ബംഗ്ലാദേശിലെ ഗതാഗതം

ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ഔപചാരിക ഗതാഗത സംവിധാനത്തിൽ പ്രധാന ഹൈവേകൾ, പ്രാദേശിക റോഡുകൾ, സ്വകാര്യ ബസുകൾ, സർക്കാർ ബസ് സേവനങ്ങൾ, റെയിൽവേ, ഉൾനാടൻ ജലപാതകൾ, വിമാനത്താവളങ്ങൾ, അനൗപചാരിക സേവനങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. Bangladesh Road Transport Authority (BRTA) ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്, വാഹന രജിസ്ട്രേഷൻ, സാങ്കേതിക യോഗ്യത, നിരക്കുകൾ, ചില യാത്രാവാഹനങ്ങളുടെ റൂട്ട് പെർമിറ്റുകൾ എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. Roads and Highways Department (RHD) പ്രധാന റോഡുകളും പാലങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു; ഒരു ഔദ്യോഗിക ഡാറ്റാബേസ് രേഖയിൽ 118 National Highways-ന് 4,409.301 കിലോമീറ്ററും, 156 Regional Highways-ന് 5,106.892 കിലോമീറ്ററും, 724 Zilla Highways-ന് 13,220.387 കിലോമീറ്ററും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഔദ്യോഗിക ഡാറ്റാബേസ് രേഖകൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടാകാം. Local Government Engineering Department (LGED), പ്രാദേശിക ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ പല Upazila, Union, ഗ്രാമീണ റോഡുകൾക്ക് ഉത്തരവാദികളാണ്; അവയുടെ നിലയും വർഷം മുഴുവൻ ഉപയോഗിക്കാനാകുമോ എന്നതും പ്രദേശം അനുസരിച്ച് മാറുന്നു. നഗര, അന്തർനഗര ഗതാഗതത്തിൽ സ്വകാര്യ ബസുകളാണ് കൂടുതലുള്ളത്; സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള Bangladesh Road Transport Corporation (BRTC) സേവനം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. ധാക്കയിൽ Dhaka Transport Coordination Authority (DTCA) ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ ഗതാഗത ആസൂത്രണം ഏകോപിപ്പിക്കുന്നു. Dhaka Mass Transit Company Limited (DMTCL) മെട്രോ Uttara North മുതൽ Motijheel വരെയുള്ള സർവീസ് പാതയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്; അതിന് MRT Pass, Rapid Pass ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആസൂത്രണം ചെയ്തതോ നടപ്പാക്കിയതോ ആയ Bus Rapid Transit പദ്ധതി BRT Line 3, 22.4 കിലോമീറ്ററിൽ 16 സ്റ്റേഷനുകളോടെ Airport, Mohakhali, Ramna, Gulistan, Keraniganj എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിക്കാനാണ്; നിലവിലെ സ്ഥിതി പുതിയ അറിയിപ്പുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. ധാക്കയെക്കുറിച്ചുള്ള പഴയ World Bank, ADB സർവേകളിൽ ബസുകളുടെ വിഹിതം 47%, സൈക്കിൾ റിക്ഷകൾ 16%, കാറുകൾ 11%, മോട്ടോർസൈക്കിളുകൾ 8%, നടത്തം 5% എന്നിങ്ങനെ കണക്കാക്കിയിരുന്നു; ഇവ നിലവിലെ കണക്കുകളല്ല, ബംഗ്ലാദേശിലെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങൾക്കും ബാധകവുമല്ല. Bangladesh Railway രാജ്യവ്യാപക ട്രെയിൻ ബന്ധങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഓൺലൈൻ ടിക്കറ്റ് വാങ്ങാൻ ആദ്യം അക്കൗണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുക; തുടർന്ന് യാത്രാ തീയതി, പുറപ്പെടുന്ന സ്ഥലവും ലക്ഷ്യസ്ഥാനവും, ക്ലാസ്, സീറ്റ് എന്നിവ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഔദ്യോഗിക East, West സമയപ്പട്ടികകളും ബാധകമായ നിരക്കുപട്ടികകളും മാറ്റം/റദ്ദാക്കൽ സംബന്ധിച്ച നിലവിലെ അറിയിപ്പുകളുമാണ് ആധികാരികം. ഉൾനാടൻ ജലപാതകളിൽ ലോഞ്ചുകൾ, ഫെറികൾ, സ്പീഡ് ബോട്ടുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. Bangladesh Inland Water Transport Authority (BIWTA) നിരവധി ഉൾനാടൻ ബന്ധങ്ങൾ, ടെർമിനലുകൾ, ഡ്രെഡ്ജിംഗ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ നടത്തുകയും പരിപാലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; Department of Shipping (DOS) കപ്പൽ രജിസ്ട്രേഷൻ, സാങ്കേതിക പരിശോധന, ജീവനക്കാർ, സുരക്ഷാ-പരിസ്ഥിതി ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു. നിരക്കുപട്ടികയിൽ ധാക്ക മേഖലയിലെ 46 യാത്രാ സേവനങ്ങളും Narayanganj, Barishal, Patuakhali, Aricha മേഖലകളിലെ 59 സേവനങ്ങളും ഉണ്ട്. പുറപ്പെടൽ, യാത്രാസമയം, ലഭ്യത എന്നിവ ജലനിരപ്പ്, കാലാവസ്ഥ, സീസൺ, ഓപ്പറേറ്റർ അറിയിപ്പുകൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഇറങ്ങുന്ന സ്ഥലമായ ঘাট-ൽ ലോഞ്ച്/ഫെറി үйлчилгээ പ്രധാന ടെർമിനലുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കാം. Civil Aviation Authority of Bangladesh (CAAB) വിമാനത്താവളങ്ങൾ, വ്യോമനാവിഗേഷൻ മാനുവൽ, NOTAM അറിയിപ്പുകൾ എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ബംഗ്ലാദേശിൽ മൂന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളങ്ങളും Cox’s Bazar, Rajshahi, Jashore, Saidpur, Barishal എന്നിവിടങ്ങളിലെ അഞ്ച് പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ആഭ്യന്തര വിമാനത്താവളങ്ങളും പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റ് എയർഫീൽഡുകൾക്ക് മുൻകൂർ അനുമതി വേണമാകാം; അവയിൽ പതിവ് സേവനം ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. അതിനാൽ വിമാന സമയപ്പട്ടികയും നിരക്കും ബന്ധപ്പെട്ട എയർലൈനോടും നിലവിലെ വിമാനത്താവള വിവരങ്ങളിലൂടെയും പരിശോധിക്കണം. സ്വന്തമായി കാർ അല്ലെങ്കിൽ മോട്ടോർസൈക്കിൾ ഓടിക്കുന്നവർ ആദ്യം BRTA-BSP വഴി learner’s licence നേടി ആവശ്യമായ പരീക്ഷകൾ പൂർത്തിയാക്കണം. പ്രസിദ്ധീകരിച്ച അടിസ്ഥാന ആവശ്യകതകൾ പ്രകാരം non-professional ഡ്രൈവിംഗിന് കുറഞ്ഞത് 18 വയസ്സും professional ഡ്രൈവിംഗിന് 21 വയസ്സുമാണ്; സാധാരണയായി കുറഞ്ഞത് എട്ടാം ക്ലാസ് വിദ്യാഭ്യാസം, വൈദ്യപരമായ യോഗ്യത, തിരിച്ചറിയൽ-വിലാസ തെളിവ്, എഴുത്ത്, വാചിക, പ്രായോഗിക പരീക്ഷകൾ എന്നിവയും വേണം. വാഹന രജിസ്ട്രേഷന് BRTA അപേക്ഷ, ഉടമസ്ഥത/ഇറക്കുമതി രേഖകൾ, പരിശോധന, നിശ്ചിത ഫീസ് എന്നിവ ആവശ്യമാണ്; തുടർന്ന് രജിസ്ട്രേഷൻ അല്ലെങ്കിൽ Digital Registration Certificate (DRC), fitness certificate, tax token എന്നിവ നടപടിയുടെ ഭാഗമാകും. വാണിജ്യ യാത്രാവാഹനങ്ങൾക്ക് ബന്ധപ്പെട്ട സേവനത്തിന് നിർദേശിച്ചിടത്ത് route permit (রুট পারমিট) വേണം. വിദേശ ഡ്രൈവർമാർ സാധുവായ ദേശീയ ലൈസൻസിനൊപ്പം International Driving Permit കരുതണം; പന്ത്രണ്ട് മാസത്തിനു ശേഷം തുടർ ഡ്രൈവിംഗിന് Bangladeshi