မိတ်ႉသႃႇ ၼႂ်းမိူင်းပင်ႇၵလႃးဒေႇသျ်

ၵူၼ်းမိတ်ႉသႃႇၵႂၢမ်းပင်ႇၵလႃးဝႃႈ বন্ধু (bondhu)၊ सहपाठी မၢႆထိုင်ၵူၼ်းႁဵၼ်းၸွမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းႁဵၼ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိတ်ႉသႃႇတမ်းတမ်း။ ၵူၼ်းၸၢင်ႈႁူပ်ႉၵၼ်တၢင်းၵူၼ်းႁိူၼ်း၊ ၵူၼ်းႁိမ်းႁိူၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ college၊ youth club၊ Bangladesh Scouts၊ လဵၼ်ႈႁႅင်း၊ ၵၢၼ်ယဵၼ်ႇငႄႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းသังคမ။ Ministry of Youth and Sports လႄႈ Department of Youth Development ၸၢင်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်တၢင်းၸုမ်းလုၵ်ႈႁၢႆးဢၼ်မၢႆတွင်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၸွႆႈႁူပ်ႉၵူၼ်း၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵေႃႇတင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ယืนยันမိတ်ႉသႃႇ။ ၵူၼ်းသိုပ်ႇမိတ်ႉသႃႇတၢင်းၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇပုဂ္ဂိုလ်၊ ႁဵၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်လွတ်ႈႁူမ်ႈ၊ ၾူၼ်း၊ SMS၊ messaging service လႄႈ social media။ ၵၢၼ်ၵႆၵၼ်မၵ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇၶၢႆႉၵႂႃႇတၢင်း digital ဢမ်ႇၼၼ် ၾူၼ်း။ ၶဝ်ႈထိုင်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၸွမ်းဢႃႇယု၊ လိင်၊ ၶၢတ်ႇတူဝ်၊ တီႈယူႇ၊ ၵၢၼ်ၶၢႆႉလႆႈ၊ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈႁိူၼ်း၊ ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် club ဢၼ်မီး၊ ၶိူင်ႈမိုဝ်း၊ ၵႃႈ data လႄႈ ၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇ network။ ဢမ်ႇမီးၽၢင်ႁၢင်ႈတူဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းလဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ် မၢႆၼမ်ၵူၼ်းမိတ်ႉသႃႇဢၼ်ၸွမ်းလႆႈ။ မိတ်ႉသႃႇဢမ်ႇပၼ်သုၼ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼႃႈတီႈၵฎหมายသီးသႅင်။ ၵၢၼ်ၼပ်ႉထိုင်၊ ၶေႃႈယွမ်းႁပ်ႉၵၼ်၊ ၶွပ်ႇၶႅၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်လႄႈ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄပဵၼ်ၶေႃႈၸႂ်ႉလီတႃႇၵူႈဝၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵฎหมายၵႅတ်ႇၶႄလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၵၢၼ်ႁုၵ်ႉႁၢႆႉ၊ ၵဝ်းယႃႉ၊ ၽိတ်းၵฎหมายၶူဝ်းၶၢႆတၢင်းၶိူင်ႈလႄႈ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄတၢင်ႇဢၼ် ၸႂ်ႉတေႃႇၵၢၼ်ႁဵတ်းၼႂ်းမိတ်ႉသႃႇ။ ၵႃႈၸႂ်ႉတၢင်းလိူၵ်ႈၸၢင်ႈမီးၵႃႈ club ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်လွတ်ႈ၊ တေႃႉသူင်ႇ၊ ၾူၼ်း/data လႄႈ ၶွင်တွင်း၊ မိတ်ႉသႃႇတူဝ်မၼ်းဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းတႂ်ႈသုတ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵႃႈၸႂ်ႉမၵ်းမၼ်ႈ။ ၵူၼ်းၸၢင်ႈလူတ်းၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇ၊ ယင်ႉၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၵိုတ်းမိတ်ႉသႃႇလူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇလၢႆးၵၢၼ်ၵฎหมาย။ လၢတ်ႈၶွပ်ႇၶႅၼ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇမိူဝ်ႈလွတ်ႈၽေး၊ ပိၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် report တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊၸၢင်ႈၸွႆႈ။ ၶေႃႈတဵၵ်းၶู่၊ doxxing၊ ၵၢၼ်ၸၢၵ်ႇငိုၼ်းတဵၵ်းၶู่၊ တဵၵ်းလိင်လႄႈ ၵၢၼ်ႁုၵ်ႉႁၢႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆႈၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈယွၼ်ႉႁွင်ႉမိတ်ႉသႃႇ။ မီးၽေး ၵပ်း Bangladesh Police ဢမ်ႇၼၼ် Dhaka Metropolitan Police၊ ႁွင်ႉ 999၊ သိမ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႃႈၸေႃးၵိုၵ်း URL လႄႈ လိၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၵွၼ်ႇႁၢႆးငၢၼ်းၵၢၼ်ၵဝ်းယႃႉဢွၼ်ႊလၢႆႊ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢင်ႈႁွင်ႉ Child Helpline 1098 လၢႆလၢႆ၊ တူဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းတင်းဝၼ်းတင်းၶိုၼ်း၊ ၵၢၼ်ပၼ်ၶေႃႈမုၼ်း၊ counselling လႄႈ referrals၊ ၽေးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၸႂ်ႉ 999။ တႃႇၸွႆႈ cyber ၶေႃႈတိတ်းတေႃႇမီး cybersupport.women@police.gov.bd လႄႈ cyberhelp@dmp.gov.bd။ ၵၢၼ်ယူႇယၢၼ်ၵူၼ်း၊ ၵဝ်းယႃႉ၊ တဵၵ်းၶၢမ်ႈ၊ ၵၢၼ်ႁုၵ်ႉႁၢႆႉလႄႈ ၽိတ်းၵၼ်ႁႅင်း ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢႆးၸႂ်ထိူင်း။ ၽူႈလူင်ဢၼ်ယုမ်ႇၸႂ်၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် police ၸၢင်ႈၸွႆႈ၊ ၵၢၼ်ၸွႆႈပၢႆးၸႂ်ၸၢင်ႈႁႃတီႈၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် သုၼ်ႇတူဝ်၊ ႁူမ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီလုၵ်ႈႁၢႆးၶွင် Ministry of Health and Family Welfare၊ DGHS ဢမ်ႇၼၼ် DGFP၊ လႄႈ National Institute of Mental Health။ ၵၢၼ်ပၼ်တၢင်းၸွႆႈပိုၼ်ႉတီႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ၊ ၵူတ်ႇထတ်းၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်မီး။ ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်း၊ ၵၢၼ်ၵူႈသွင်ၸႂ်လႄႈ လၢႆးယူႇႁူမ်ႈၸၢင်ႈၵွင်ၵၼ်တင်းမိတ်ႉသႃႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈတၢင်ႇဢၼ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်လွင်ႈလူင်။