Biaya urip ing Brunei

Survei belanja rumah tangga resmi (Household Expenditure Survey (HES)) minangka survei resmi Brunei babagan pengeluaran rumah tangga. Kanggo periode 1 Agustus 2023 nganti 31 Juli 2024, survei iki nyathet rata-rata pengeluaran saben wulan BND 2.817 saben rumah tangga lan BND 558 saben wong. Nilai tengah yaiku BND 2.163. Rata-rata pengeluaran BND 2.874 ing wilayah kutha lan BND 2.669 ing wilayah padesan. Miturut distrik, pengeluaran BND 3.030 ing Brunei-Muara, BND 2.719 ing Tutong, BND 2.123 ing Belait, lan BND 1.572 ing Temburong. Saperlima pendapatan paling endhek ngentekake rata-rata BND 1.112, dene saperlima paling dhuwur ngentekake BND 4.963. Angka iki gumantung, antara liya, marang cacah anggota rumah tangga, pendapatan, jinis omah, distrik, kepemilikan kendaraan, lan status panggonan. Ora ditemokake tabel resmi kanggo anggaran minimal utawa biaya urip paling murah. Kanggo petungan individu, gabungna angka HES karo sewa saiki, rega panyedhiya, lan pakulinan nyata rumah tangga. Blok pengeluaran HES paling gedhe yaiku omah, banyu, listrik, gas, lan bahan bakar liyane, yaiku BND 1.090 utawa 38,7 persen. Transportasi BND 327, panganan lan ombenan tanpa alkohol BND 306, restoran lan panginepan BND 227, rekreasi, olahraga, lan budaya BND 165, informasi lan komunikasi BND 161, layanan pendidikan BND 49, lan kesehatan BND 20. Rata-rata pengeluaran ing luar negeri BND 220. Kanggo omah sing diduweni lan dienggoni dhewe, HES nyakup sewa imputed nanging ora nyakup cicilan utangan, simpenan bank, utawa tuku properti. Mula blok omah HES ora otomatis padha karo sewa saben wulan sing tenan dibayar. Sewa pribadi ora kalebu indeks sewa resmi nasional, mula rencana kudu nganggo penawaran agen properti lan iklan tartamtu sing saiki. Omah dinas pamaréntah (Government Housing Quarters) lan program perumahan nasional (Skim Perumahan Negara) diwenehake miturut aturan kelayakan dhewe. Lamaran program omah nasional JKP (JKP) mung mbukak kanggo warga negara Brunei; akses lan biaya uga gumantung marang status lan majikan. Ora ana bea meterai sewa kanggo omah kanthi rega sewa nganti BND 2.000. Kanggo jumlah luwih dhuwur, beane BND 1 saben BND 250 utawa bageane kanggo jangka nganti setaun, BND 2 kanggo jangka luwih saka setaun nganti limang taun, lan BND 4 kanggo jangka luwih saka limang taun utawa perjanjian tanpa wates wektu. Wong sing manggon ing omah dinas uga mbayar listrik, banyu, telpon, pangopènan pekarangan, pembuangan sampah, lan biaya ndandani sing layak. Kanggo rumah tangga, Departemen Layanan Listrik ngetung listrik omah nganggo patang tingkatan: BND 0,01 saben kWh kanggo 600 kWh kapisan, BND 0,08 kanggo 601 nganti 2.000 kWh, BND 0,10 kanggo 2.001 nganti 4.000 kWh, lan BND 0,12 kanggo panggunaan ing ndhuwur tingkat kasebut. Tuladha departemen ngasilake biaya BND 6 kanggo 600 kWh, BND 38 kanggo 1.000 kWh, BND 118 kanggo 2.000 kWh, lan BND 318 kanggo 4.000 kWh. Sambungan listrik omah sepisan regane BND 90 kanggo sambungan kabel udara nganti 60 ampere lan BND 350 kanggo sambungan ngisor lemah nganti 43 kVA. Departemen Pekerjaan Umum nyedhiyakake banyu ngombe kanggo 99,9 persen penduduk. Biaya banyu saiki lan status sistem meter cerdas kudu dipriksa sadurunge nyusun anggaran marang Departemen Layanan Banyu utawa liwat eBIS. Tagihan banyu