သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် — အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်

အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တောင်တန်းများ၊ မြေပြန့်များ၊ ကုန်းပြင်မြင့်များ၊ သဲကန္တာရများ၊ သစ်တောများ၊ ကမ်းရိုးတန်းများ၊ ကျွန်းများ၊ မြစ်များ၊ ရေစိုဒေသများ၊ ကျေးရွာများနှင့် အလွန်ကြီးမားသော မြို့များရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဒေသတစ်ခုနှင့်တစ်ခုအကြား ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများ အလွန်ကွာခြားသည်။ မုတ်သုံရာသီသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လူနေမှုဘဝအတွက် အဓိကကျသည်။ ရာသီအလိုက် မိုးရွာသွန်းမှုသည် မြစ်များ၊ ရေလှောင်ကန်များ၊ ရေတွင်းများနှင့် စိုက်ခင်းများကို ရေဖြည့်ပေးသော်လည်း မညီမျှသော သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော မိုးရွာသွန်းမှုကြောင့် မိုးခေါင်ခြင်း၊ ရေကြီးခြင်း၊ မြေဆီလွှာတိုက်စားခြင်းနှင့် မြေပြိုခြင်းများလည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ လေထုညစ်ညမ်းမှုသည် ယာဉ်အသွားအလာ၊ စက်မှုလုပ်ငန်း၊ ဆောက်လုပ်ရေးဖုန်မှုန့်၊ လောင်စာမီးရှို့ခြင်း၊ အမှိုက်မီးရှို့ခြင်းနှင့် ရာသီအလိုက် စိုက်ပျိုးရေးမီးရှို့ခြင်းတို့မှ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ လေဝင်လေထွက်မကောင်းသော အစိုင်အခဲလောင်စာမီးများဖြင့် ချက်ပြုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အပူပေးခြင်းများရှိသည့်နေရာများတွင် အိမ်တွင်းမီးခိုးသည်လည်း အရေးကြီးသော ပြဿနာဖြစ်သည်။ ရေစီမံခန့်ခွဲမှုတွင် မြစ်များနှင့် ရေကန်များကို ကာကွယ်ခြင်း၊ မိလ္လာရေကို သန့်စင်ခြင်း၊ မိုးရေကို သိုလှောင်ခြင်း၊ မြေအောက်ရေကို သတိထားအသုံးပြုခြင်းနှင့် ဘေးကင်းသော သောက်သုံးရေ ပေးဝေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ရေလှောင်ကန်များ၊ ရေကန်များ၊ လှေကားရေတွင်းများနှင့် ဒေသတွင်း မိုးရေစုဆောင်းစနစ်များကဲ့သို့ ရိုးရာစနစ်များသည် ခြောက်သွေ့သောကာလများနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် အသုံးဝင်သော နမူနာများအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။ အမှိုက်များကို အများအားဖြင့် မြို့နယ်စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့၏ စုဆောင်းမှု၊ အလွတ်သဘော ပြန်လည်ရယူမှု၊ ပြန်လည်အသုံးချမှု၊ မြေဆွေးပြုလုပ်မှုနှင့် အမှိုက်စွန့်ပစ်ရာနေရာများမှတစ်ဆင့် ကိုင်တွယ်ကြသည်။ တန်ဖိုးရှိပစ္စည်းများကို ပြန်လည်ရယူပေးသော အမှိုက်ကောက်သူများနှင့် အဟောင်းပစ္စည်းဝယ်သူများ (kabadiwalas) ရှိသော်လည်း အမှိုက်များကို ကောင်းစွာမခွဲခြားပါက ရောနှောအမှိုက်များကို ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်ရန် ခက်ခဲပြီး အန္တရာယ်များစေနိုင်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်စနစ်တွင် ကျောက်မီးသွေး၊ ရေနံ၊ ဓာတ်ငွေ့၊ ရေအားလျှပ်စစ်၊ နျူကလီးယားစွမ်းအင်၊ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်၊ လေအားစွမ်းအင်နှင့် ဇီဝလောင်စာတို့ ပါဝင်သည်။ ပိုမိုသန့်ရှင်းသော စွမ်းအင်နှင့် စွမ်းအင်ထိရောက်သော အဆောက်အအုံများက ညစ်ညမ်းမှုကို လျှော့ချနိုင်သော်လည်း အခြေခံအဆောက်အအုံအသစ်များသည် မြေယာ၊ ရေ၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် ဒေသခံလူမှုဘဝများကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ကာကွယ်ရေးတွင် နိုင်ငံအဆင့်၊ ပြည်နယ်အဆင့်နှင့် ဒေသအဆင့် အာဏာပိုင်များ၊ တရားရုံးများ၊ ညစ်ညမ်းမှုထိန်းချုပ်ရေးအဖွဲ့များ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအဖွဲ့များနှင့် ဒေသခံများ ပါဝင်ကြသည်။ စည်းမျဉ်းများသည် အရေးကြီးသော်လည်း စောင့်ကြည့်မှု၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု၊ အများပြည်သူပါဝင်မှုနှင့် မျှတသော အကောင်အထည်ဖော်မှုတို့က စနစ်များ မည်မျှကောင်းစွာ အလုပ်လုပ်မည်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်၊ အများပြည်သူသုံးသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ စွမ်းအင်ထိရောက်သော လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ၊ ရေကို ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်း၊ သဘာဝစနစ်များ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းနှင့် ပစ္စည်းများကို စက်ဝန်းပုံစံ ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်းတို့တွင် အခွင့်အလမ်းကောင်းများ ရှိသည်။ ကန့်သတ်ချက်များတွင် ဝန်ဆောင်မှုများ မညီမျှခြင်း၊ မြို့ပြတိုးချဲ့မှု လျင်မြန်ခြင်း၊ ဒေသအဆင့် စွမ်းဆောင်ရည် ကန့်သတ်ခြင်း၊ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ယှဉ်ပြိုင်နေသော မြေယာလိုအပ်ချက်များနှင့် ရှိပြီးသားစနစ်များကို ပြောင်းလဲရန် ကုန်ကျစရိတ်တို့ ပါဝင်သည်။ အသုံးဝင်သော ပထမခြေလှမ်းတစ်ခုမှာ အိမ်၊ ကျောင်း သို့မဟုတ် အလုပ်ခွင်အနီးရှိ ပတ်ဝန်းကျင်ကို လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။ မြင်တွေ့ရသော အမှိုက်များ၊ ရေယိုစိမ့်မှုများ၊ မီးခိုး၊ ဆူညံသံ၊ အရိပ်အာဝါသ မလုံလောက်မှုနှင့် အန္တရာယ်ရှိသော ရေမြောင်းများက ဒေသအလိုက် စတင်လုပ်ဆောင်နိုင်လောက်အောင် သေးငယ်သော လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဖော်ပြပေးနိုင်သည်။