Өзлексез белем алу кешенең төп мәктәп, һөнәри яки югары белеменнән соң оештырылган укуны үз эченә ала. Беларусиядә өлкәннәр өчен өстәмә белем бирү (дополнительное образование взрослых) төшенчәсе еш кулланыла. Квалификацияне күтәрү (повышение квалификации) гамәлдәге һөнәр кысаларында белемнәрне яңарта. Ул хезмәткәрләргә яңа ысулларны, җиһазларны, бурычларны яки стандартларны үзләштерергә ярдәм итә ала, ләкин бөтен һөнәрне үзгәртүне таләп итми. Яңадан һөнәри әзерлек киңрәк юнәлештә була һәм кешене башка төр һөнәри эшчәнлеккә әзерләргә мөмкин. Гадәттә ул кыска күнекмәләр курсындагы укуга караганда озаграк дәвам итә һәм тулы башлангыч диплом белән буталырга тиеш түгел. Эш бирүчеләр эш урынында укыту, остазлык, куркынычсызлык буенча әзерлек яки тышкы курслар оештыра ала. Белем бирү учреждениеләре һәм махсуслаштырылган укыту оешмалары да шәхесләр һәм оешмалар өчен структуралаштырылган программалар тәкъдим итә ала. Гадәттә процесс күнекмә җитмәгән урынны ачыклаудан башлана. Аннары укучы яки эш бирүче программа сайлый, кабул итү шартларын һәм нәтиҗәләрен тикшерә, дәресләрне һәм практиканы үтә, кирәкле бәяләүне уза һәм программада күрсәтелгән тәмамлау документын ала. Кыска курслар цифрлы, тел, идарә итү, техник яки аралашу күнекмәләрен яхшырта ала. Аларның кыйммәте сертификат булу белән генә түгел, файдалы эчтәлек һәм чын практика белән билгеләнә. Өзлексез белем алу вазыйфада үсешкә, үзгәрә торган эшкә җайлашуга, эшкә кире кайтуга яки шәхси ышанычны арттыруга ярдәм итә ала. Аның чикләре арасында вакыт басымы, курсларның сыйфаты төрле булуы һәм кайбер һөнәрләрнең махсус башлангыч квалификация яки рәсми рөхсәт таләп итүе бар. Укуга язылганчы, укучылар провайдерны, уку программасын, укыту форматын, укытучының компетентлыгын, бәяләү тәртибен һәм биреләчәк документның төгәл атамасын расларга тиеш. Алар шулай ук эш бирүчедән яки тиешле учреждениедән нәтиҗәнең күздә тотылган максатка туры килү-килмәвен сорарга тиеш.
Квалификацияне күтәрү Беларусьта
Беларусьта өзлексез белем алу өлкәннәргә башлангыч белем алганнан соң күнекмәләрен яңартырга, яңа эш өлкәсен өйрәнергә яки шәхси белемнәрен үстерергә ярдәм итә. Җирле мөмкинлекләргә һөнәри үсеш, яңадан һөнәри әзерлек, эш урынында укыту, кыска курслар һәм мөстәкыйль уку керә. Дөрес вариант укучыга рәсми документ, карьера үзгәреше яки бер практик күнекмә кирәк булуына бәйле.
Tip
Эшегезгә яки киләсе карьера адымыгызга йогынты ясый торган бер күнекмә җитешмәвеннән башлагыз. Нәтиҗәне бәяләячәк кешедән аңа нинди дәлил кирәклеген сорагыз, аннары шул дәлилне бирә торган курсны сайлагыз. Яңа күнекмә теоретик булып кына калмасын өчен практика өчен вакыт бүлегез.