မိူင်းပင်ႊၵလႃးတဵတ်ႈမီးၵၢတ်ႇပၢႆးၵႅတ်ႇၶႄႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေးတၢင်းၵၢၼ် ဢၼ်မီးမႃးယဝ်ႉ၊ IDRA ၵုမ်းတၢင်း Insurance and Regulatory Authority Act 2010 လႄႈ Insurance Act 2010။ ၵၢတ်ႇမီးၽူႈပၼ် life ပုဂ္ဂလိၵ်ႈ 35 ၵေႃႉ လႄႈ Jiban Bima Corporation၊ လႄႈၽူႈပၼ် non-life ပုဂ္ဂလိၵ်ႈ 45 ၵေႃႉ လႄႈ Sadharan Bima Corporation။ Sadharan Bima Corporation ပဵၼ်ၽူႈပၼ် non-life လႄႈ reinsurer လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ; ၸွမ်းပစၥည်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈၸႅၵ်ႇၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈပၼ်ၽူႈပၼ်ပုဂ္ဂလိၵ်ႈ။ ပရူဝ်ႇတုတ်ႉမီး term life၊ endowment၊ deposit၊ pension၊ child၊ education လႄႈ group life insurance၊ accident rider၊ disability cover၊ health insurance၊ microinsurance၊ Takaful ဢမ်ႇၼၼ် Islamic insurance၊ fire၊ marine၊ motor၊ property၊ liability၊ crop လႄႈ expatriate-worker insurance။ Health cover ယင်းပႅၵ်ႈၵၼ်တူဝ်တူဝ် ၼႂ်းပရူဝ်ႇတုတ်ႉပုဂ္ဂလိၵ်ႈ၊ group လႄႈ micro-health၊ လႄႈဢမ်ႇယืนยันမီးစနစ် health insurance မၵ်းမၼ်ႈၵူႈမိူင်း ၼႂ်းလၵ်းထၢၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၵူတ်းတူၺ်းယဝ်ႉ။ Universal Pension Scheme မီး scheme 4 တႃႇငဝ်းလၢႆးငိုၼ်းၶဝ်ႈလႄႈၵၢၼ်ႁဵတ်းတၢင်ႇပိူင်၊ ၵူၺ်းၵႃႈပဵၼ်စနစ်ပင်ငိုၼ်း pension ၸွမ်းၸႂ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈ insurance ထမ်ႇမတႃႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၽူႈပၼ် social insurance တဵမ်ထိုင်။ ၵူႇမၼီႈ insurance၊ reinsurer၊ ၽူႈၵၢင်၊ agent လႄႈ surveyor လူဝ်ႇမၢႆၸိုဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် licence IDRA၊ ၵွပ်ႈၼၼ်ၽူႈသိုဝ်ႉထုၵ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉၵူႇမၼီႈ ဢမ်ႇၼၼ် agent ဢၼ်မီး licence။ Premium ၶိုၼ်ႈၵပ်းပရူဝ်ႇတုတ်ႉ၊ ၽေး၊ ဢႃႇယု၊ ငိုၼ်းၵႅတ်ႇၶႄ၊ ၶၢဝ်းၸိူဝ်ႉ၊ ၵၢၼ်ၵူတ်းတူဝ်၊ လႄႈၶေႃႈၶၢႆတႃႇ claim; tax၊ stamp duty ဢမ်ႇၼၼ် VAT ၸၢင်ႈမီးထႅင်ႈ။ မိူဝ်ႈဢမ်ႇပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း၊ ထတ်းၶေႃႈၸိၵ်း policy၊ exclusions၊ sum insured၊ nominee၊ ဝၼ်းၸၢႆႇ၊ grace period၊ lapse လႄႈၶေႃႈမႄး၊ cancel ဢမ်ႇၼၼ် surrender၊ လႄႈ quotation မိူဝ်ႈလဵဝ်။ သိမ်း policy၊ receipt၊ ၽိုၼ်တူဝ်တၼ်းလႄႈၶေႃႈၵႂၢမ်း၊ ယဝ်ႉၸႅင်ႈၽူႈပၼ်ၽႂ်းၽၢႆႇဝၢႆးပဵၼ်ၽေးဢၼ် cover။ Claim ၵမ်ႈၼမ်လူဝ်ႇၽိုၼ်ၸွႆႈတဵမ်ထိုင်၊ surveyor ဢၼ်ၵုမ်း claim ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ထုၵ်ႇလူဝ်ႇမီး licence IDRA။ ပေႃးၽူႈပၼ်ဢမ်ႇၵႄႈၶေႃႈႁွင်ႉ၊ ၽူႈၸိၵ်းၸၢင်ႈၸႂ်ႉ grievance process IDRA၊ သိမ်းမၢႆၶေႃႈႁွင်ႉလႄႈၵပ်း hotline IDRA 16310။ ၸဝ်ႈလူတ်ႉ motor ဢမ်ႇၼၼ်ၸုမ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းပုဒ်မ 60 Road Transport Act 2018၊ ဢၼ်မီး insurance တႃႇလူတ်ႉလႄႈၽေးတၢင်းၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ပစၥည်းၽူႈၶီႇ၊ Financial Assistance Fund တႃႇၽူႈပဵၼ်ၽေးပဵၼ်ငိုၼ်းၸွႆႈၸွမ်းၵူတ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ policy insurance။
ပၢႆးၵႅတ်ႇၶႄႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေး တီႈ မိူင်းပင်ႊၵလႃးတဵတ်ႈ
ပၢႆးၵႅတ်ႇၶႄႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေး တီႈ မိူင်းပင်ႊၵလႃးတဵတ်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄၽေးတၢင်းၸၢတ်ႈ၊ ၵၢၼ်ယူႇလီ၊ ပစၥည်း၊ ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈငိုၼ်းၶဝ်ႈ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ၶေႃႈၸိၵ်း ဢမ်ႇၼၼ်စနစ်ၵူတ်း။ Insurance Development and Regulatory Authority (IDRA) ၵုမ်းၽူႈပၼ်၊ agent၊ surveyor၊ ပရူဝ်ႇတုတ်ႉ၊ premium၊ ငဝ်းလၢႆးငိုၼ်းလႄႈၶေႃႈႁွင်ႉ။ ၵၢတ်ႇမီးပရူဝ်ႇတုတ်ႉ life၊ non-life၊ motor၊ fire၊ marine၊ group၊ microinsurance လႄႈ Takaful၊ မိူဝ်ႈ Universal Pension Scheme ၵုမ်းငိုၼ်းၶဝ်ႈမိူဝ်ႈထဝ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၢႆးၵႅတ်ႇၶႄထမ်ႇမတႃႇ။
Tip
ၼပ်ႉပၢႆးၵႅတ်ႇၶႄႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေး တီႈ မိူင်းပင်ႊၵလႃးတဵတ်ႈ ပဵၼ်ၶေႃႈတႅပ်းတႅတ်ႈၸွမ်းၽေးတႃႇပရူဝ်ႇတုတ်ႉ၊ ယႃႇၼပ်ႉဝႃႈမီးၶေႃႈၵႅတ်ႇၶႄပိူင်လူင်ဢၼ်လဵဝ်။ ၵွင်ၶေႃႈ cover တင်းၽေးဢၼ်လူဝ်ႇပၼ်တၢင်ႇ၊ ယိုၼ်ယၼ်ၽူႈပၼ်ဢၼ်မီး licence၊ လႄႈတႅၵ်ႈ policy လူၺ်ႈ exclusion၊ ၶေႃႈ claim၊ ၵႃႈပင်ငိုၼ်းလႄႈၽွၼ်းၵၢၼ်မႄး။