សាសនានៅកម្ពុជា

កម្ពុជាទទួលស្គាល់ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារដ្ឋ ខណៈរដ្ឋធម្មនុញ្ញការពារសេរីភាពនៃជំនឿ និងការថ្វាយបង្គំ ព្រមទាំងកំណត់សមភាពដោយមិនគិតពីជំនឿសាសនា។ ជំរឿនប្រជាជនទូទៅឆ្នាំ 2019 បានកត់ត្រាថា 97.1% កាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា 2.0% មូស្លីម 0.3% គ្រិស្តសាសនា និង 0.5% ជាសម្ព័ន្ធសាសនាផ្សេងទៀត។ តួលេខចុងក្រោយរួមមានសាសនាជនជាតិដើមតំបន់ខ្ពង់រាប និងប្រព័ន្ធជំនឿភាគតិចផ្សេងៗ ដូច្នេះតួលេខតាមខេត្តមិនគួរត្រូវចាត់ទុកជាមធ្យមជាតិទេ។ សហគមន៍មូស្លីម រួមទាំងសហគមន៍ចាម មានសារៈសំខាន់ជាពិសេសនៅតំបន់ខ្លះ ខណៈការអនុវត្តសាសនាជនជាតិដើមមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសនៅផ្នែកខ្លះនៃតំបន់ខ្ពង់រាប។ សហគមន៍បាហៃ ជ្វីស និងកៅដាយតូចៗក៏មានដែរ។ ការប្រតិបត្តិព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទភាគច្រើនធ្វើឡើងនៅវត្ត ឬវត្តអារាម។ កម្ពុជាមាននិកាយថេរវាទសំខាន់ពីរ គឺមហានិកាយ និងធម្មយុត្តិកនិកាយ។ ព្រះសង្ឃហៅថាភិក្ខុ ហើយសាមណេរជាព្រះសង្ឃថ្មី។ ការអនុវត្តទូទៅរួមមានការថ្វាយបង្គំ ការអធិស្ឋាន ការធ្វើបុណ្យ ការធ្វើទានដូចជា អាហារ ស្បង់ ឬប្រាក់ ការសូត្រសូត្រ ឬអត្ថបទធម៌ សមាធិ និងការប្រតិបត្តិក្នុងអំឡុងវស្សា។ គ្រួសារអាចបញ្ចូលការអនុវត្តទាំងនេះជាមួយពិធីគ្រួសារ ឬពិធីបុព្វបុរសក្នុងមូលដ្ឋាន។ ការចូលរួមសាសនាជាទូទៅមិនត្រូវការបណ្ណសមាជិកភាពជាតិ ឬការបរិច្ចាគជាឯកសណ្ឋានទេ ហើយការចូលរួមជារឿយៗរៀបចំដោយសហគមន៍ ឬវត្តនីមួយៗ។ ក្រសួងធម្មការ និងសាសនាគ្រប់គ្រងកិច្ចការសាសនា ហើយក៏ត្រូវបានស្គាល់ជាភាសាខ្មែរថាក្រសួងសាសនា និងធម្មការ។ កិច្ចការពុទ្ធសាសនា ក្រុមប្រឹក្សាសង្ឃ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ និងគណៈកម្មការវត្តក្នុងមូលដ្ឋាន មានការទទួលខុសត្រូវខុសៗគ្នាក្នុងស្ថាប័នពុទ្ធសាសនា។ អង្គការសាសនាផ្តល់ព័ត៌មានអំពីគោលបំណង ថ្នាក់ដឹកនាំ ហិរញ្ញប្បទាន និងសកម្មភាពប្រចាំឆ្នាំ នៅពេលចុះបញ្ជីជាមួយក្រសួង។ អ្នកជឿម្នាក់ៗជាទូទៅមិនមានតម្រូវការចុះបញ្ជីសាសនាថ្នាក់ជាតិដាច់ដោយឡែកទេ។ ការផ្សព្វផ្សាយសាសនាសាធារណៈដោយនិកាយមិនមែនពុទ្ធសាសនាត្រូវបានរឹតត្បិត ហើយព្រះសង្ឃត្រូវរំពឹងថានឹងមានអព្យាក្រឹតភាពនយោបាយ។ លក្ខខណ្ឌសុំអនុញ្ញាត និងរាយការណ៍សម្រាប់សកម្មភាពសាសនា ឬអគារអាចអាស្រ័យលើមូលដ្ឋាន និងស្ថាប័នជាក់លាក់។ ទីតាំងសាសនាជាទូទៅកំណត់ច្បាប់ជាក់ស្តែងដោយខ្លួនឯង។ អ្នកទស្សនាអាចត្រូវដោះស្បែកជើង និងនៅទីតាំងសក្ការៈអាចត្រូវគ្របក្បាល ឬស្លៀកសម្លៀកបំពាក់សមរម្យ។ ស្ត្រីមិនគួរប៉ះស្បង់ ឬរាងកាយព្រះសង្ឃទេ។ ការថ្វាយបង្គំក្នុងវត្ត វិហារអ៊ីស្លាម ព្រះវិហារ ឬទីតាំងសហគមន៍ ជាទូទៅមិនមានថ្លៃចូលទូទាំងប្រទេសដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់ទេ; ការបូជា និងការបរិច្ចាគដោយស្ម័គ្រចិត្តជារឿងទូទៅ។ គួរពិនិត្យច្បាប់ក្នុងមូលដ្ឋានមុនពិធី ទស្សនកិច្ច ឬសកម្មភាពរៀបចំជាក្រុម។ បុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនាអនុវត្តតាមប្រតិទិនចន្ទគតិ។ វិសាខបូជា រំឭកដល់ការប្រសូត ការត្រាស់ដឹង និងបរិនិព្វានរបស់ព្រះពុទ្ធ ហើយជាថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈនៅថ្ងៃទី 1 ខែឧសភា ឆ្នាំ 2026។ ភ្ជុំបិណ្ឌអនុវត្តជាវដ្ត 15 ថ្ងៃនៃពិធីរំឭកដល់បុព្វបុរស និងអ្នកស្លាប់ រួមទាំងការប្រគេនចង្ហាន់ដល់ព្រះសង្ឃ ដោយមានថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈពីថ្ងៃទី 10 ដល់ថ្ងៃទី 12 ខែតុលា ឆ្នាំ 2026។ កាលបរិច្ឆេទផ្សេងទៀតអាស្រ័យលើប្រតិទិនប្រចាំឆ្នាំ។ ការអប់រំសាសនារួមមានការរៀនតាមវត្ត ភាសាបាលី និងការសិក្សាសម្រាប់សមណៈ ខណៈរដ្ឋធម្មនុញ្ញគាំទ្រសាលាបាលី និងពុទ្ធិកស្ថាន។ លទ្ធភាពចូលរៀន រយៈពេល និងថ្លៃមិនត្រូវបានកំណត់ជាស្តង់ដារទូទាំងប្រទេសទេ។ ការអនុវត្តពេលព្រឹត្តិការណ៍ជីវិតខុសគ្នាតាមសាសនា និងសហគមន៍។ ពិធីបុណ្យសពពុទ្ធសាសនាជាញឹកញាប់រួមមានការសូត្រធម៌របស់ព្រះសង្ឃ ការប្រោះព្រំ និងពិធីនៅវត្ត។ សហគមន៍មូស្លីម និងសហគមន៍ផ្សេងៗអនុវត្តពិធីបញ្ចុះសព និងកាន់ទុក្ខតាមរបៀបរបស់ខ្លួន។ ផ្លូវបួស និងសមណៈជាទូទៅរៀបចំក្នុងមូលដ្ឋាន; ឧទាហរណ៍មួយរបស់ក្រសួងធម្មការ និងសាសនាក្នុងឆ្នាំ 2026 ពិពណ៌នាកូនប្រុសចូលផ្លូវសាមណេរ និងកូនស្រីចូលផ្លូវសីលវតី រួមជាមួយវគ្គធម៌-វិន័យរយៈពេលប្រាំថ្ងៃ។ ឧទាហរណ៍នេះមិនបង្កើតស្តង់ដារជាតិទេ។ ក្រសួងក៏សម្របសម្រួលជាមួយតំណាងពុទ្ធសាសនា មូស្លីម គ្រិស្តសាសនា និងជនជាតិដើមភាគតិច ប៉ុន្តែមិនទាន់រកឃើញសេវាច្រកចេញចូលតែមួយអន្តរសាសនាជាតិទេ។