایان، کارگاه‌ها و کارگران ماهر باتجربه آموخته می‌شوند. آموزش فنی‌وحرفه‌ای را معمولاً با عبارت فارسی فنی‌وحرفه‌ای (fanni-o-herfei) بیان می‌کنند. این آموزش مهارت‌های شغلی بسیاری را پوشش می‌دهد، از جمله پیشه‌ها، خدمات، فناوری، کار اداری و خدمات شخصی. بعضی یادگیرندگان در دوره متوسطه وارد مسیرهای فنی‌وحرفه‌ای می‌شوند. عده‌ای دیگر پس از مدرسه، هنگام دانشگاه، در دوران بیکاری یا هنگام تغییر شغل در دوره‌های مهارتی شرکت می‌کنند. کارآموزی (kārāmuzi) اغلب به معنای کارورزی یا دوره‌ای از آموزش عملی در محل کار است. مهارت‌آموزی (mahārat-āmuzi) معنای گسترده‌تری دارد و به یادگیری یک مهارت گفته می‌شود؛ این یادگیری ممکن است در دوره، کارگاه یا محل کار انجام شود. یک برنامه ممکن است شامل درس نظری، نمایش عملی، تمرین زیر نظر مربی، قواعد ایمنی و ارزیابی عملی باشد. میزان تجربه واقعی در محل کار میان برنامه‌ها فرق می‌کند. صنایع دستی سنتی و پیشه‌های کوچک را می‌توان مستقیماً نزد استاد (ostād)، یعنی استادکار یا کارگر بسیار باتجربه، نیز آموخت. این مسیر ممکن است توانایی عملی خوبی ایجاد کند، اما همیشه گواهی‌ای با اعتبار گسترده به دست نمی‌دهد. آموزش می‌تواند ورود به کار را آسان‌تر کند، اما پایان دوره اشتغال را تضمین نمی‌کند. کارفرمایان ممکن است قابل‌اعتمادبودن، نمونه‌کار، ارتباط مؤثر، شناخت ابزارها و تجربه واقعی را هم ارزشمند بدانند. به‌رسمیت‌شناخته‌شدن آموزش زمانی اهمیت دارد که شغل، کارفرما یا مسیر تحصیلی بعدی مدرک رسمی بخواهد. یادگیرندگان باید میان گواهی حضور، گواهی مهارت، مدرک مدرسه و معرفی‌نامه کارفرما تفاوت بگذارند.