Беларусь чӗлхи (Belarusian) тата вырӑс чӗлхи (Russian) Беларусьре иккӗшӗ те официальлӑ чӗлхесем. Вӗсем иккӗшӗ те шывҫӑрӑм славян чӗлхисемпе ҫыхӑннӑ, анчах кашниӗн те хӑйӗн словарӗ, сасӑлавӗ, грамматики, литература тата культурӑллӑ пӗлтерӗшӗ пур. Вырӑс чӗлхи хуласенче, ӗҫре, службасенче, медиара тата кунсеренхи сӑмахласура анлӑ усӑ кураҫҫӗ. Кӗнӗ-ҫӗрӗнче ҫул ҫӳрекен ҫын кунсеренхи ӗҫсене нумай чухне вырӑсла тӑвас пултарать, анчах ку Беларусь чӗлхине пӗлтерӗшсӗр тӑвасси мар. Беларусь чӗлхи Беларусь историйӗпе тата тӑван халӑхӗн ятӗпе ҫыхӑннӑ национальлӑ чӗлхе. Унпа литературара, музыкара, ял-хула ячӗсенче, культура ӗҫӗсенче, вӗренӳре, хӑтлӑх вывескисенче тата ҫынсен хӑйсем хушшинче усӑ кураҫҫӗ. Беларусьре вырӑсла та, Беларусьла та ҫырнисем кирилл сӑмахӗсемпе ҫырӑнаҫҫӗ. Алфавитне вулама пӗлнӗрен вӗренекенсем вывескӑсене, транспорт информацийӗсене, ятсене, менюсене тата картӑсене ҫӑмӑлрах ӑнланма пулаҫҫӗ. Хӑшӗ-пӗри кунсеренхи сӑмахласура Беларусь чӗлхипе вырӑс чӗлхин уйрӑм тӗшшӗнӗсене хутӑштараҫҫӗ. Ку сӑмахласса нумай чухне Беларусь-вырӑс хутӑш чӗлхи (Trasianka) тесе калаҫҫӗ, анчах ку ятпа социальлӑ йышӑну пӗлтерӗшӗ пулма пултарать; ҫынсене мӗскӗнлетме усӑ курмалла мар. Беларусь чӗлхин культурӑллӑ тата историллӗ усӑлавӗнче иккӗштен те ытла ҫыру тӗсӗ пулма пултарать. Вӗренекенсем малтан нумай чухне тӗл пулнӑ стандарт формӑна вӗренме пултараҫҫӗ, анчах ытти формӑсем те пуррине пӗлсе тӑмалла. Поляк, украин, идиш, литва, татар традицийӗсем тата ытти чӗлхесем те ял-ҫуртӑн историллӗ тата общинӑллӑ картининче пур. Тӑван мар чӗлхесем вӗренӳре, ҫул ҫӳревӗнче, ӗҫре тата интернет пурнӑҫӗнче те вӗренеҫҫӗ, усӑ кураҫҫӗ. Чӗлхе суйлавӗ вырӑнран, йӑланран, мӗнле ҫынпа сӑмахласран, ҫемьерен, регионран тата хӑйсен ятӗнчен килме пултарать. Ҫынсем сӑмахласура чӗлхесене улӑштарма пултараҫҫӗ, я унӑн ӑнланнӑ чӗлхинчен уйрӑм чӗлхепе хуравлама пултараҫҫӗ. Идеал грамматикаран та хӑюллӑ тата хисеплӗ сӑмахласу пысӑкрах. Ҫынтан мӗнле чӗлхепе сӑмахласси ҫӑмӑлраххи ҫинчен ыйтни, унӑн ятӗпе я способности ҫинчен шухӑшлама пуҫласран лайӑхрах.
Чӗлхе Беларусьре
Беларусьре чӗлхе ситуацийӗ Беларусь чӗлхипе тата вырӑс чӗлхипе ҫыхӑннӑ; иккӗшӗ те официальлӑ статуслӑ тата кирилл алфавитӗпе усӑ кураҫҫӗ. Вырӑс чӗлхи кунсеренхи хула сӑмахласӑвӗнче анлӑ усӑ кураҫҫӗ, Беларусь чӗлхи вара национальлӑ наследие, литература, вӗренӳ тата ят-илӗм тӗлӗшӗнче уйрӑм пӗлтерӗшлӗ. Нумайӗшӗ иккӗшне те ӑнланма пултараҫҫӗ, анчах ӑнлану ҫӑмӑллӑхӗ, суйлавӗ тата усӑ курасси уйрӑм пулма пултарать.
Tip
Малтан кирилл алфавитне вӗрен, унтан саламлашу, ҫул тата тав сӑмахӗсенчен Беларусь чӗлхипе вырӑс чӗлхин пӗчӗк йышне пух. Мӗнле чӗлхене ӑнланнине пӗлтер тата кирек хӑҫан та ытларах ӑнланмалла пултартарса ыйт. Ҫынӑн чӗлхе суйлавне унӑн хӑйӗн суйлавӗ вырӑнне хӑйсен ятӗ ҫинчен калаҫма ятӑрӑш тесе йышӑн.