digandhengake karo akun sing cocog; kerusakan lan panyuwunan truk tangki bisa dilaporake liwat saluran kontak Darussalam (Talian Darussalam 123). Kanggo panganan, Departemen Urusan Konsumen nerbitake rega liwat layanan bandhing rega 1-2-Compare (1-2-Compare), sing nyakup luwih saka 180 barang rumah tangga saka rata-rata 60 toko saben sasi. Data kasebut sukarela lan nuduhake rega pasar, dudu jaminan kanggo saben panyedhiya. Kontrol rega miturut Undhang-undhang Kontrol Rega ditrapake kanggo lenga masak lan susu bubuk formula; rega maksimal mangsan bisa ditetepake kanggo pitik utuh lan endhog. Rata-rata taun 2024 yaiku BND 8,41 kanggo 10 kg beras Thai biasa, BND 12,08 kanggo 10 kg beras wangi, BND 12,23 kanggo 10 kg beras lokal, BND 5,85 kanggo sak nampan endhog, BND 1,07 kanggo susu kental 388 g, lan BND 11,68 kanggo 5 kg lenga sayur. Rega impor, mangsa, lan toko bisa ngowahi biaya nyata. Bis umum regane BND 1 saben lelungan lan lumrahe makarya watara jam 6:00 nganti 18:00, gumantung wilayah layanan lan jadwal. Taksi nggunakake argo, dene kasedhiyan sopir lan layanan e-hailing owah-owahan. Kanggo akeh rumah tangga, mobil pribadi dadi biaya gedhe. Pajak dalan mobil lan motor pribadi BND 2,25 saben 100 cm³. Wiwit umur kendaraan pitung taun, perlu nganyari saben taun; kanggo kuwi dibutuhake asuransi sing wis dianyari. Pemeriksaan kendaraan regane BND 5 kanggo pemeriksaan kapisan lan BND 10 kanggo kapindho. Pemeriksaan bisa ditindakake ing pusat pemeriksaan kendaraan komputerisasi (Vehicle Inspection Centre) ing Beribi, Tutong, lan Belait; sertifikat sing diterbitake sah telung sasi. Rega bahan bakar dipengaruhi syarat Departemen Energi, lan kendaraan sing kadhaptar ing luar negeri ora entuk rega subsidi. Rega bahan bakar saiki kudu dipriksa maneh sadurunge ngitung biaya. Biaya kesehatan gumantung banget marang status panggonan lan kartu identitas. Ing fasilitas umum, perawatan sing layak umume bebas biaya kanggo sing nduweni kartu identitas kuning (Yellow Identity Card) lan sing tanpa kewarganegaraan nduweni kartu identitas ungu (Purple Identity Card). Sing nduweni Purple Identity Card sing warga manca lan sing nduweni kartu identitas ijo (Green Identity Card) mbayar miturut Kebijakan Biaya Layanan Kesehatan. Wiwit 1 Juli 2025, registrasi rawat jalan regane BND 1 kanggo sing nduweni Yellow Identity Card lan wong tanpa kewarganegaraan sing nduweni Purple Identity Card, BND 3 kanggo golongan tartamtu sing nduweni Purple Identity Card, lan BND 5 kanggo golongan liyane. Konsultasi umum regane BND 15 nalika jam kerja lan BND 25 ing njaba jam kasebut. Pasien sing ora dibebasake mbayar miturut kelas kamar lan golongan, contone BND 20 ing Kelas C utawa BND 150 nganti BND 325 ing kelas kamar luwih dhuwur. Pemeriksaan lan perawatan ditagih tambahan; MRI regane BND 600 lan CT BND 300 nganti BND 400 gumantung golongan. Rujukan menyang negara tangga nambah biaya 20 persen. Yen ngalami kesulitan finansial, Divisi Kerja Sosial Medis bisa nindakake pambiji kesulitan; pitulungan amal utawa cicilan uga bisa kasedhiya. Perawatan lan asuransi pribadi kudu dianggarake kapisah. Sistem pendidikan netepake paling ora rolas taun pendhidhikan; prasekolah diwiwiti wiwit umur lima taun. Sekolah pamaréntah lan dhukungan Kamentrian Pendidikan duwe aturan kelayakan dhewe, dene sekolah