Ecuadorpi riqsisqa runata conocidota (conocido) utaq riqsisqa warmita conocida nispa sutichanku. Kay runata riqsinki, ichaqa pakta yuyayniy, pakaykuna utaq yanapay ruraykuna manaraq tiyayta ushan. Riqsisqa runakuna ayllukunawan, masikunawan, llamkaypi, yachaypi, ayllullakta ruraykunapi, rantinapi, pukllaypi, iñina ayllukunapi utaq llaktapi tantanakuykunapi tinkunakuyta ushan. Shuklla riqsishka runa pakta riqsichikpi, rimayqa aswan allin, aswan sumak kan. Achka punchakunapi napaykuna alli kashpa rikurin. Aslla “buenos días”, “buenas tardes” utaq “buenas noches” nishpa napaykuna riqsiyta, yupaychayta rikuchin, ashtawan pakta kaspa nishpa mana rimashpa. “Señor”, “señora”, “profesor” utaq “doctora” shutikunata runata yupaychashpa llamkankapak ushan; runa kashkaman, tinkunapa pacha kashkaman rikurin. Runakuna imashina rikuchikushkanta qhawashpa, paykunaka kikin shutikunata kayachun mañashpa chayman tikray alli kan. Aslla rimayka ayllu, llamkay, mikuna, tamya, puriy, futbol utaq llaktamanta kan. Kullki, llakta puriy shutikuna, politika, unkuypi, utaq pakta kawsaymanta tapuykunaka ashtawan alli rikushpa rurana kan. Kutin kutin aslla tinkunakuykunaka riqsiyta wiñachin. Shuti yuyarina, aslla prometidota paktachina, chaymanta shuk punchapi napaykunaka pakta rikushpa rimanakuyta ñawpaman pushan. Riqsisqa runaka llaktata riqsichiyta, alli willayta, shuk runawan riqsichiyta, utaq puncha punchapi kusikuy rimayta ushan. Icha, riqsiylla manarakmi alli yuyay, profesional yachay, utaq pakay willaykuna yaykunkapak permiso kan. Digital rimayka utka mana yuyaykunata pakta rikuchiyta ushan, ichaqa kikinyachikuna kashpa katin. Shuk runata tantanakuykamaypi yapaykuy, paypa yupayta kutichiy, shuyuta postay, utaq achka kutin pakta rimayta apachiy ñawpa mañay. Wakin riqsisqa runakuna masikunaman tukunku, ashka runakuna alli yupaychashka tinkunakuypi sakirin. Ishkantinmi alli kashpa, mana pipash ashtawan yaykuyta deberinchu, alli rimaylla tiyashkamanta.
Ecuadorpi riqsisqa runakuna
Ecuadorpi riqsisqa runakunata conocidokuna nispa sutichanku. Paykunaqa mana riqsisqa runakunamanta aswan riqsisqa, ichaqa allin yanaq masikunamanta aslla karanku. Llamkaypi, yachay wasiypi, rantina wasikunapi, ayllullaktapi, puriypi, pukllaypi utaq ayllu ruraykunapi riqsinakuyta ushan. Alli rimaywan kutin kutin tinkunakushpa riqsiyqa yuyayman chayan, chaymanta pakta yuyayniy tukuyta ushan.
Tip
Mushuk conocidota alli shunkuwan chaskiy, ichaqa pakta yuyayta kikin yachashkaman hina wiñachiy. Kutin kutin tinkunakushpa shutikunata, munaykunata, ukllakuykunata yachay. Imata rurana nishpa alli willayta kashpaka, chayta shuk pakta ñanpi wakichiy.