Катастрофа — вăл обычнă пурнăçа çӳпӗлтерекен, нумай çынна, кил-йыша, службасене е тăван çĕршыва хăрушлăх тӑвакан хăвалар. Беларусьре хăрушлăхсене сыхлама тата çавăнтан тухма Министерство по чрезвычайным ситуациям (МЧС) пулăшать; унпа пĕрле врачсем, полиция, коммунальни службасем тата урăх местнă органсем ĕçлеççĕ. Природă хăрушлăхĕсем шутне вăйлă çил-тăман, хĕлле кăнтăрла çивĕч тӑман, хăйăр хĕл, хĕрӳ, шыв çаппи, вăрман тата торф вутĕ, хăрушă тӗтӗм кĕреççĕ. Вĕсем çулсене хупма, электричество çухалма, çуртсене çемĕртме, çавсемпе тӗтӗмлӗ тăшман тăрса, шыв йĕркине пăсма пултараççĕ. Технически аварисем заводра, транспорт объектĕсенче, энергия объектĕсенче е коммунальни хăйсемре пулма пултараççĕ. Пĕр-пĕр çынсене хӑвалар çĕрĕнчен тухма, çуртри пулма, алăксене хупма е палăртнă районтан хăтланма хушма пултараççĕ. Беларусь Чернобыль катастрофинчен радиоактивлă fallout пулнине курнă. Пĕр-пĕр территорисем пирки уйрăм контроль пур, çавăнпа хăрушлăх палăкĕсене, керу çирĕсене тата çĕр, апат-çимĕç, шыв, вăрман продуктĕсем çинченхи официальлă сӗнӳсене итлеме кирлĕ. Предупреждени сиренăсемпе, телефон хыпарĕсемпе, радиопередачăсемпе, публичлă объявленисемпе е местнă чиновниксемпе аварийăн çыннисен инструкцийĕсемпе килме пултараççĕ. Сирена — шырама тивĕçлĕ хыпар шырамалли тата ĕçлеме хатĕрленмелли сигнал; пулнă хăвалар çинчен хăвăрт хăй шухăшлама кирлĕ мар. Эвакуаци — хăрушлăхран çумрарах хăтлă вырăна куçмалли. Документсем, кирлĕ лекарствосем, килĕшӳллĕ çӑмăл кĕпе-йӗм, шыв тата тухмаллине чармасăр çӳретмелли предметсене илĕр. Тӗтӗм, хăрушă тӗтӗм-газсем е вăйлă тӑман вăхăтĕнче çуртри пулма хӑтлăрах пулма пултарать. Çурта кĕрĕр, алăксене тата алăксем хупăр, инструкци пулсан çурт çине урамри çил кĕмеллине чакăр, хыпарсем тыңласа тăрăр. Йышсем электричество, çылыту, шыв, связь тата транспортри кĕске паузăсене планлама тивĕçлĕ. Кирлĕ запассем, çыхăну устройства çирĕп зарядĕ, хăтлă çутă, кирлĕ лекарствосем тата çырулă контакт планĕ хăрушлăха сыхлама пулăшаççĕ. Пĕр план пур катастрофăна та çаплах çакмасть. Хăрушлăх хăйне килĕшӳллĕ ĕç кирлĕ, çавăнпа официаллă инструкцисем тата курăнакан местнă условисем кăна финалăн шухăшлама пулăшаççĕ.
Катастрофăсем Беларусьре
Беларусьре катастрофăсемпе хатĕрленме çил-тăман, шыв çаппи, ватăлăх, çурт-кĕрĕмре вут, промышленность аварийĕсем, электричество çухалăвĕ тата урăх хăрушă хăваларсем çинчен шухăшламалла. Радиоактивлăхпа çыхăннă çĕрсенчен хăрушăлăх пирки вăхăтра пĕлтерекен официальлă предупрежденисене итлеме кирлĕ. Пĕр-пĕр çын хыпарсемпе паллашса, хăçан хăçан куда каймаллине планласа, кирлĕ предметсене хатĕр тытса хатĕрленме пултарать.
Tip
Килĕр патне пĕррехи тӗл пулмалли вырăн, теприсе районтан тухса палăртăр. Çӑмăл йӗркеллӗ сумка хатĕрлĕр, йышри çынсем мобильлĕ связь ĕçлемесен мĕнле çыхăнмаллине килĕшĕр. Хăрушлăхлă е радиоактивлăхпа пăсăлнă вырăнсем çумри официальлă чарăва çынна сыхламалли мера тесе хисеплĕр.