Bolivia akllay sistemaqa Elecciones Generales, Elecciones Subnacionales, Elecciones Judiciales, referendo hinaspa revocatoria de mandato-ta huñun. Órgano Electoral Plurinacionalqa Tribunal Supremo Electoral (TSE) nacional umalliqniyuq, proceso-ta ruwan. Tribunales Electorales Departamentales departamento yupayta kamachinku, SERECI-taq Padrón Electoral Biométrico-ta waqaychan. SIFDE, akllay jurado hinaspa notario-kuna qhaway, administracion hinaspa votación p'unchaw ruwaykunapi yanapanku. General akllaypi votaqkuna Presidente hinaspa Vicepresidente-ta nacional distrito-pi akllanku. Senadoqa 36 asiento-yuq, sapa departamento proporcional representacionwan tawa akllasqa. Diputadokuna Cámaraqa 130 asiento-yuq: 63 uninominal, 60 plurinominal hinaspa 7 especial Indígena Originario Campesino distrito representante. Boliviaqa supranacional parlamento cuerpukunaman soqta ñawpaqta pusaq representante-ta akllan. Candidato listaqa genero igualdad hinaspa alternancia hunt'anan. Presidente ticketqa ñawpaq ronda-pi valido voto-manta 50% aswan chaskispa utaq pisi 40% hinaspa iskay ticket qhipamanta 10 puntos procentual aswan ñawpaq kaptin gana. Mana chay kaptinqa aswan voto chaskiq iskay ticketqa 60 p'unchaw ukhupi segunda ronda purinku, kikin padronwan, aswan valido voto chaskiq ticket gana. Subnacional akllayqa departamento gobernador hinaspa asamblea miembro, Gran Chaco ejecutivo hinaspa asamblea representante mañakusqanpi, municipio alcalde hinaspa concejal akllan. Indigena representante ruwaykuna localmente allin normas y procedimientos propios-man hina ruwasqa kanman. Judicial akllayqa Órgano Judicial hinaspa Tribunal Constitucional Plurinacional hatun miembrokunata directa akllan; Asamblea Legislativa Plurinacionalqa ñawpaq candidato-kunata akllan, votaqkunaqa nacional hinaspa departamento papeleta-ta llamk'achinku. Referendo hinaspa revocatoria de mandatoqa yapay directa democracia yaykuyta qunku. Bolivia ciudadano 18 watayuq utaq aswan akllay p'unchawpi voto-ta nacional hinaspa hawa suyupi quyta atin, ciudadania allin kaptin. Hawa llaqtamanta ciudadanoqa municipio akllayllapi voto-ta atikun, municipio-pi iskay wata legal tiyay qhipa, allin kamachiykunaman hina. Registro hinaspa padron cambio SERECI-pi wiñaypaq ruwasqa, mana qullqiwan, generalmente chayllapi. Votanteqa asignasqa votación llaqta hinaspa mesata Yo Participo-pi qhawayta atin. TSE mana elegible runakunapa lista lloqsichin hinaspa reclamo pacha qun. Votacion mesa-pi votaqqa original Cédula de Identidad-ta rikuchin. Allin reglamentoqa huk watamanta aswan mana vencido identidad tarjeta-ta chaskinman. Votacionqa generalmente 08:00-manta 16:00-kama. Votanteqa huk multicolor, multisign papeletapi marca ruwan hinaspa patan: hanay t'aqapi Presidente hinaspa Vicepresidente, uray t'aqapi uninominal utaq especial diputado. Senado hinaspa plurinominal diputado asientoqa partido utaq lista voto-man hina rakisqa. Discapacidad rayku yanapay mañakuq utaq 60 watamanta aswan votaqqa yanapasqa votota llamk'achinman. Sapa votacion mesaqa suertesqa soqta ciudadano akllay jurado-yuq. Juradoqa padron qhawan, votaq firma hinaspa huella chaskin, urna waqaychan hinaspa público yupayta ruwan. Juradoqa resultado-ta Acta-pi qillqan, papeleta hinaspa akllay materialta kamachin, partido delegado hinaspa observador observacion utaq reclamo chaskiyta atin. Votacion qhipa votante Certificado de Sufragio chaskin. Mana votarqa fine utaq Certificado de Impedimento munanman, allin kamachiykunaman hina. Certificado de Sufragio utaq 90 p'unchaw ukhupi pago prueba mana kaptinqa wakin banco transaccion, publico cargo hinaspa pasaporte procedimiento hark'asqa kanman. 60 watamanta aswan runakuna TSE kamachiywan documento rikuchiy hinaspa sancion kamachiykunamanta libre kanku. Yupayqa votacion mesa-pi publico qallarin. TED departamento yupayta ruwan, TSE nacional yupayta ruwan, preliminar hinaspa consolidado resultado oficial sistema-pi lloqsichin, akllasqa candidato-ta proclamay hinaspa credencial qun. Preliminar resultadoqa oficial tukuchay resultado manam. Reclamo, oposicion hinaspa apelacion Ley 026 hinaspa aplicable reglamento ñankunaman purin. 2025 general akllaypi ñawpaq ronda 17 agosto, Bolivia ñawpaq nacional iskay ronda 19 octubre ruwasqa; PDC ticket Rodrigo Paz Pereira hinaspa Edmand Lara Montaño valido voto-manta 54.96% chaskispa 5 noviembre 2025 credencialta chaskirqanku.
Bolivia-pi akllaykuna
Boliviaqa Órgano Electoral Plurinacional nisqawan nacional, subnacional, judicial hinaspa directa democracia akllaykunata ruwan. Mixto sistemaqa mayoría hinaspa proporcional votota huñun; voto derechokuna, registro, votación ruway hinaspa oficial resultadoqa Tribunal Supremo Electoral hinaspa tinkisqa kamachiqkunawan kamachisqa. Allin edadniyuq ciudadano-kuna votanankuqa tukuy runapaq, directa, sapalla, pakasqa, libre hinaspa obligatorio.
Tip
Kunan akllay calendario hinaspa qillqachisqa estado-ta ñawpaq qhaway. Votacion p'unchaw ñawpaq votacion llaqtaykita chiqaqchay, mañakusqa identidad documento apay, voto qhipa Certificado de Sufragio waqaychay, chayqa qhipa administración hinaspa banco ruwayta tikranman. Mana voto atispa, fine utaq Certificado de Impedimento-ta utqaylla allichay.

