Boliviapi naturalezapa kawsayninqa Andes urqukuna (Andes), Altiplano pampa (Altiplano), Puna pampa (Puna), Yungas yunka (Yungas), Amazonía yunka (Amazonía) chaymanta hatun uray pampakunata hunt’an. Kay suyukunaqa imaymana kawsayta, unu pukyukunata chaymanta llaqta runakunapa kawsayta yanapanku. Waqaychasqa suyukuna, indígena runakunapa suyunkuna chaymanta ayllu sistemakunaqa hukllapi kachkanman; chayrayku allpa llamk’achiy, turismo chaymanta investigaciónqa waqaychaypa categoría-ninmanta, zonificación-manta, manejo plan-manta, permisokunamanta chaymanta llaqta kamachikunamanta dependeyta atin. Boliviapi muyuriq kawsayqa wasikunaq suyunkunata, ñankunata chaymanta huk infraestructura-kunata, ruidota, wayra allin kayta, q’umir suyukunata, unuta, q’upakuna pallayta, llaqtaq seguridad-ninta, runakunapa participación-ninta chaymanta suyukunapa tikrayninta churakun. Electricidadman, saneamientoman, parquekunaman chaymanta huk kawsay pachamanta serviciokunaman yaykuyqa municipiomanta, servicio qukuqmanta, asentamientoq imayna kasqanmantapas chaymanta llaqtapi icha rural kawsay kasqanmantapas anchata huknirayta atin. Chayrayku Boliviapi kawsay pachamanta práctico tapuyqa ñawpaqtaqa maypi kasqan chaymanta ima sasachakuymanta kasqanmi sut’inchayta munan. Waqaychasqa paisaje, indígena runakunapa suyu icha ayllu kamachisqa suyuqa urbe q’upa, unu icha ruido sasachakuymanta hukniray kamachiykunayuq kanman. Sapa asuntoqa mana huk suyu hatun autoridadpa makinpichu kachkan; kamachiq instituciónqa servicio-manta, suyUmanta, municipiomanta, departamentomanta chaymanta llaqta kamachiykunamanta dependeyta atin.
Kawsay pacha Boliviapi
Boliviapi kawsay pachaqa naturalezaq kawsay sistemankunata chaymanta runakuna kawsanku, llamk’anku purinkupas chay sapa p’unchaw muyuriqnintapas hukllapi churakun. Boliviaq Andes, Altiplano, Yungas, Amazonía chaymanta uray pampakunaqa imaymana kawsay suyukunata charinku, chaykunataq wasikuna, infraestructura, unu, saneamiento, q’upakuna pallay chaymanta wayra allin kaywan sapa p’unchaw kawsayta rikch’achinku. Kawsay pachamanta kamachiykunaqa suyuntinpi hatun institucionekunapa, departamentospa, municipiokunapa, servicio qukuqkunapa chaymanta ayllu sistemakunapa chawpinpi rakisqa kachkan.
Tip
Boliviapi kawsay pachamanta tapuyta ñawpaqtaqa maypi kasqan chaymanta piman responsabilidad nisqa kasqan hina qhawariy. Sut’inchay, tapuyqa sallqa suyumanta, allpa llamk’achiymanta, turismomanta icha investigaciónmanta kasqachu, icha unu, saneamiento, q’upa pallay icha wayra allin kay hina sapa p’unchaw serviciomanta kasqachu. Chaymi ima kamachiykunata, ima kamachiy arreglokunata chaymanta ima llaqta cuerpokunata qhawarinaykita rikuchin.