ലൈസൻസ് ആവശ്യമായേക്കാം, അതിനാൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിലവിലെ ചട്ടം പരിശോധിക്കുക. ബംഗ്ലാദേശിൽ വാഹനങ്ങൾ ഇടതുവശത്തുകൂടിയാണ് ഓടിക്കുന്നത്. ഡ്രൈവർമാർ ട്രാഫിക് ചിഹ്നങ്ങളും സിഗ്നലുകളും പാലിക്കണം; മോട്ടോർസൈക്കിൾ യാത്രക്കാർ ഹെൽമറ്റ് ധരിക്കണം; അടയാളപ്പെടുത്തിയ ക്രോസിംഗുകളിലും നടപ്പാലങ്ങളിലും കാൽനടയാത്രക്കാർക്ക് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകണം. നിർദ്ദിഷ്ട കേസിൽ ആവശ്യമായ എല്ലാ ലൈസൻസ്, രജിസ്ട്രേഷൻ, fitness, നികുതി, പെർമിറ്റ് രേഖകളും വാഹനത്തിനും ഡ്രൈവർക്കും വാണിജ്യ പ്രവർത്തനത്തിനും ഉണ്ടായിരിക്കണം; ലൈസൻസില്ലാത്തതോ fitness ഇല്ലാത്തതോ തിരക്കേറിയതോ ആയ വാഹനങ്ങളെ സുരക്ഷിതമായ സാധാരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പായി കാണരുത്. സൈക്കിൾ റിക്ഷ, CNG ഓട്ടോറിക്ഷ, ടാക്സി എന്നിവയുടെ നിരക്ക് പലപ്പോഴും ചർച്ചചെയ്യുകയോ ആപ്പ് വഴി ഓർഡർ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നു; പണംകൊണ്ടോ ആപ്പിലൂടെയോ അടയ്ക്കുന്നത് സേവനദാതാവിനെയും സ്ഥലത്തെയും ആശ്രയിക്കുന്നു. നിരക്കുകൾ BDT അല്ലെങ്കിൽ taka-യിലാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ബസ്, ട്രെയിൻ, മെട്രോ, ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗത നിരക്കുകൾ പാതയും ഔദ്യോഗിക നിരക്കുപട്ടികയും അനുസരിച്ചാണ്; റിക്ഷ, CNG ഓട്ടോറിക്ഷ, ടാക്സി എന്നിവയ്ക്ക് ചർച്ചചെയ്തതോ ആപ്പ് നിശ്ചയിച്ചതോ ആയ നിരക്കുണ്ടാകാം; വിമാനനിരക്ക് വിപണിയും സമയവും അനുസരിച്ച് മാറുന്നു. ഗതാഗതക്കുരുക്ക്, അവധി, പണിമുടക്ക്, ഇന്ധനവിതരണം, കാലാവസ്ഥ എന്നിവ കാരണം റോഡ് യാത്രാസമയം വളരെയധികം മാറാം. രാത്രി യാത്ര, മോശം പരിപാലനം, ലൈസൻസില്ലാത്തതോ വേണ്ടത്ര പരിശീലനം ലഭിക്കാത്തതോ ആയ ഡ്രൈവർമാർ, തിരക്കേറിയ ബസുകൾ, കാൽനടയാത്രക്കാരുടെ ദുർബല സംരക്ഷണം എന്നിവ അപകടസാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഉൾനാടൻ ജലപാതകളിൽ തിരക്കേറിയതോ സാങ്കേതികമായി അനുയോജ്യമല്ലാത്തതോ ആയ കപ്പലുകളും സുരക്ഷാ ഉപകരണങ്ങളുടെ അഭാവവും അധിക അപകടമാണ്; അടിയന്തര നമ്പർ 999 ആണ്. ഗതാഗതം എക്സോസ്റ്റ് വാതകങ്ങൾ, കറുത്ത പുക, സൂക്ഷ്മ കണികകൾ, റോഡ് പൊടി, ശബ്ദം എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ഗതാഗതക്കുരുക്ക് ഇതിൽ അധികഭാരം ചേർക്കുന്നു. Department of Environment (DOE), Ministry of Environment, Forest and Climate Change (MoEFCC) എന്നിവയുടെ National Air Quality Management Plan 2024–2030 സാങ്കേതിക യോഗ്യതയുടെ ഭാഗമായി വാഹന പരിശോധനയും പരിപാലനവും കർശനമാക്കൽ, Vehicle Inspection Centers, ഉയർന്ന മലിനീകരണമുള്ള വാഹനങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണം, വൈദ്യുത വാഹനങ്ങളും ചാർജിംഗ് സൗകര്യങ്ങളും വർധിപ്പിക്കൽ, ബസ്/മെട്രോ/നടത്തം/മോട്ടോർരഹിത ഗതാഗതം മെച്ചപ്പെടുത്തൽ എന്നിവ നിർദേശിക്കുന്നു. സേവനം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ, ഏതു രേഖകൾ വേണം, എന്ത് നിരക്കാണ് ബാധകമെന്ന് യാത്രയ്ക്ക് തൊട്ടുമുമ്പ് BRTA, Bangladesh Railway, DMTCL, BIWTA, CAAB, അല്ലെങ്കിൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഓപ്പറേറ്ററോട് പരിശോധിക്കുക.