swasta lan internasional nemtokake biaya dhewe. Kanggo pendidikan sing luwih dhuwur ing Universiti Brunei Darussalam, biaya program sing diterbitake kanggo warga negara lan penduduk permanen saka BND 12.000 nganti BND 45.000 gumantung program, lan saka BND 16.500 nganti BND 60.000 kanggo mahasiswa internasional. Ing Universiti Teknologi Brunei, program purnawaktu telung nganti patang taun regane, contone, BND 16.000 kanggo warga negara lan penduduk permanen; biaya internasional BND 24.000 nganti BND 40.000 gumantung bidang. Universiti Teknologi Brunei mbutuhake pambayaran dhisik 50 persen saka biaya siji semester. Gumantung program, beasiswa bisa nutupi biaya kuliah, panginepan, buku, lan panganan. Ora ana kategori biaya rumah tangga resmi kapisah kanggo kulawarga. Biaya utamane muncul saka tambahan panganan, pendidikan, transportasi, kesehatan, popok, susu formula, pangasuhan bocah, seragam sekolah, lan lelungan sekolah. Tunjangan pendidikan Departemen Layanan Umum BND 120 saben bocah saben sasi mung kanggo pegawai pamaréntah lan tanggungane sing layak, kanthi aturan khusus kanggo Jerudong International School. Pangasuhan bocah lan transportasi sekolah swasta gumantung panyedhiya. Cacah anggota rumah tangga utamane mengaruhi omah, panganan, lan mobilitas. Kanggo komunikasi, Otoritas Industri Teknologi Info-komunikasi ngatur wara-wara lan publikasi tarif saka panyedhiya sing dilisensi DST, imagine, lan Progresif. Tuladha rega saiki paket telepon tetep Infinity saka DST yaiku BND 38, BND 58, BND 98, lan BND 148 saben sasi; sawetara paket Infinity bisa uga kena biaya telepon tetep BND 10. Jangka kontrak bisa nganti 24 sasi. Tarif DST Mobi kalebu, contone, BND 18, BND 30, BND 50, lan BND 80 saben sasi. imagine nawakake paket data saka BND 4 nganti BND 70. Sadurunge mlebu kontrak, priksa jangkoan jaringan, kasedhiyan serat optik, jangka kontrak, piranti, paket tambahan, lan biaya instalasi. HES nglaporake rata-rata pengeluaran rekreasi, olahraga, lan budaya BND 165 saben sasi. Data lelungan lawas mung nuduhake pola kasar: kanggo lelungan domestik taun 2021, pengeluaran kurang saka BND 100 saben dina ditrapake kanggo 44,1 persen rumah tangga peserta, BND 100 nganti 299 kanggo 39,2 persen, lan luwih saka BND 299 kanggo 16,7 persen. Data lelungan internasional asalé saka sadurunge pandemi lan sebagian ora nyakup pesawat lan panginepan, mula ora trep digunakake minangka jumlah saiki. Taman umum lan kegiatan gratis kudu dianggarake kapisah saka rekreasi komersial. Indeks Rega Konsumen saka Departemen Perencanaan Ekonomi lan Statistik owah sakabèhé minus 0,3 persen ing 2025, minus 0,3 persen kanggo panganan, minus 0,8 persen kanggo transportasi, lan minus 1,0 persen kanggo rekreasi lan budaya. Nanging, biaya sewa lan pangopènan bisa owah beda-beda saben sasi ing kategori omah. Kanggo anggaran sing realistis, cathet dhisik sewa, sarana umum, panganan, mobilitas, komunikasi, kesehatan, lan pendidikan. Banjur pisahna biaya ajeg saka deposit, bea sewa, sambungan, pajak dalan, pemeriksaan kendaraan, asuransi, pendaftaran sekolah, pembayaran semester ing ngarep, diagnostik medis, piranti, instalasi, lan lelungan. Cicilan utangan ora kalebu ing pengeluaran konsumsi sing dicathet HES; biaya bank utawa pajak mung dilebokake yen langsung muncul saka transaksi tartamtu.