Sole Proprietorship boga hiji nu boga sarta teu boga identitas hukum misah, jadi nu bogana nanggung tanggung jawab pribadi tanpa wates. Partnership umumna boga dua nepi ka dua puluh mitra sarta ogé teu boga identitas hukum misah, jadi para mitra kakeunaan tanggung jawab tanpa wates. Lamun mitrana leuwih ti dua puluh, kudu maké struktur pausahaan. Pausahaan mangrupa badan hukum misah kalayan tanggung jawab kawates jeung ayana terus-terusan. Pausahaan swasta merlukeun sahenteuna dua nu nyekel saham, teu meunang leuwih ti lima puluh nu nyekel saham, sarta mindahkeun saham diwatesanan. Pausahaan publik merlukeun sahenteuna tujuh anggota. Usaha anu diadegkeun di luar nagri bisa beroperasi ngaliwatan cabang anu didaptarkeun di Brunéi. Sole Proprietorship jeung Partnership umumna sadia pikeun warga nagara Brunéi atawa warga permanén umur sahenteuna 18 taun. Jalma anu bangkrut tapi can dibébaskeun tina status éta merlukeun idin pangadilan atawa Official Receiver. Pelamar pausahaan kudu umur sahenteuna 18 taun sarta nyadiakeun sahenteuna dua diréktur jeung dua nu nyekel saham. Lamun pausahaan boga persis dua diréktur, sahenteuna saurang biasana kudu cicing di Brunéi; lamun dirékturna leuwih ti dua, sahenteuna dua biasana kudu cicing di Brunéi. Kapamilikan asing pausahaan bisa nepi ka 100%, tunduk kana aturan jeung idin husus séktor. Prosés pendaptaran biasana dimimitian ku nyieun akun OCP, tuluy milih “+New Entity”, mariksa validitas ngaran, unggah dokumén, mayar sacara daring, jeung meunang idin ROCBN. Pendaptaran Business Name hargana BND 30 jeung ngadegkeun pausahaan hargana BND 300. Sertipikat éléktronik dikirim ku email sarta biasana dikaluarkeun dina hiji poé kerja. Dokumén pausahaan biasana ngawengku NRIC atawa paspor, idin diréktur atawa Form X, Memorandum and Articles, sarta informasi modal saham jeung alokasi saham. Cabang asing ogé merlukeun dokumén ti nagara asal anu geus disahkeun, dokumén konstitusi, résolusi pausahaan, informasi diréktur jeung jalma anu boga wewenang, kantor kadaptar di Brunéi, sarta sahenteuna dua agén layanan anu cicing di Brunéi. Telat ngalaporkeun ka Registrar bisa ngakibatkeun pinalti BND 100. Pendaptaran ROCBN henteu ngagantikeun idin pikeun beroperasi. Business Guidelines Simulator jeung OneBiz bisa mantuan ngaidentipikasi idin pikeun kagiatan husus. Usaha kadaharan bisa merlukeun Halal Certificate atawa Permit. Akomodasi wisata jeung agénsi lalampahan bisa kaasup kana Tourism Order 2016 sarta merlukeun idin ti otoritas pariwisata anu patali. Kagiatan profésional, médis, hukum, keuangan, lingkungan, jeung pertambangan bisa merlukeun pendaptaran, lisénsi, atawa idin tambahan. Penilaian tempat, gedong, atawa lahan bisa ngalambatkeun idin pamungkas, sarta biaya lisénsi gumantung kana otoritas jeung kagiatan anu tanggung jawab. BEDB, anu ogé katelah DARe, nyadiakeun sababaraha jalur pangrojong usaha. Micro Bootcamp lilana dua minggu sarta ngawengku rencana bisnis, keuangan, pamasaran, jeung presentasi; aksés umumna merlukeun kawarganagaraan Brunéi atawa status warga permanén sarta umur sahenteuna 18 taun. Accelerate Bootcamp ditujukeun pikeun startup kadaptar anu geus boga produk atawa jasa saméméh asup sarta museur kana kamampuh pikeun tumuwuh atawa inovasi. BEDB iCentre nawarkeun inkubasi salila sataun ditambah kamungkinan sataun deui pikeun usaha kadaptar anu basisna di Brunéi sarta boga prototipe, produk minimum anu bisa dipaké, atawa bukti konsép. Layananana ngawengku co-working, bimbingan, lokakarya, jeung jejaring. Dina Co-Matching, BEDB bisa nanggung nepi ka 70% sedengkeun pelamar nyadiakeun sahenteuna 30%. Pangrojong Starting Up ngawengku usaha anu geus jalan nepi ka dua belas bulan, boga pagawé kurang ti dua puluh urang, jeung bisa narima waragad nepi ka BND 10,000; pangrojong Expansion pikeun usaha anu geus jalan leuwih ti dua belas bulan, boga pagawé kurang ti saratus urang, sarta boga catetan atawa pembukuan sahenteuna sataun, kalayan waragad nepi ka BND 20,000. Hibah ieu umumna merlukeun usaha anu 100% dipiboga ku warga Brunéi atawa warga permanén sarta produk atawa jasa anu dipiboga sacara lokal. Biaya saméméh pangajén dibikeun teu layak dibiayaan. Pangusaha asing bisa maké wangun pausahaan. Cabang asing merlukeun kantor kadaptar di Brunéi jeung sahenteuna dua agén layanan anu cicing di Brunéi. Importir jeung eksportir kudu ngadaptar ka Royal Customs and Excise Department (RCED) atawa maké agén pangiriman kadaptar. Brunei Darussalam National Single Window (BDNSW) ngarojong idin, deklarasi, jeung pangurusan palabuan. Barang anu diwatesanan atawa dilarang, bea cukai, jeung sarat husus kagiatan kudu dipariksa misah. Kagiatan ékspor anu disatujuan bisa ngalamar régimen pajeg 1% pikeun Sdn Bhd atawa Bhd, lamun jualan lokal henteu ngaleuwihan 20% tina omzet. Itungan ékspor teu ngawengku karugian, Capital Allowances, jeung kredit pajeg. Pausahaan kawates boga kawajiban laporan taunan jeung tata kelola statutori. OCP ngarojong pangropéa pausahaan jeung usaha, sedengkeun Business Reporting Portal bisa ngumpulkeun data pausahaan atawa usaha jeung informasi kinerjana ngaliwatan BruneiID atawa e-Darussalam; idin pendaptaran ngaliwatan portal éta bisa nepi ka tilu poé kerja. Pausahaan anu panghasilanna di handapeun BND 1,000,000 bisa kaasup kana iwal audit anu disebutkeun, tapi tetep boga kawajiban laporan pajeg jeung nyimpen catetan. BruIPO ngurus patén, mérek dagang, desain industri, jeung varietas tutuwuhan. Keluhan konsumen bisa ditepikeun ka Consumer Affairs Division. Small Claims Tribunal ngurus klaim nepi ka BND 10,000, sedengkeun sengketa komérsial anu leuwih gedé bisa diteruskeun ngaliwatan BDAC atawa Commercial Court. Pausahaan kawates anu ngahasilkeun atawa narima panghasilan Brunéi umumna dikenaan pajeg panghasilan pausahaan 18.5% tina panghasilan kena pajeg. Sole Proprietorship jeung Partnership anu kadaptar minangka Business Names henteu mayar pajeg panghasilan pausahaan. Brunéi henteu boga pajeg panghasilan pribadi atawa pajeg capital gains. Tenggat laporan Income Tax Return taunan nyaéta 30 Juni, sarta panghasilan kena pajeg perkiraan umumna kudu dilaporkeun dina tilu bulan sanggeus période akuntansi. Pausahaan warga anu kakara diadegkeun sarta nyumponan sarat bisa meunang pangecualian pikeun BND 100,000 pangheulana tina panghasilan kena pajeg salila tilu Year of Assessment padeukeut, sedengkeun BND 150,000 salajengna dikenaan 50% tina tarif anu lumaku. Pioneer Status jeung Investment Incentives Order 2001 bisa nyadiakeun relief pajeg pausahaan atawa bea impor lamun saratna kacumponan. Pendaptaran ROCBN otomatis ngadaptarkeun usaha ka TAP. Pagawé lokal jeung warga permanén anu layak sarta umurna di handapeun 60 taun ngawengku diréktur, pagawé permanén, samentara, paruh waktu jeung kontrak, pagawé percobaan, magang, jeung intern anu dibayar. Iuran anggota SPK disebutkeun 8.5% tina gaji pokok, sedengkeun dunungan mayar tarif kelompok gaji anu ditangtukeun, kalayan minimum anu disebutkeun BND 57.50. Dunungan kudu ngaréngsékeun pamayaran jeung daptar pagawé saméméh tanggal 15 bulan saterusna; telat mayar bisa ngakibatkeun pinalti jeung biaya. Patarosan hukum pagawéan anu jéntré kaasup kana kerangka hukum tanaga kerja, tapi kawajiban iuran ieu langsung mangaruhan kapatuhan usaha. Business Name bisa dihentikan ngaliwatan OCP tanpa biaya panghentian anu didaptarkeun. Pausahaan bisa milih panutupan sukarela, panutupan wajib ku High Court, atawa strike-off. Lamaran strike-off OCP hargana BND 30, sedengkeun bantahan atawa pembatalanana hargana BND 10. Pausahaan dormant tetep kudu ngalebetkeun Income Tax Return jeung nyimpen catetan. Insolvency Order 2016 nyadiakeun mékanisme rehabilitasi jeung penyelamatan, ogé panyalindungan pikeun kreditor jeung debtor. Kawajiban pajeg, TAP, laporan, jeung kawajiban séjén anu can réngsé kudu dibereskeun atawa didokuméntasikeun saméméh panutupan.
Usaha di Brunéi
Usaha di Brunéi bisa diatur minangka Sole Proprietorship, Partnership, pausahaan, atawa cabang pausahaan asing. Pilihan wangun usaha mangaruhan tanggung jawab pribadi, kapamilikan, pendaptaran, pajeg, jeung kawajiban ngalaporkeun salajengna. Pendaptaran ka Registry of Companies and Business Names (ROCBN) ngaliwatan One Common Portal (OCP) henteu otomatis ngidinan sakabéh kagiatan, sabab bisa waé diperlukeun idin tempat usaha jeung idin séktor.
Tip
Pilih wangun hukum dumasar kana tanggung jawab, kapamilikan, jumlah pamilon, tempat cicing, jeung rencana tumuwuh, tuluy pastikeun idin kagiatan jeung tempat usaha saméméh ngaluarkeun waragad. Anggap pendaptaran ROCBN minangka awal kapatuhan, lain idin pikeun beroperasi, sarta ti mimiti atur pajeg, catetan, jeung TAP/SPK. Simpen hiji berkas anu eusina pendaptaran, idin, kontrak, laporan, pamayaran, jeung catetan anu patali jeung panutupan engké.

