Պետությունը Ֆրանսիայում

Ֆրանսիան հանրապետություն է, որը կառավարվում է Սահմանադրությամբ։ Նրա ազգային կարգախոսն է «Ազատություն, հավասարություն, եղբայրություն», իսկ աշխարհիկության՝ laïcité-ի սկզբունքը պետական հաստատություններից պահանջում է կրոնների նկատմամբ չեզոքություն՝ միաժամանակ պաշտպանելով դավանանքի ազատությունը։ Հանրապետության նախագահը պետության գլուխն է։ Նա ներկայացնում է Ֆրանսիան, նշանակում է վարչապետին, կարևոր դեր ունի արտաքին հարաբերություններում ու պաշտպանության ոլորտում և նպաստում է պետական հաստատությունների անխափան գործունեությանը։ Վարչապետը ղեկավարում է կառավարությունը։ Նախարարները վարում են այնպիսի ոլորտներ, ինչպիսիք են կրթությունը, առողջապահությունը, ֆինանսները, արդարադատությունը, անվտանգությունն ու շրջակա միջավայրը, իսկ պետական վարչակազմը կիրագործում է օրենքներն ու քաղաքականությունը։ Խորհրդարանը օրենքներ է ընդունում և վերահսկում կառավարությանը։ Այն ունի երկու պալատ՝ ուղղակիորեն ընտրվող Ազգային ժողովը՝ Assemblée nationale-ը, և Սենատը՝ Sénat-ը, որի անդամներն ընտրվում են տարածքային համայնքները ներկայացնող անուղղակի ընտրակարգով։ Նախագահն ու կառավարությունը կարող են մեծ քաղաքական ազդեցություն ունենալ, սակայն նրանց լիազորություններն անսահմանափակ չեն։ Խորհրդարանը, անկախ դատարանները, Սահմանադրական խորհուրդը, ընտրությունները, հանրային վերահսկողությունն ու եվրոպական պարտավորությունները սահմանափակում են պետական իշխանությունը։ Ֆրանսիայում տարածքային կառավարման մի քանի մակարդակ կա, հատկապես՝ համայնքներ, դեպարտամենտներ ու շրջաններ։ Դրանց ընտրված խորհուրդները լուծում են տեղական հարցերը, իսկ քաղաքապետը ղեկավարում է համայնքը և նաև որոշ պարտականություններ կատարում պետության անունից։ Ֆրանսիան ավելի կենտրոնացված է, քան շատ դաշնային երկրներ։ Պրեֆեկտը՝ préfet-ը, ներկայացնում է ազգային պետությունը դեպարտամենտում կամ շրջանում, իսկ ապակենտրոնացումը տարածքային իշխանություններին տալիս է սեփական ընտրված մարմիններ և սահմանված պարտականություններ։ Ֆրանսիական Հանրապետությունը ներառում է մայրցամաքային Ֆրանսիան և արտերկրյա Ֆրանսիան։ Արտերկրյա դեպարտամենտներն ու շրջանները հիմնականում գործում են սովորական ֆրանսիական համակարգին մոտ կարգով, մինչդեռ արտերկրյա մյուս համայնքներն ունեն տարբեր լիազորություններ ու կարգավորումներ։ Մարդիկ առնչվում են պետությանը դպրոցների, հարկերի, սոցիալական պաշտպանության, ոստիկանության, դատարանների, անձը հաստատող փաստաթղթերի, հանրային ծառայությունների և տեղական վարչակազմի միջոցով։ Քաղաքացիները կարող են ազդել դրա վրա ընտրությունների, միությունների, արհմիությունների, միջնորդագրերի, հանրային քննարկումների, ցույցերի և ընտրված ներկայացուցիչների հետ անմիջական կապի միջոցով։