Беларусехь куьйгалхочоьнан закон яздина йолу законехь, хӀунда аьлча куьйгалхочоьнан кодекс (Трудовой кодекс) юкъара йолу. Иза къоаламаш кхолларе а, болх дечу меттигехь дечу гӀуллакхашна а минимуман хьалххолламаш билгалдоккху. Куьйгалхочоьнан келишам (трудовой договор) юкъара документ ю. Беларусийн практика а хан билгалйина йолу куьйгалхочоьнан келишам (контракт) леладо; иза юкъара коммерчески келишамца цхьаьна доцуш хила беза. Келишамехь кхолламхо, куьйгалхо, болх, болх дечу меттиг, тӀаьхьар, болх дечу хенан низам а, хан а, хьалха хила таро йолуш хилча, билгалдоккху. Болх дечу меттигера къоаламаш а, болх дечу гӀуллакхашкахь йолу нусхаш а кхин доккха гӀуллакхаш тӀетохху. Куьйгалхочунна юкъара тӀаьхьар, тӀехьажар, дехар, хьалха йолу хьалххолламаш, синхалла а, куьйгалхочоьнан законашна тӀера лелар а йоккху. Цо шен болх дӀабан, нийса йолу гӀуллакхашна тӀера хила, болх дечу меттигера а, синхаллин а къоаламаш лелаяра дика хила деза. Куьйгалхочо дисциплинарни къоаламаш леладо цхьаьна йолу процедураца а. Болхца а, леларца а йолу дӀа-валар яздина хила деза, хӀунда аьлча орамашкахь долу кхолламаш кхин хенахь дика доьзна ца хила тарло. Болх чакхбоккхуш йолу орамаш кхин хила тарло: юкъара кхолламца, белгалйина хан чекхъяккха, куьйгалхочоьнан лаамца, куьйгалхочун законехь билгалйина орамца, я законашца билгалйина кхин хьолахь. Орам а, яздар а доккха маьӀна долуш ду, хӀунда аьлча чаккхенан хьалххолламаш орамехь нисло. Болхца доьзна яздарехь куьйгалхочоьнан келишам, болхе оьхуш а, болхера дӀакхайкхуш а йолу приказаш, тӀаьхьаран могӀамаш, хьалха тӀехьажарехь йолу яздарш, леладеларан могӀамаш, медицина документан а, хьалха йолуш хилча, болхера яздина гӀуллакх а ду. Копиш дечу гӀуллакхашкахь нийса хьалха хиларан бух болуш ю. Болх дечу меттигера дӀа-валар хьалха куьйгалхочоьга, профсоюзехь я юкъара йолу кхолламах, болххочун органехь я кхин нийса йолу учрежденехь дӀакхайкхаш хила тарло. Кхин дӀа-валарш формальни процедураца судехь дӀахьоьжу. Куьйгалхочоьнан закон базовашкахь йолу хьалххолламаш леладо, амма цхьаьнавоьлла дӀа-валар кхолламхочун пайдаха хир ю аьлла гарантеш йоцу. Келишаман кеп, хьолаташ, гувра, процедура а, законаца йолу орам а цхьаьна дӀахьажа деза.
Куьйгалхочоьнан закон Беларусехь
Беларусехь куьйгалхочоьнан закон куьйгалхо а, куьйгалхо кхоллучу стаг а юкъара йолу доьхьа билгалдоккху. Цунах хьалха йолу куьйгалхочоьнан келишамаш, тӀаьхьар, куьйгалхо дечу болх, тӀехьажар, леладелар, дисциплина а, болх чакхбаккхар а. Болх дечу меттигехь цхьаьнавоьлла кхоллам хилахь, яздина бухалш хьалха лелош хила беза.
Tip
Беларусехь болх дӀабан хьалха яздина куьйгалхочоьнан келишам эца а, иза хан билгалйина йолу я доцуш йолу хьалха хаа а деза. Шен бухалехь болхан гӀуллакхаш, сахьташ, тӀаьхьар, дехар, кхайкхамаш а, кхин маьӀна долу къамаьлаш а яздина лело. Болхера дӀавалар, чакхъяккхаран документ дӀаяцар я дисциплинарни гӀуллакх дӀахӀотто хьалха хьалха ницкъ деха.