Беларусьри çĕршывсен иртнĕ политикăлăх тата культурăлăх центрĕсем хушшинче Полотск тата ытти шывĕнтухи славян княжествисем пулнă. Христианство, сăуда çулĕсем, çĕрĕç, ĕç-хĕл тата çырулă культурă ку сообщество-семпе çыхăннă. Хальхи Беларусьри çĕрсен пысăк пайĕсем кайран Литвасен пысăк княжестви (Grand Duchy of Lithuania) составĕнче пулнă. Ку тĕрлĕ культурăллă патшалăхра русин, литва, поляк, еврей тата ытти халăхсемпе йăлăхсем çывăхланнă. Кайран ку çĕрсем Польша-Литва содружествин составне кĕнĕ. Аристократсем, хулисем, чиркĕвĕсем, помещиксен именийĕсем тата ялти çынсем тĕрлĕ чĕлхепе, законпа, динпа тата социаллă вырăнпа пурăннă. Содружество пайланнă хыççăн Беларусьри çĕрсем Россия империне кĕнĕ. XIX ĕмĕр экономикăллă тата социаллă улшăнусемпе пĕрле хальхи Беларусь культурине тата наци пурнăçне çĕнĕрен хăпартнă. Пĕрремĕш Вĕçĕмĕçлĕ вăрçă, революци тата граница çинчен хăюллăн кĕрешнисем пысăк çĕмĕрĕлĕве килтернĕ. Тĕрлĕ патшалăх проектĕсем пулнă, Беларусьри çĕрсем пайланса тепĕр хутăн йĕркеленнĕ. Беларусьри çĕрсен пысăк пайĕ Совет Союзĕнче Беларусь Совет Социалистлă Республики пулнă, анчах западри районсем межвоенный периодăн пайĕнче ытларах урăх çулпа иртнĕ. Совет влаçĕ вĕренӳ, промышленность, çĕрĕç, хулисем, чĕлхе управлени тата политика пурнăçне улăштарнă, чылай чухне хĕсӳллĕ политикапа. Иккĕмĕш Вĕçĕмĕçлĕ вăрçă Беларусьшăн трагеди пулнă. Оккупаци, çынсене массăллăн вĕлерни, Холокост, çĕрĕç ĕçĕ, партизан кĕрешĕвĕ тата граждансен пысăк тăкăнăвĕсем обществă тата çемье хәтерĕнче пĕлтерĕшлĕ вырăн йышăннă. Вăрçă хыççăн çĕнĕрен тăвакан ĕç урбанизаци, промышленность аталанăвĕ тата демографи улшăнăвне килтернĕ. Кайран Чернобыль атом катастрофи Беларусьри çĕрсен çитĕннĕ пайĕсене пурнăçпа тата тăван çĕр-шывпа çыхăннă çитĕнӳсене хăварнă. Совет Союзĕ çакăнсан Беларусь независимă патшалăх пулнă. Совет периодĕ, наци наследи, независимость, политикăлăх влаç тата çывăх патшалăхсемпе çыхăну халь те историне мĕнле аса илеттĕр те, çавна улăштарса тăраççĕ.
Истори Беларусьра
Беларусь историйĕ — вĕсен Европăн пысăк регионĕсем, патшалăхсем, культурăсем тата армисем хушшинче тăракан вырăнĕпе тыгăс çыхăннă. Беларусьри çĕршывсем хальхи Беларусь независимă пулнинчен маларах тĕрлĕ политикăлăх системăсенчен иртнĕ. Вăрçă, улшăннă границăсем, чĕлхе, дин, ялти пурнăç — пурте çынсен обществине тата çемье хăнăхăвĕсене пысăк шухăшсем хывнă.
Tip
Беларусь историне вĕренсен таймлайнпа ĕçле, мĕншĕн тесен границăсем тата патшалăх ячĕсем хутран-хутран улшăннă. Обществăри пулăмсене çынсен тĕшĕрӳпе тата пĕр çемьери историпе çыхăнтар. Вăрçă, хĕсӳ, тĕлĕшӳ тата политика çинченхи хәтерсене аса илсен хакласа, хисеплесе ĕçле.