საქართველო კავკასიის ნაწილია; ეს რეგიონი მდიდარი ბიოლოგიური და ლანდშაფტური მრავალფეროვნებით არის ცნობილი. ევროპასა და აზიას შორის მდებარეობა და სიმაღლის, ტენიანობისა და ტემპერატურის მკვეთრი ცვლილებები მრავალგვარ ჰაბიტატს ქმნის. დასავლეთ საქართველო, როგორც წესი, უფრო ნოტიოა და იქ არის ხშირი ტყეები, მდინარეები, ჭარბტენიანი და სანაპირო გარემო. აღმოსავლეთ საქართველოში გვხვდება უფრო მშრალი ტყეები, ბალახიანი ადგილები, ბუჩქნარი, სასოფლო-სამეურნეო ვაკეები და ნახევრად არიდული ლანდშაფტები. დიდი და მცირე კავკასიონი მოიცავს მთის ტყეებს, ალპურ მდელოებს, კლდოვან ფერდობებს, თოვლიან ადგილებსა და მაღალ ხეობებს. სიმაღლის მატებასთან ერთად პირობები შეიძლება სწრაფად შეიცვალოს; თბილ დასახლებასთან ახლოს შეიძლება ცივი და ქარიანი რელიეფი იყოს. ტყეები იცავს ნიადაგს, ინახავს წყალს, ქმნის საცხოვრებელ გარემოს და მხარს უჭერს სოფლად მცხოვრებთა საარსებო წყაროს. მათ საფრთხეს უქმნის ხანძარი, არასათანადოდ კონტროლირებული ჭრა, ინფრასტრუქტურა, ძოვება, მავნებლები და ერთმანეთთან დაკავშირებული ჰაბიტატების დაქუცმაცება. ველურ ბუნებაში შედის მსხვილი ძუძუმწოვრები, მტაცებელი ფრინველები, გადამფრენი ფრინველები, ქვეწარმავლები, ამფიბიები, თევზები, მწერები და მრავალი მცენარის სახეობა. გარეული ცხოველები შორიდან დააკვირდით, რადგან მათ გამოკვებას, დევნას ან მიახლოებას შეუძლია ცხოველებსაც და ადამიანებსაც ზიანი მიაყენოს. საქართველოს დაცული ტერიტორიები მოიცავს ეროვნულ პარკებს, ნაკრძალებსა და სხვა მართვად ტერიტორიებს, რომელთაც განსხვავებული დანიშნულება და წვდომის წესები აქვთ. ზოგიერთ ტერიტორიაზე მონიშნული ბილიკებით სტუმრებს იღებენ, უფრო მკაცრი რეჟიმის ზონებში კი შეიძლება შესვლა, შეგროვება, ნადირობა, ცეცხლის დანთება, დაბანაკება ან ავტომობილის გამოყენება შეიზღუდოს. საქართველოში ბუნების დიდი ნაწილი ადამიანებმა მიწათმოქმედებით, ძოვებით, სატყეო საქმიანობით, თევზჭერითა და დასახლებით შეცვალეს. ტრადიციულმა გამოყენებამ შეიძლება ლანდშაფტების მრავალფეროვნებას ხელი შეუწყოს, თუმცა გადაჭარბებულმა გამოყენებამ ან მიტოვებულმა მართვამ ჰაბიტატებიც შეიძლება შეცვალოს. ღია ცის ქვეშ დასვენებას ჯანმრთელობისთვის, სწავლისთვისა და ადგილობრივი თემების შემოსავლისთვის სარგებელი მოაქვს. მის სირთულეებს მიეკუთვნება რთული რელიეფი, ამინდის უეცარი ცვლილება, ტყის ხანძარი, წყალდიდობა, თოვლი, არასაიმედო მობილური დაფარვა და ნაგვით, ბილიკიდან გადახვევით, უკონტროლო ცეცხლით ან უგზოობაში მანქანით სიარულით გამოწვეული ზიანი. ბუნების დაცვა უკეთ მუშაობს, როცა დაცული ტერიტორიები პასუხისმგებლობით მართულ ფერმებს, ტყეებს, მდინარეებსა და სოფლებს უკავშირდება. მნახველებსა და მცხოვრებლებს შეუძლიათ დახმარება ადგილობრივი წესების დაცვით, ხანძრის თავიდან აცილებით, ბუნებაში ჩაურევლობითა და იმ მომსახურების მხარდაჭერით, რომელიც ლანდშაფტებს უვლის.
ბუნება საქართველოში
საქართველოს ბუნება შავი ზღვის სანაპიროდან და ნოტიო ტყეებიდან მშრალ ბალახებამდე, მდინარის ხეობებსა და კავკასიონის მაღალ მთებამდე ვრცელდება. ეს მრავალფეროვნება მრავალ მცენარეს, ცხოველს, ლანდშაფტსა და მიწათსარგებლობის ტრადიციულ ფორმას უწყობს ხელს. ბუნებით უსაფრთხოდ ტკბობა ასევე ნიშნავს დაცული ტერიტორიების, ადგილობრივი თემების, ველური ბუნების, ამინდისა და მყიფე ჰაბიტატების პატივისცემას.
Tip
საქართველოში ბუნებაში ყოველი გასვლა ცოცხალ ადგილას სტუმრობად აღიქვით და არა ცარიელ სათამაშო მოედანზე წასვლად. გამგზავრებამდე შეამოწმეთ მარშრუტი, ამინდი, დღის სინათლის ხანგრძლივობა, წვდომის წესები და ტრანსპორტი; თან იქონიეთ წყალი, შესაფერისი ტანსაცმელი და უსაფრთხოდ დაბრუნების გეგმა. მცენარეები, ცხოველები, ქვები და კულტურული ნივთები მათ ადგილას დატოვეთ.