ऋण उधार लेल गेल धन लौटेबाक बाध्यता अछि, सामान्यतः ब्याज सहित आ कहियो-कहियो शुल्क सहित। असल लागत उधार लेल गेल रकम, चुकौती अवधि, ब्याजक तरीका, शुल्क आ देरीक परिणाम पर निर्भर करैत अछि। सुरक्षित ऋण कोनो सम्पत्ति वा आन जमानत, जेना घर, गाड़ी, सोना वा जमीनसँ जुड़ल रहैत अछि। चुकौती नहि कयल जाए तऽ ओ जमानत जोखिममे पड़ि सकैत अछि। असुरक्षित ऋण, जेना बहुत रास व्यक्तिगत ऋण वा क्रेडिट कार्डक बकाया, कोनो खास गिरवी रखल सम्पत्ति पर निर्भर नहि करैत अछि। तैयो एहि सँ वसूलीक कार्रवाई, क्रेडिट रिकॉर्डकेँ नुकसान आ गंभीर वित्तीय दबाव भऽ सकैत अछि। EMI मे मूलधन आ ब्याजक तय चुकौती शामिल रहैत अछि। छोट EMI अपने-आप सस्ता नहि होइत अछि, कारण बेसी लम्बा चुकौती अवधि कुल चुकाओल जाएवला रकम बढ़ा सकैत अछि। ऋणदाता आय, पहिने सँ मौजूद देनदारी, दस्तावेज, खाता गतिविधि, जमानत आ क्रेडिट इतिहास देखिकऽ चुकौती क्षमता जाँचैत अछि। क्रेडिट ब्यूरो क्रेडिट रिकॉर्ड रखैत अछि, आ छूटल वा देर भेल भुगतान आगू ऋण लेबाक क्षमता पर असर डालि सकैत अछि। रिश्तेदार, नियोक्ता, व्यापारी वा स्थानीय ऋणदातासँ अनौपचारिक उधार जल्दी आ लचीला भऽ सकैत अछि, मुदा अस्पष्ट रिकॉर्ड विवाद वा छिपल दबाव पैदा कऽ सकैत अछि। पक्षकार एक-दोसरकेँ जनैत होथि तखनो रकम, लागत, नियत तारीख आ जमानत लिखि लेबाक चाही। ऋण समस्या प्रायः तखन शुरू होइत अछि जखन पुरान किस्त वा रोजमर्राक खर्च चुकाबए लेल नव ऋण लेल जाइत अछि। ऋणदातासँ समय रहते संपर्क करब, फोन, नोटिस वा छूटल भुगतानकेँ अनदेखा करबाक अपेक्षा, आम तौर पर बेसी उपयोगी अछि। नकली ऋण आवेदन, अग्रिम शुल्कक माँग, फोन संपर्क सूची तक पहुँच, खाली दस्तावेज आ तुरन्त हस्ताक्षर करबाक दबावसँ सावधान रहू। वैध प्रस्तावो लेल जाँच आ पूरा लिखित समझौता जरूरी अछि।
भारतमे ऋण
भारतमे ऋण बैंक, वित्तीय कम्पनी, सहकारी संस्था, नियोक्ता, व्यापारी, डिजिटल सेवा वा निजी परिचितसँ लेल गेल उधार धन होइत अछि। चुकौती प्रायः समान मासिक किस्त (Equated Monthly Instalment, EMI) द्वारा होइत अछि। उधार उपयोगी लक्ष्य पूरा करए में सहायक भऽ सकैत अछि, मुदा अस्पष्ट शर्त वा न चुकि सकबाक किस्त पूरा परिवारक बजटकेँ नुकसान पहुँचा सकैत अछि।
Tip
भारतमे ऋण लेबाक पहिने जाँचू जे जरूरी खर्च आ आपातकालीन बचतक बाद किस्त बजटमे अटैत अछि कि नहि। केवल EMI नहि, कुल चुकौतीक तुलना करू, आ प्रत्येक दस्तावेज आ भुगतान रिकॉर्डक पूरा प्रति राखू।

