Kanadyjski system wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych obejmuje policję, prokuratorów, obrońców, sądy, służby penitencjarne i pomoc dla ofiar. Ich role są odrębne, a samo zgłoszenie na policję nie przesądza o winie. Kodeks karny (Criminal Code) jest głównym federalnym aktem prawa karnego, choć przestępstwa określają także inne ustawy federalne. Prowincje i terytoria administrują dużą częścią systemu wymiaru sprawiedliwości, a na różnych obszarach mogą działać lokalne, prowincjonalne, rdzenne i federalne służby policyjne. Królewska Kanadyjska Policja Konna (Royal Canadian Mounted Police, RCMP; po francusku GRC) jest powszechnie określana jako RCMP lub GRC. Wykonuje zadania federalne, a w wielu częściach Kanady pełni również, na podstawie umów, rolę lokalnej lub prowincjonalnej policji; nie dotyczy to jednak każdej społeczności. W miejscach, gdzie jest dostępny numer 911, dzwoń pod niego w razie bezpośredniego zagrożenia, poważnej przemocy, trwającego przestępstwa lub pilnego zagrożenia życia. Zdarzenia z przeszłości i sprawy niewymagające pilnej interwencji zwykle zgłasza się za pośrednictwem numeru niealarmowego właściwej służby policyjnej. Po przyjęciu zgłoszenia policja może zapisać informacje, zadbać o bezpieczeństwo osób, zebrać dowody, porozmawiać ze świadkami lub podjąć dalsze dochodzenie. Zgłoszenie przestępstwa nie gwarantuje zatrzymania ani postawienia zarzutów, ponieważ decyzje zależą od dostępnych faktów i norm prawnych. Prokuratorzy prowadzą sprawy w imieniu społeczeństwa; nie są osobistymi prawnikami ofiar. Sądy oceniają dowody i stosują gwarancje takie jak domniemanie niewinności oraz prawo do rzetelnego postępowania. Przestępstwa mogą obejmować przemoc, kradzież, zniszczenie mienia, nękanie, przemoc ze strony partnera lub partnerki, przestępstwa seksualne, czyny motywowane nienawiścią, nadużycia w internecie, kradzież tożsamości i oszustwa. Niektóre szkodliwe zachowania mogą być również przedmiotem postępowań cywilnych, pracowniczych, szkolnych, mieszkaniowych lub regulacyjnych. Służby pomocy ofiarom mogą udzielać praktycznych informacji, pomagać w planowaniu bezpieczeństwa, zapewniać wsparcie emocjonalne, kierować do innych instytucji i wyjaśniać przebieg postępowania. Pomoc może być dostępna także wtedy, gdy dana osoba nie wie jeszcze, czy zgłosi sprawę policji. Zapobieganie przestępczości może ograniczyć ryzyko, ale nie gwarantuje bezpieczeństwa; odpowiedzialność zawsze ponosi osoba popełniająca przestępstwo. Przydatne nawyki obejmują ochronę danych osobowych, weryfikowanie nietypowych próśb, zabezpieczanie mienia i opuszczenie niebezpiecznej sytuacji, gdy jest to możliwe. Rozległość Kanady i zróżnicowane formy organizacji policji wpływają na dostęp do pomocy. W odległych społecznościach lokalne służby mogą być ograniczone, a czas reakcji dłuższy, dlatego mieszkańcy powinni poznać sposoby zgłaszania zdarzeń i uzyskiwania wsparcia w swojej okolicy.
Przestępczość w Kanadzie
Przestępczością w Kanadzie zajmują się służby policyjne, sądy, systemy penitencjarne oraz instytucje wspierające ofiary i świadków. Prawo karne podlega głównie władzom federalnym, natomiast policja, sądy, oskarżenia i usługi społeczne angażują różne szczeble administracji. Warto wiedzieć, jak zgłosić bezpośrednie zagrożenie, zabezpieczyć przydatne informacje i uzyskać pomoc po przestępstwie.
Tip
W razie bezpośredniego zagrożenia w Kanadzie dzwoń pod 911; w sprawach niewymagających pilnej interwencji skorzystaj z właściwego numeru niealarmowego. Zapisz, co się wydarzyło, zachowaj oryginalne wiadomości i dokumenty, a w razie potrzeby skorzystaj z pomocy medycznej lub wsparcia dla ofiar. Nie konfrontuj podejrzanego sprawcy tylko po to, by zdobyć dowody.