Anvan Ewopeyen yo te rive, pèp endijèn te viv toupatou nan zile yo rele Ispanyola jodi a. Tayino yo te òganize kominote, agrikilti, komès, sistèm kwayans ak lidèchip politik. Eritaj yo toujou parèt nan mo, manje, non kote ak memwa kiltirèl. Kolonizasyon panyòl te kòmanse nan fen kenzyèm syèk la. Maladi, vyolans, travay fòse, etablisman koloni ak enpòtasyon Afriken yo te mete nan esklavaj te chanje popilasyon an epi kreye sistèm pouvwa ak inegalite ki dire. Kontwòl zile a te chanje avèk tan. Sen Domeng franse te devlope nan lwès, tandiske koloni lès la te rete sitou anba kontwòl panyòl. Sa te kreye baz istorik Ayiti ak Repiblik Dominikèn jodi a. Revolisyon ayisyen an te kreye yon Ayiti endepandan. Pita, pati lès zile a te fè eksperyans inyon politik anba dominasyon ayisyen, epi separatis dominiken yo te fòme La Trinitaria bò kote figi yo sonje kòm Padres de la Patria, sa vle di Papa Patri a. Yo te deklare endepandans dominiken an an 1844. Apre sa, nouvo repiblik la te fè fas ak lagè, enstabilite politik, lit pou pouvwa rejyonal ak diskisyon sou souverènte. Espay te reprann kontwòl la pou yon ti tan nan diznevyèm syèk la. Lagè Retablisman an te fini aneksyon sa a epi retabli souverènte dominiken. Se poutèt sa yo sonje endepandans ak retablisman kòm de evènman nasyonal diferan. Ventyèm syèk la te gen entèvansyon etranje, gouvènman otoritè ak diktati long Rafael Trujillo a. Represyon, politik sou ras ak fwontyè, rezistans ak vyolans politik te kite mak fon nan memwa nasyonal la. Apre Trujillo, peyi a te pase nan konfli ak lòt entèvansyon etranje anvan sistèm elektoral la vin pi estab. Istwa dominiken modèn gen ladan kwasans vil, touris, kominote dyaspora, chanjman kiltirèl ak deba ki kontinye sou egalite ak sitwayènte. Moun entèprete istwa selon diferan pèspektiv. Pou aprann istwa yon fason responsab, mete ladan l eksperyans pèp endijèn, desandan Afriken, ayisyen, moun nan zòn riral, fanm, migran, travayè ak divès rejyon, anplis istwa ofisyèl nasyonal yo.
Istwa Repiblik Dominikèn
Istwa Repiblik Dominikèn kòmanse lontan anvan Ewopeyen yo te rive. Li gen ladan sosyete tayino yo, kolonizasyon, esklavaj, endepandans, konfli, diktati, migrasyon ak devlopman demokratik. Peyi a pataje zile Ispanyola ak Ayiti, sa ki mare istwa yo sere. Konprann pase sa ede esplike idantite, inegalite, fwontyè ak senbòl nasyonal jodi a.
Tip
Aprann istwa dominiken tankou yon seri evènman ki konekte, pa tankou yon lis ewo ak dat. Kenbe istwa Ayiti ak Repiblik Dominikèn konekte san prezante youn kòm lènmi senp oswa kopi lòt la. Vizite espas komemorasyon yo avèk respè epi fè diferans ant istwa ki dokimante, memwa fanmi ak lejand patriyotik.