భారతదేశ కళ ఒకే శైలి లేదా ఒకే చారిత్రక పరంపర కాదు. ఇందులో ఉన్నతవర్గ, ప్రజాదరణ, పవిత్ర, గృహ, ఆదివాసీ, జానపద, శాస్త్రీయ, వాణిజ్య, ప్రయోగాత్మక కళారూపాలు ఉన్నాయి. దేవాలయాలు, స్థూపాలు, మసీదులు, సమాధులు, కోటలు, రాజభవనాలు, ప్రజా భవనాలు, ఆధునిక ప్రదేశాల్లో వాస్తుశిల్పం, శిల్పకళ కనిపిస్తాయి. మారుతున్న ఆదరణదారులు, సాంకేతికతలు, విశ్వాసాలు, ప్రాంతీయ పదార్థాలు వాటి రూపకల్పనలో ప్రతిబింబిస్తాయి. చిత్రకళా సంప్రదాయాల్లో గోడచిత్రాలు, గ్రంథాలంకరణ, మొఘల్ మరియు ప్రాంతీయ సూక్ష్మచిత్రాలు, జానపద చిత్రకళ, ఆధునిక కళ, డిజిటల్ సృజనలు ఉన్నాయి. చిత్రాలు కథలు, భక్తి, హోదా, ప్రకృతి, నిరసన లేదా వ్యక్తిగత అనుభవాన్ని నమోదు చేయవచ్చు. రోజువారీ, వేడుకల కళల్లో రంగోలి, దానికి సంబంధించిన నేలపై అలంకరణ నమూనాలు, వస్త్రాలు, కుండలు, ఆభరణాలు, చెక్కపని, లోహపని, ఎంబ్రాయిడరీ, బుట్టల అల్లకం ఉన్నాయి. ఈ ఆచారాలు తరచుగా కుటుంబాలు, కళాకారుల సముదాయాల ద్వారా స్థానిక పరిజ్ఞానాన్ని కొనసాగిస్తాయి. భారతీయ శాస్త్రీయ నృత్య సంప్రదాయాల్లో కదలిక, లయ, హావభావాలు, అభినయం, వస్త్రధారణ, కథనం కలిసివుంటాయి. జానపద, సముదాయ నృత్యాలూ అంతే ముఖ్యమైనవి; అవి తరచుగా ఋతువులు, పని, వివాహాలు లేదా పండుగలతో ముడిపడి ఉంటాయి. సంగీతంలో హిందుస్థానీ, కర్ణాటక శాస్త్రీయ పద్ధతులతో పాటు భక్తి, జానపద, సినిమా, స్వతంత్ర, ప్రజాదరణ సంగీత రూపాలు ఉన్నాయి. ప్రదర్శనల్లో క్రమబద్ధమైన శిక్షణతో పాటు స్వరచన, పరస్పర స్పందన కూడా సాధారణం. నాటకం, తోలుబొమ్మలాట, కథాకథనం, సినిమా—ఇవన్నీ దృశ్య రూపకల్పన, సంగీతం, భాష, ప్రదర్శనను కలుపుతాయి. భారతదేశ సినిమా సంస్కృతులు అనేక భాషలు, ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి; అవి హిందీ సినిమాకే పరిమితం కావు. సమకాలీన కళాకారులు గుర్తింపు, పర్యావరణం, సాంకేతికత, అసమానత, జ్ఞాపకం, ప్రపంచ జీవితం వంటి అంశాలను ప్రస్తావిస్తారు. న్యాయమైన పారితోషికం, సాంస్కృతిక యాజమాన్యం, పరిరక్షణ, అందుబాటు వంటి ప్రశ్నలు కళ ఎలా సృష్టించబడుతుంది, పంచబడుతుంది అనే దానిపై ప్రభావం చూపుతాయి.
భారతదేశంలోని కళ
భారతదేశ కళలో ప్రాచీన శిల్పం, రాజాస్థాన చిత్రలేఖనం, ప్రాంతీయ హస్తకళలు, ప్రదర్శన కళలు, సినిమా, సమకాలీన సృజనలు ఉన్నాయి. పవిత్ర ఆచారాలు, కథలు చెప్పడం, సముదాయ గుర్తింపు, రోజువారీ అలంకరణ—ఇవన్నీ ఒకే కళారూపంలో కలిసివుండవచ్చు. ప్రతి సంప్రదాయానికీ తన సొంత కళాకారులు, వస్తువులు, అర్థాలు, నియమాలు ఉంటాయి.
Tip
ఒక కళారూపాన్ని ఎంచుకుని, దాని ప్రాంతీయ పేరు, కళాకారులు, పదార్థాలు, సామాజిక నేపథ్యం తెలుసుకున్న తర్వాత దానిపై అభిప్రాయం ఏర్పరచుకోండి. హస్తకళ కొనుగోలు చేసేటప్పుడు దాన్ని ఎవరు తయారు చేశారో, వారికి ఎలా చెల్లిస్తారో అడగండి. ప్రదర్శనను అర్థం చేసుకోవడానికి అవసరమైన నేపథ్యం, ఆచారాలను తెలుసుకుని హాజరుకండి.

