မိူင်းပင်ႇၵလႃးဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈၶၢဝ်းယၢမ်းလွတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းတူဝ်ၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် စနစ်ၶဝ်ႈထိုင်လဵဝ်။ လဵၼ်ႈႁႅင်း၊ ယဵၼ်ႇငႄႈ၊ လႄႇသဘာဝလႄႈ tourism မီးၸုမ်းတၢင်းၵၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈဝႆႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ႁူပ်ႉၵူၼ်း၊ လဵၼ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းလႄႈ entertainment တၢင်းမိုဝ်းထိုဝ်ၵူႈဝၼ်းၵမ်ႈၼမ်ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ ၵရိၵ်ႉမီးၽွၼ်းတေႃႇၸိုင်ႈမိူင်းသုင်၊ ႁူမ်ႈ football၊ kabaddi၊ badminton၊ athletics၊ swimming၊ basketball၊ volleyball၊ martial arts လႄႈ gym။ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ college လႄႈ university ၸၢင်ႈၵႂႃႇၸူး club ပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇၼၼ် district association၊ ပႃႈလင်ၵႂႃႇ federation tournament။ Bangladesh Krira Shikkha Protishtan၊ ႁူႉၸိုဝ်ႈ BKSP၊ ပၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၽူႈမီးၽၢင်ႈလႄႈလူဝ်ႇလိူၵ်ႈ၊ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၶဵင်ႈလႄႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းပၢႆးပညာပၵ်းပိူင်။ National Sports Council ၸွႆႈဢွင်ႈၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း၊ မၢႆတွင်း၊ grant လႄႈ ၵၢၼ်ၽွတ်ႈႁူမ်ႈ၊ ၶဝ်ႈလဵၼ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်ႈယူႇၸွမ်းသမาชิก၊ မၢႆတွင်း၊ ၵႃႈသွၼ်၊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ticket။ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈဢွင်ႈၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇလုၵ်ႈႁၢႆးလႄႈ fair play ၸႂ်ႉလႆႈ၊ ႁွၼ်၊ မႄး၊ traffic လႄႈ လွင်ႈလွတ်ႈၽေးပႅၵ်ႇပိူင်ႈၸၢင်ႈၽွၼ်းတေႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းလွတ်ႈယဵၼ်ႇငႄႈမီး theatre၊ film၊ ၵႂၢမ်း၊ ၾၢင်ႁၢင်ႈ၊ recitation၊ ၽိင်ႈထုင်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ workshop၊ competition၊ festival၊ auditoria လႄႈ gallery။ Bangladesh Shilpakala Academy ပၼ်ၵၢၼ်ယဵၼ်ႇငႄႈၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ၵၢၼ်သွၼ်၊ ၸုမ်း academy ၸႄႈတွၼ်ႈတင်း 64 ၸွႆႈ။ Bangladesh National Museum လႄႈ ႁူင်းၽႄမၼ်းပၼ် exhibition၊ Department of Archaeology ၵုမ်းတီႈမၢႆတွင်းလႄႈ ႁူင်းၼႄ ဢမ်ႇၼၼ် တီႈၶုတ်းတဝ်။ ၶွပ်ႇၶႅၼ်ႈဢၼ်မၢႆဝႆႉမီး monument ၵႅတ်ႇၶႄ 536 တီႈလႄႈ ႁူင်းၼႄ/တီႈၶုတ်းတဝ်ဢၼ်ၶၢႆ ticket 31 တီႈ။ တူဝ်ယၢင်ႇၵႃႈၶဝ်ႈႁူင်းမၢႆၼိုင်ႈမၵ်း 40 BDT တႃႇၵူၼ်းလူင်ပင်ႇၵလႃး၊ 20 BDT တႃႇလုၵ်ႈဢႃႇယု 3-12 ပီ၊ ၶၢဝ်းပိုတ်ႇ Saturday-Wednesday 10:30-16:30၊ Friday 15:00-18:30၊ ပိၵ်ႉ Thursday။ ၵႃႈၶဝ်ႈလႄႈၶၢဝ်းပိုတ်ႇၶိုၼ်ႈယူႇၸွမ်းတီႈ၊ ၵူတ်ႇထတ်းၵွၼ်ႇၵႂႃႇ။ ၶေႃႈပိုၼ်ႉတီႈမီး krira တႃႇလဵၼ်ႈႁႅင်း၊ Shilpakala တႃႇပၢႆးႁၢင်ႈလႄႈ academy ယဵၼ်ႇငႄႈ၊ mela တႃႇပွႆးၵႃႉၶၢႆ၊ utsab တႃႇပွႆး၊ natok တႃႇละคร၊ gaan တႃႇၵႂၢမ်း၊ bhromon တႃႇတၢင်းလႄႇ။ Pohela Boishakh လႄႈ ၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇ Ekushey ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇပွႆးယဵၼ်ႇငႄႈလူင်။ ၶၢဝ်းယၢမ်းလွတ်ႈသဘာဝမီးၵၢၼ်ယၢင်ႈ၊ တူၺ်းတူဝ်သတ်း၊ picnic၊ လဵၼ်ႈၼမ်ႉႁိူဝ်းလႄႈ ယူႇႁိမ်းမႄႈၼမ်ႉ ဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပၼ်ၶႂၢင်ႉ။ Forest Department ၵုမ်း national parks၊ wildlife sanctuaries၊ ecoparks၊ botanical gardens၊ safari parks၊ ပိုၼ်ႉတီႈၸီႉ biodiversity လႄႈ marine protected areas။ ၶွပ်ႇၶႅၼ်ႈပိုၼ်ႉတီႈၵႅတ်ႇၶႄမီး 58 တီႈပၢၼ်ႇၼႃးလႄႈၼမ်ႉ၊ ႁူမ်ႈ 818,323.206 hectares။ တူဝ်ယၢင်ႇမီး Sundarbans၊ Lawachara၊ Bhawal၊ Ratargul၊ Madhabkunda၊ Sitakunda လႄႈ Cox's Bazar။ ၵၢၼ်လႄႇၸၢင်ႈလူဝ်ႇ ticket၊ guide၊ ႁိူဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်၊ လႄႈႁဵတ်းၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလႄႈၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၵႅတ်ႇၶႄပိုၼ်ႉတီႈ။ ၼမ်ႉၶိုၼ်ႈ၊ မုၵ်ႉလူမ်း၊ ၾိင်ႈၾႃႉမႄး၊ တူဝ်သတ်း၊ ၽေးၼမ်ႉ၊ ႁွၼ်လႄႈ တီႈယၢၼ် ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈတႄႉ။ ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇတၢင်းၵူႈဝၼ်းမီး cinema၊ theatre၊ café၊ ႁူင်းၶဝ်ႈ၊ သိုဝ်ႉၶူဝ်း၊ ဢွင်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်၊ ပန်းခြံ၊ တီႈႁိမ်းမႄႈၼမ်ႉလႄႈ ပၢင်ႇလၢႆႇ၊ လႄႈတူၺ်းလဵၼ်ႈႁႅင်း။ TV၊ streaming၊ ၵၢၼ်မိုဝ်းထိုဝ်လႄႈ social media ပၼ် entertainment ၸႂ်ႉၼမ်။ ၵႃႈၸႂ်ႉလႄႈၶၢဝ်းပိုတ်ႇၶိုၼ်ႈယူႇၸွမ်းဝဵင်း၊ venue လႄႈ operator၊ မိူင်းပင်ႇၵလႃးဢမ်ႇမီးၵႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် စနစ်ၶၢဝ်းပိုတ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းတူဝ်လဵဝ်။ ပွႆးၸတ်းလူၺ်ႈၸုမ်းယဵၼ်ႇငႄႈ၊ လဵၼ်ႈႁႅင်း၊ tourism၊ ၸႄႈဝဵင်း၊ တက္ကသိုလ်၊ club လႄႈ ၽူႈၸတ်းသုၼ်ႇတူဝ်။ ပွႆးလဵၼ်ႈ၊ mela၊ concert၊ theatre၊ book event၊ Pohela Boishakh လႄႈ ဝၼ်းမၢႆယဵၼ်ႇငႄႈၸိုင်ႈမိူင်းၸၢင်ႈလူဝ်ႇ ticket ဢမ်ႇၼၼ် မၢႆတွင်းၽႂ်မၼ်း၊ မီးၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈလွင်ႈလွတ်ႈၽေး၊ ၵုမ်းၵူၼ်းၼမ် ဢမ်ႇၼၼ် ယႃႉပွႆး။ ၶၢဝ်းယၢမ်းလွတ်ႈသၢင်ႈလွင်ႈမီးၵႂၢမ်း၊ ၾၢင်ႁၢင်ႈ၊ theatre၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ ၵၢၼ်မိုဝ်း၊ တႅမ်ႈလိၵ်ႈ၊ recitation လႄႈ သၢင်ႈၶေႃႈမုၼ်း digital။ ၵူၼ်းၸၢင်ႈၸႂ်ႉၵၢၼ်သွၼ် Bangladesh Shilpakala Academy၊ academy ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ class သုၼ်ႇတူဝ်၊ club၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ တက္ကသိုလ် ဢမ်ႇၼၼ် ၽိုၵ်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ။ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵမ်ႈၼမ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇလက်မှတ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ class၊ ၶိူင်ႈမိုဝ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉ venue ၸၢင်ႈမီးၵႃႈၸႂ်ႉ။ Club၊ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁၢႆး၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ တက္ကသိုလ်၊ ၸုမ်းပွၵ်ႉ၊ ၸုမ်းယဵၼ်ႇငႄႈလႄႈ ၸုမ်းဢาสาสมัครပၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ၵမ်ႈၼမ်ၸွမ်းကွန်ယက်ပိုၼ်ႉတီႈ၊ သမาชิก ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈမွၵ်ႇ။ ၵၢၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်း၊ ၵၢၼ်တီႈႁိူၼ်း၊ TV၊ မိုဝ်းထိုဝ်၊ ပန်းခြံ၊ လၢၼ်ႉၶဝ်ႈ၊ café၊ ပၢင်ႇလၢႆႇ၊ မႄႈၼမ်ႉလႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈၽၢင်ႁၢင်ႈ/ၵူၼ်းၼမ် ပဵၼ်လၢႆးလိုဝ်ႈလႄႈ ၵၢၼ်လွတ်ႈ။ ႁွၼ်၊ ၵေႇမီးလေႃး၊ ၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ ၵူၼ်းၼမ်၊ လွင်ႈသုၼ်ႇတူဝ်၊ ၵၢၼ်ၶၢႆႉလႆႈလႄႈ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈလိင် ဢမ်ႇၼၼ် လွတ်ႈၽေးၸၢင်ႈၽွၼ်းတေႃႇၶဝ်ႈထိုင်။ ၶၢဝ်းတၢင်းၼႂ်းမိူင်းၵမ်ႈၼမ်မုင်ႈတီႈၽိင်ႈထုင်း၊ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ၊ ပႃႇမႆႉ၊ ၼႃးၼမ်ႉ၊ မႄႈၼမ်ႉလႄႈ ႁူၺ်ႈလွႆ။ Bangladesh Tourism Board ပိုၼ်ၶေႃႈမုၼ်းတီႈလႄႇၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈ package tour၊ Bangladesh Parjatan Corporation ပဵၼ်ၽူႈပၼ်ၵၢၼ် tourism ၸိုင်ႈမိူင်း။ ၵႃႈၶၢဝ်းတၢင်းတင်းမူတ်းၶိုၼ်ႈယူႇၸွမ်းတေႃႉသူင်ႇ၊ တီႈၼွၼ်း၊ ၶဝ်ႈၵိၼ်၊ ticket၊ permit၊ guide လႄႈ ႁိူဝ်း။ မႄး၊ မုၵ်ႉလူမ်း၊ ႁွၼ်လႄႈ ၶၢဝ်းပွႆး/ပိတ်းၵၢၼ်ၸၢင်ႈၽွၼ်းတေႃႇၶၢဝ်းလႄႈ ၶူဝ်းမီး။ တၢင်းလိူၵ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵွင်တူဝ်ၼမ်တီႈ Dhaka၊ Chattogram၊ Cox's Bazar၊ Sylhet၊ Khulna လႄႈ Sundarbans၊ Rajshahi လႄႈ ဝဵင်းၽိင်ႈထုင်း၊ တီႈတၢင်ႇတီႈ ၵွင်းလဵၼ်ႈႁႅင်း၊ club၊ မႄႈၼမ်ႉ၊ ပိုၼ်ႉတီႈၵူၼ်းၼမ်၊ ၵၢၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းလႄႈ သังคမပၼ်ၶဝ်ႈထိုင်လူင်။ ပၢႆးႁၢင်ႈ၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇသဘာဝလႄႈ ၵၢၼ်ယူႇၸွမ်းၵၼ်ၸၢင်ႈၵွင်ၵၼ်တင်းၶၢဝ်းယၢမ်းလွတ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူဝ်ၶေႃႈလူင်မၵ်းဝႃႈၶေႃႈထၢမ်ယူႇၼႂ်းပၢႆးႁၢင်ႈ၊ သဘာဝ၊ ၵူၼ်းယူႇႁူမ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်းလွတ်ႈ။
ၶၢဝ်းယၢမ်းလွတ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းပင်ႇၵလႃးဒေႇသျ်
ၶၢဝ်းယၢမ်းလွတ်ႈၼႂ်းမိူင်းပင်ႇၵလႃးဒေႇသျ် ႁူမ်ႈၵၢၼ်ဢၼ်လိူၵ်ႈႁဵတ်းၼွၵ်ႈၵၢၼ်၊ ႁဵၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ၊ ၸဵမ်ၵရိၵ်ႉ လႄႈ ၵၢၼ်ယဵၼ်ႇငႄႈ ထိုင်ၵၢၼ်လႄႇသဘာဝ၊ ၶၢဝ်းတၢင်း၊ café၊ ၵၢၼ်ႁိူၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်သังคမ။ တၢင်းလိူၵ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵွင်တူဝ်ၼမ်တီႈ Dhaka လႄႈ ဝဵင်းလူင်တၢင်ႇတီႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်း၊ ပွၵ်ႉလႄႈ မိုဝ်းထိုဝ်မီးၼမ်၊ ၵမ်ႈၼမ်ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ ၶဝ်ႈထိုင်ၸၢင်ႈပိုတ်ႇ၊ သိုဝ်ႉတူဝ်၊ ၸုမ်းသမาชิก၊ ၸอง၊ မၢႆတွင်း ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈမွၵ်ႇ၊ ၵႃႈၸႂ်ႉ၊ ၶၢဝ်းပိုတ်ႇ၊ ၽေးလႄႈ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၸွမ်းၶၢဝ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၸွမ်းတီႈလႄႈ ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်။
Tip
လိူၵ်ႈလၢႆးၶဝ်ႈထိုင်ဢၼ်မႅၼ်ႈၽႅၼ်: ၵၢၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်း၊ ပွၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် မိုဝ်းထိုဝ်ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ပၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း၊ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း၊ ယဵၼ်ႇငႄႈ၊ ပွႆးလႄႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၸတ်းၵၢၼ်လူဝ်ႇၵူတ်ႇထတ်းထႅင်ႈ။ ၼပ်ႉ ticket၊ ၶၢဝ်းပိုတ်ႇ၊ တေႃႉသူင်ႇ၊ ၾိင်ႈၾႃႉလႄႈ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈတီႈ၊ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းတႃႇပိုၼ်ႉတီႈၵႅတ်ႇၶႄလႄႈ တီႈၵႆ။ ယืนยันၶေႃႈမုၼ်းတီႈၽူႈပၼ်ၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင် ၸွႆႈႁႄႉလွင်ႈသုမ်းၶၢဝ်း၊ ၵႃႈၸႂ်ႉဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉလႄႈ ၽေးဢၼ်ႁႄႉလႆႈ။

