ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် အစားအစာ

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ဆန်သည် အဓိကစားနပ်ရိက္ခာဖြစ်ပြီး ဂျုံနှင့် ဂျုံမှုန့်တို့လည်း ပိုမိုအရေးပါလာသည်။ လယ်ယာများ၊ ငါးလုပ်ငန်း၊ ဟတ်နှင့် ဘဇားဈေးများ၊ ဆိုင်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များနှင့် လမ်းဘေးရောင်းချသူများက အစားအစာများကို ပေးသွင်းသည်။ ငါးသည် အထူးအရေးပါသည်။ ၂၀၂၃–၂၄ တွင် ငါးထုတ်လုပ်မှုသည် ၅၀.၁၈ သိန်း မက်ထရစ်တန်အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ကုန်းတွင်းငါးမွေးမြူရေးမှ ၅၉.၃၄%၊ ကုန်းတွင်းဖမ်းဆီးရရှိမှုမှ ၂၈.၁၃% နှင့် ပင်လယ်မှ ၁၂.၅၃% ရရှိခဲ့သည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ငါးသည် တိရစ္ဆာန်မှရသော ပရိုတင်းစားသုံးမှု၏ ၆၀% ခန့်ကို ပေးသည်။ ပုံမှန်အစားအစာတစ်နပ်တွင် ထမင်းကို ပဲဟင်း၊ ဟင်းရွက်ကြော် သို့မဟုတ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဟင်း၊ ထောင်းဟင်းနှင့် ငါး၊ အသား သို့မဟုတ် ကြက်ဥတို့နှင့် တွဲစားနိုင်သည်။ ချက်ပြုတ်နည်းများတွင် ပြုတ်ခြင်း၊ ပေါင်းခြင်း၊ ကြော်ခြင်း၊ ဘူနာဟုခေါ်သည့် မီးအေးအေးဖြင့်ချက်ခြင်း၊ ကင်ခြင်း၊ အခြောက်ခံခြင်းနှင့် အချဉ်ဖောက်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ မုန်ညင်းဆီ၊ နနွင်း၊ ငရုတ်သီး၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဂျင်းနှင့် နံနံပင်တို့ကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။ ထမင်းကို ဟင်းနှင့်အတူ ညာလက်ဖြင့် စားခြင်းသည် အများအားဖြင့် တွေ့ရသည်။ ဧည့်ဝတ်ပြုမှုတွင် အတူစားသောက်ခြင်းကို အဓိကထားလေ့ရှိပြီး pitha၊ mishti doi၊ jhalmuri၊ fuchka၊ kacchi biryani နှင့် ဒေသထွက်ငါးဟင်းများက ဒေသအစားအစာယဉ်ကျေးမှု၏ မတူကွဲပြားမှုကို ဖော်ပြသည်။ နိုင်ငံအနှံ့ အစားအစာကွဲပြားသည်။ မြစ်နှင့် ရေကြီးလွင်ပြင်ဒေသများတွင် ဆန်နှင့် ရေချိုငါးကို အများအပြား အသုံးပြုသည်။ ကမ်းရိုးတန်းဒေသ၊ Sundarbans နှင့် Cox's Bazar တို့တွင် ပင်လယ်ငါး သို့မဟုတ် ရေငန်ရောငါး၊ ပုစွန်နှင့် အုန်းသီးပါဝင်သော ဟင်းလျာများကို ရနိုင်သည်။ Sylhet ကို shatkora နှင့် haor ဒေသငါးများကြောင့် လူသိများပြီး Chattogram Hill Tracts တွင် ဝါးနှင့်ချက်သောကြက်သားကဲ့သို့သော ဌာနေတိုင်းရင်းသားဟင်းလျာများ ပါဝင်သည်။ Dhaka တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် လမ်းဘေးအစားအစာရောင်းချသူများ အများဆုံး စုဝေးနေသည်။ ဤဥပမာများသည် အပြည့်အစုံမဟုတ်ဘဲ ချက်နည်းများသည် လူထုနှင့် အိမ်ထောင်စုအလိုက် ကွဲပြားသည်။ Bangladesh Dietary Guidelines က ကောက်နှံနှင့် ဆန်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးများကို များများစားရန်၊ ငါး၊ အသား၊ ကြက်ဥ၊ ပဲနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများကို အလယ်အလတ်ပမာဏစားရန်၊ ဆီ၊ အဆီနှင့် သကြားကို ကန့်သတ်ရန် အကြံပြုသည်။ အိုင်အိုဒင်းပါသော ဆားနှင့် ဘေးကင်းသောရေသည်လည်း အရေးကြီးသည်။ ပထမခြောက်လအတွက် မိခင်နို့တစ်မျိုးတည်း တိုက်ကျွေးရန်နှင့် ထို့နောက် ဖြည့်စွက်စာစတင်ရန် အကြံပြုထားသည်။ HIES 2022 တွင် လူတစ်ဦးလျှင် နေ့စဉ် ဆန်စားသုံးမှု ပျမ်းမျှ ၃၂၈.၉ ဂရမ်၊ ပရိုတင်း ၇၂.၅ ဂရမ်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး အစားအစာမျိုးစုံရရှိမှုနှင့် ဈေးသင့်တင့်မှုတို့မှာ စိန်ခေါ်မှုများဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ အစားအစာဘေးကင်းရေးသည် ပစ္စည်း၊ ရောင်းချသူနှင့် ကိုင်တွယ်ပုံအခြေအနေတို့အပေါ် မူတည်သည်။ Bangladesh Food Safety Authority (BFSA) သည် အစားအစာဘေးကင်းရေးကို စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ကာ ကြီးကြပ်ပြီး Bangladesh Standards and Testing Institution (BSTI) သည် မဖြစ်မနေလိုအပ်သည့် ပစ္စည်းများ၏ ကိုက်ညီမှုလိုအပ်ချက်များကို ကိုင်တွယ်သည်။ ထုပ်ပိုးမှု၊ ရက်စွဲနှင့် ပစ္စည်းအခြေအနေကို စစ်ဆေးပါ၊ သောက်သုံးရေဘေးကင်းစွာ အသုံးပြုပါ၊ အစိမ်းနှင့် ချက်ပြီးသားအစားအစာကို ခွဲထားပါ၊ အစားအစာကို ကျက်အောင်ချက်ပါ၊ လိုအပ်သည့်အချိန်အတွင်း သင့်လျော်သော အပူချိန်၊ အအေး သို့မဟုတ် အဖုံးအုပ်မှုဖြင့် ထိန်းသိမ်းပါ။ အန္တရာယ်များတွင် မသန့်ရှင်းသောရေ၊ မကျက်သေးသောအစားအစာ၊ အပူချိန်မထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း၊ အစားအစာရောနှောညစ်ညမ်းခြင်း၊ ပိုးသတ်ဆေး သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်ဆေးအကြွင်းအကျန်၊ လေးလံသောသတ္တုနှင့် မှိုအဆိပ်များ ပါဝင်သည်။ အကြံဉာဏ်နှင့် တိုင်ကြားချက်များအတွက် BFSA hotline 16155 ကို 08:00 မှ 24:00 အထိ ဆက်သွယ်နိုင်ပြီး BSTI အကူအညီလိုင်းမှာ 16119 ဖြစ်သည်။ စီးပွားဖြစ် အစားအစာကို ကျယ်ပြန့်စွာရနိုင်သော်လည်း ဝင်ရောက်နိုင်မှုသည် ငွေကြေး၊ နေရာနှင့် လက်ရှိပေးသွင်းမှုအပေါ် မူတည်သည်။ Directorate General of Food (DG Food) သည် ဆန်နှင့် ဂျုံအတွက် အများပြည်သူဝယ်ယူမှု၊ သိုလှောင်မှု၊ ဖြန့်ဖြူးမှုနှင့် ဈေးကွက်တည်ငြိမ်ရေးကို စီမံသည်။ Open Market Sale အစီအစဉ်နှင့် Food Friendly Programme တို့သည် လက်ရှိကြေညာချက်၊ အရောင်းနေရာ၊ ခွဲတမ်းနှင့် အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်များ ကိုက်ညီသည့်အခါ ပစ်မှတ်ထားသော ထောက်ပံ့ဈေးဆန် သို့မဟုတ် ဂျုံမှုန့်ကို ပေးသည်။ ယင်းတို့သည် လူတိုင်းရပိုင်ခွင့် မဟုတ်ပါ။ မှတ်ပုံတင်ထားသော လယ်သမားများသည် Farmer’s App လမ်းကြောင်းမှ လျှောက်ထားနိုင်ပြီး ရွေးချယ်မှုဆုံးဖြတ်ချက်ရရှိကာ ဒေသသိုလှောင်ရုံသို့ ကောက်ပဲသီးနှံပို့၊ ဂိုဒေါင်အရည်အသွေးလက်မှတ်ရယူပြီး ဘဏ်မှ ငွေလက်ခံနိုင်သည်။ အစားအစာဈေးနှုန်းသည် ဒေသ၊ ရာသီ၊ ပေးသွင်းမှုအနှောင့်အယှက်နှင့် အရောင်းယူနစ်အလိုက် ပြောင်းလဲသည်။ Department of Agricultural Marketing ၏ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၅ ရက် လက်လီဈေးစာရင်းတွင် သတ်မှတ်ကုန်ပစ္စည်းယူနစ်အလိုက် ဆန် ၄၇–၇၅ taka၊ မတ်ပဲ ၁၂၂–၁၂၈ taka၊ ပဲပိစပ်ဆီ ၁၆၃–၁၆၅ taka၊ ကြက်သွန်နီ ၆၀–၆၄ taka၊ ကြက်သား ၁၆၂–၁၆၇ takaနှင့် အမဲသား ၇၂၉–၇၅၀ taka ဟု ဖော်ပြထားသည်။ HIES 2022 အရ အိမ်ထောင်စုအသုံးစရိတ်၏ ၄၅.၈% သည် အစားအစာဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှလစဉ်ဝင်ငွေမှာ ၃၂,၄၂၂ taka၊ ပျမ်းမျှလစဉ်စုစုပေါင်းအသုံးစရိတ်မှာ ၃၁,၅၀၀ taka ဖြစ်သည်။ ရေကြီးမှု၊ ဆိုင်ကလုန်း၊ မိုးခေါင်မှု၊ ရေငန်ဝင်မှုနှင့် ဈေးနှုန်းမတည်ငြိမ်မှုတို့က ပေးသွင်းမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏ National Food and Nutrition Security Policy 2020 နှင့် ၎င်း၏ 2021–2030 လုပ်ငန်းစီမံချက်တို့သည် ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော အစားအစာစနစ်များကို ပံ့ပိုးသည်။ လက်တွေ့နည်းလမ်းများတွင် ဆန်နှင့်ငါး ပေါင်းစပ်စနစ်၊ ရာသီဥတုခံနိုင်ရည်ရှိသော သီးနှံမျိုးများ၊ သီးနှံမျိုးစုံစိုက်ပျိုးမှု၊ ငါးသေးထုတ်လုပ်မှု၊ ရာသီအလိုက်ဒေသထွက်ပစ္စည်း၊ ပိုမိုကောင်းမွန်သော သိုလှောင်မှုနှင့် အအေးကွင်းဆက်ခိုင်မာစေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဘေးကင်းစွာ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ စားသုံးနိုင်သောအစားအစာကို အပြည့်အဝ အသုံးချခြင်းနှင့် ပုပ်သိုးဆုံးရှုံးမှု လျှော့ချခြင်းတို့သည် တစ်နိုင်ငံလုံးသုံး အစားအစာအမှိုက်ရာခိုင်နှုန်းကို အတည်ပြုထားသည်ဟု မယူဆဘဲ အမှိုက်လျှော့ချနိုင်သည်။