လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး

လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ပႃးဝႆႉလွင်ႈသတိပၼ်ႇပၢႆ၊ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးၵႂ်ႈၸႂ်၊ လွင်ႈပႂ်ႉပႃးပၢႆးယူႇလီလႄႈ လွင်ႈတင်ႈတူဝ်ဝႆႉတႃႇငဝ်းလၢႆးပိုၼ်ႉတီႈ။ လွင်ႈၶဵင်ႇၶၢႆႇၼၼ်ႉၵႅၼ်ႇၶႅင်ႈၵၼ်ၼမ်ၼႂ်းဝဵင်းယႂ်ႇ၊ ဝဵင်းလဵၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ပိုၼ်ႉတီႈလွႆလႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ။ ရူတ်ႉၵႃးၼိူဝ်တၢင်းပဵၼ်လွင်ႈၵႂ်ႈၸႂ်ၼႂ်းၸၢမ်ႇဝၼ်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၼိူဝ်တၢင်းၼိုင်ႈသဵၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈမီးရူတ်ႉၵႃး၊ မေႃႇတႃႇသၢႆႇ၊ ရူတ်ႉမႃး၊ ထရၵ်ႉ၊ တိုဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးႁူမ်ႈၵၼ်၊ ၵွပ်ႈၼၼ် လွင်ႈၶၢမ်ႈတၢင်းလႄႈ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးၼႂ်းယၢမ်းၶမ်ႈ လူဝ်ႇလႆႈသတိပၼ်ႇပၢႆၼမ်။ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးၵူၼ်းၼၼ်ႉ မီးတင်ႈတႄႇရူတ်ႉၾႆးၼႂ်းဝဵင်းလႄႈ တႃႇၶျီႇဢၼ်မီးၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ် တေႃႇထိုင်ရူတ်ႉမႃး၊ ရူတ်ႉၵႃးလဵၵ်ႉလႄႈ ရူတ်ႉႁူမ်ႈ။ ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးထုၵ်ႇလီယိုၼ်းယၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း၊ လိူၵ်ႈၸႂ်ႉၵၢၼ်ပၼ်ႇပၢႆဢၼ်ႁၼ်လႆႈၸႅင်ႈလႅင်း၊ ၵုမ်းၵမ်ၶူဝ်းၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၼั่งၼႂ်းရူတ်ႉဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူႉသိုဝ်ႈဢမ်ႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ တီႈၵၢတ်ႇၵူၼ်းၵိုၼ်း၊ တီႈရူတ်ႉၾႆး၊ ပွႆးလႄႈ တီႈသႃႇသၼႃႇ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းသုၵ်ႉယုင်ႈ။ ၶွပ်ႈၶွပ်ႈၵူၼ်းႁိူၼ်းလႄႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၸၢင်ႈလႆႈၽိတ်းမၢႆတီႈၼัดၵၼ်ဝႆႉလူင်ႈၼႃႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယူႇၸမ်။ ၼၢင်းယိင်းၸၢင်ႈထူပ်းလွင်ႈသႂ်ႇၸႂ်ဢမ်ႇလီ လႄႈ လွင်ႈၵဝ်းၵႃးၼႂ်းတီႈတၢင်းမၢင်။ လွင်ႈၸႂ်ႉႁွင်ႈရူတ်ႉၾႆးတႃႇၼၢင်းယိင်းၵူၺ်း၊ တီႈၼั่งဢၼ်ၸွမ်းၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်၊ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈလႄႈ လွင်ႈပၼ်ႁူႉသဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇမႃး တေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈၵႂ်ႈၸႂ်ပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ မိူဝ်ႈမီးဝႆႉ။ ၵႃႈႁွၼ်ႉ၊ ၽူၼ်မုၼ်းသိင်ႇ၊ မုၼ်းၵႃး၊ တူဝ်သတ်းဢၼ်လူၺ်ႈတၢင်းလႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈၵႂႃႇတၢင်းဢမ်ႇလီ ၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတေႃႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ သိူဝ်ႈၶူဝ်းဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ၊ ၼမ်ႉၵိၼ်ဢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ လွင်ႈႁူႉငဝ်းလၢႆးၾႃႉလႄႈ လွင်ႈၵႂႃႇၸၢႉၸၢႉမိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးယၢပ်ႇယဵၼ်း ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈလွင်ႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇဢၼ်ႁႄႉၵင်ႈလႆႈ။ ၵၢၼ်ပလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ၵုမ်းၵမ်ပဵၼ်လၵ်းၼႂ်းၸႄႈမိူင်းလႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ (union territories)၊ ၽၢႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမၢႆၶိုၵ်ႉၵၢၼ် 112 မီးဝႆႉတႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၵူၼ်းႁွင်ႉၸွႆႈၶိုၵ်ႉၵၢၼ်။ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇပဵၼ်ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉ ၸၢင်ႈတႅၵ်ႇၵၼ်၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁူႉဝႆႉတီႈပလိၵ်ႈဢၼ်ၸမ်သုတ်း၊ ႁူင်းယႃလႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်လီ။ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ၵႂႃႇမႃးလႆႈ မိူဝ်ႈမီးသတိပၵ်းပၵ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈၵမ်ႉၵမ်းလႂ် ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈၶဵင်ႇၶၢႆႇႁၢႆၵႂႃႇတင်းမူတ်း။ လွင်ႈႁူႉပိုၼ်ႉတီႈ၊ လွင်ႈတင်ႈတူဝ်ဝႆႉလူင်ႈၼႃႈလႄႈ လွင်ႈဢွၵ်ႇယၢၼ်တီႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢမ်ႇသบายၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈပႂ်ႉပႃးပိုၼ်ႉထၢၼ်ဢၼ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်ႈတီႈသုတ်း။