Беларусехь болх коьртачуьнца яззаман болхе къоьлламца нисло; орусски маттахь иза болхе хьоьстина йолу къоьллам (трудовой договор), белорусски маттахь болхе хьоьстина йолу къоьллам (працоўны дагавор) аьлла йоцу. Муьлхачу заманна хьоьстина йолу болхе къоьллам (контракт) а йоцу, иза а бен болхлойна бен хьайоаккха йоцу форма ю. Къоьлламехь кхолламоран кегийна декъашхо, болхлойн лаьца, декъашхочун вазифа, болх беш йолу меттиг, болх даларца долу хан, лаьматан шартӀаш а болхе гӀуллакхаш а дӀахьоьжу. Болхе йукъара бехкамашца къамел, графикаш а йукъара процедуреш а хьалха дӀахьажа тарло. Болх башта хьалха, болх бергучо формалехь йолу тӀеоьцуш гӀуллакхаш дӀахьоьжу, болхлочуьнна оьшуш йолу бехкамаш а, хьалха йолу къайленаш а, хьайоаккхаран бехкамаш а дӀадо. Хьалха хила йиш йолу болхе хаамаш официалехь йолу болхе яззамашкахь а дӀаяздина хила тарло. Болхло а болх бергучо а болхло а болх а юкъара нис хиларан хьалхе хан йаьккхина хила тарло. Иза дӀаяздина хила деза, хьалха юьрта ца хила деза, ткъа и ханахь а болхло болхлочун статусехь хуьлу. Болхлойна болх бечунна лаьмата тӀеоьцу, демаллин ханна, демаллин йаьржана ханна, болх беш йолу меттигехь къайленашна а социальни леладаларна а кхетам хила тарло. Болх бергучо болхлой болх дӀакхайкха а, къоьлламехь а, законехь йолу болхе бехкамехь а йаьккхина кхетам баран гӀуллакх дӀахьоьжу. Болхехь хьалхара статус хила тарло: къуллахь тӀеоьцу, йуккъера болхе дӀаваьккхина, вазифа хьалха а йаьккхина, йа къоьлламан шартӀаш нисйина. Коьртачу нисдаршашна яззаман дӀаяздар деза, шина декъашхочунна а керла йолу къоьллам хьалха хила йиш хилийта. Болх юккъехь дӀа а даларца, муьлхачу заманан къоьллам чекх а хиларца, болхлочун иэсца, болх бергучун законехь хьайоьллина иэсца, йа къоьлламан коьртачуьнца дӀадаьккхина хила тарло. ДӀадаккхаран коьртачу гӀуллакхан а къоьлламан а бехкамашна тӀехь процесс нисло. Формалехь ца йолу къоьлламаш яззаман шартӀашца а официалехь йолу яззамашца а нисдела йиш йолчуьнца тӀехь кхетам кхолла дика ца хила тарло. Цу тӀехь болхло документехь йолу хаамаш дӀахьажа, копеш лелае, ткъа тӀеоьцучу лаьматан ахча къоьлламехь дӀаяздиначуьнца нисбар деза.
Болх Беларусехь
Беларусехь болх — болхло болх бергучун организаци чохь болх бохку, цунна къинхьегаман ахча тӀеоьцу формалехь йолу къоьллам ю. ТӀаьхьарчу къоьлламан коьрта бух — яззаман болхе къоьллам ю. Цо болхлочунна формалехь ца йолу гӀуллакхехь долчуьнца нисна дика болхе а социальни а къайленаш луш ду.
Tip
Беларусехь болхе къоьллам хьалха лаьматан бен нисма ца нисде. Къоьлламан тип, хьайоьжуш йолу вазифа, болхе хан, болхе меттиг а чекхдалар а къоьлламаш а дийцарехь йолу хьал а нисдо. Сайнга яззамехь ца хьоьжуш йолу шартӀаш къоьллам тӀе ца оьцуш хьалха кхетам бан деза.