Oficjalna nazwa Niemiec to Republika Federalna Niemiec. Jest to demokracja parlamentarna, państwo prawa, państwo socjalne i państwo federalne. Podstawą porządku państwowego jest Ustawa Zasadnicza (Grundgesetz). Państwo ustanawia wiążące zasady i przejmuje wspólne zadania. Należą do nich między innymi bezpieczeństwo publiczne, sądy, szkoły, zabezpieczenie społeczne, drogi i ochrona naturalnych podstaw życia. To, który szczebel odpowiada za daną sprawę, zależy od jej rodzaju. Federacja reguluje sprawy ważne dla całych Niemiec. Kraje związkowe mają własne konstytucje, parlamenty i rządy. Miasta, gminy i powiaty zajmują się wieloma sprawami lokalnymi, ale pod względem prawnym są częścią krajów związkowych. Władza państwowa jest podzielona. Parlamenty uchwalają ustawy, rządy i urzędy je wykonują, a niezależne sądy rozstrzygają spory. Podział władzy ma zapobiegać jej nadużywaniu. Bundestag jest parlamentem federalnym wybieranym przez obywateli. Bundesrat uczestniczy w stanowieniu prawa i reprezentuje kraje związkowe. Rząd Federalny kieruje polityką federacji, a Prezydent Federalny pełni przede wszystkim funkcje reprezentacyjne i konstytucyjne. Niemcy są państwem prawa. Urzędy muszą przestrzegać prawa i ustaw, sądy kontrolują decyzje państwowe, a osoby, których dotyczą decyzje, mogą korzystać z przewidzianych środków prawnych. Nikt nie może być traktowany wyłącznie według osobistego widzimisię urzędnika. Prawa podstawowe chronią wolność, równość i godność ludzką. Wiążą organy państwowe i chronią ludzi między innymi w zakresie wyrażania opinii, wiary, zgromadzeń i osobistego kształtowania życia. Niektóre wolności można ograniczać ustawami powszechnymi, gdy trzeba chronić prawa innych osób lub ważne dobra wspólne. Państwo socjalne ma wspierać ludzi w obliczu podstawowych zagrożeń życiowych i umożliwiać im uczestnictwo w życiu społecznym. Państwo finansuje się przede wszystkim z podatków i innych danin publicznych. Jego możliwości są więc ograniczone przez ustawy, dostępne środki i demokratycznie ustalone priorytety. Niemieckie państwo to nie tylko urzędy i wybory. Ludzie mogą angażować się w partie, stowarzyszenia, inicjatywy obywatelskie, organizacje reprezentujące interesy oraz debaty publiczne. Taki udział stwarza możliwości, ale wymaga też szacunku dla praw podstawowych, zasad demokracji i odmiennych opinii.
Państwo w Niemczech
Niemcy są demokratycznym i socjalnym państwem federalnym. Zadania państwa są podzielone między federację, kraje związkowe i gminy. Ustawa Zasadnicza określa, jak ogranicza się i kontroluje władzę państwową oraz jak wykorzystuje się ją do ochrony ludzi.
Tip
Na co dzień spotykasz się zwykle z konkretnym urzędem, a nie z państwem jako jedną wielką instytucją. Dlatego najpierw sprawdź, czy za twoją sprawę odpowiada federacja, kraj związkowy, powiat czy gmina. Proś o zrozumiałe informacje i przechowuj ważne pisma w uporządkowany sposób.