ബംഗ്ലാദേശിലെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണം

Consumers’ Right Protection Act, 2009 കലർന്നതോ വ്യാജമോ കാലാവധി കഴിഞ്ഞതോ ആയ സാധനങ്ങളും മരുന്നുകളും വിൽക്കൽ, നിശ്ചയിച്ചോ പ്രദർശിപ്പിച്ചോ ഉള്ളതിലധികം വില ഈടാക്കൽ, തെറ്റായ പരസ്യം, തൂക്കമോ അളവോ കൃത്രിമമാക്കൽ, വാഗ്ദാനം ചെയ്തതുപോലെ സാധനമോ സേവനമോ നൽകാതിരിക്കൽ എന്നിവ നിരോധിക്കുന്നു. ഉൽപ്പന്ന ലേബലുകളിൽ സാധാരണയായി ഭാരം/അളവ്, ചേരുവകൾ, ഉപയോഗ നിർദ്ദേശങ്ങൾ, പരമാവധി ചില്ലറവില, നിർമ്മാണമോ പാക്കേജിംഗോ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ, കാലാവധി എന്നിവ വേണം. ബാധകമായ സാധനങ്ങളുടെയോ സേവനങ്ങളുടെയോ വില സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കണം. കുറ്റം അനുസരിച്ച് നിയമം ഒന്ന് മുതൽ മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവും ഏകദേശം 50,000 മുതൽ 200,000 Taka വരെ പിഴയും, പിടിച്ചെടുക്കലോ കണ്ടുകെട്ടലോ അനുവദിക്കുന്നു; ആവർത്തിച്ച കുറ്റങ്ങൾക്ക് ബന്ധപ്പെട്ട ശിക്ഷയുടെ ഇരട്ടിവരെ ലഭിക്കാം. Directorate of National Consumers’ Right Protection (DNCRP), National Consumers’ Complaint Centre എന്നിവ പൊതുവായ ഉപഭോക്തൃ പരാതികൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. വാങ്ങൽ രസീതോ മറ്റൊരു തെളിവോ, പരാതിക്കാരന്റെ മുഴുവൻ പേര്, വിലാസം, ഫോൺ വിവരങ്ങൾ, വിൽപ്പനക്കാരനെയോ സേവനദാതാവിനെയോ തിരിച്ചറിയുന്ന വിവരങ്ങൾ എന്നിവയോടെ എഴുത്തിലോ ഇലക്ട്രോണിക് രീതിയിലോ പരാതി നൽകണം. കാരണമായ സംഭവം ഉണ്ടായതുമുതൽ പൊതുവായ സമയപരിധി 30 പ്രവൃത്തി ദിവസമാണ്. DNCRP ഹോട്ട്‌ലൈൻ 16121 ദിവസത്തിൽ 24 മണിക്കൂറും ലഭ്യമാണ്; nccc@dncrp.gov.bd-ലേക്കോ ccms.dncrp.com-ലെ CCMS വഴിയോ പരാതി നൽകാം. ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റുമാരെയും DNCRP-യുടെ ഡിവിഷണൽ/ജില്ലാ ഓഫീസുകളെയും ഉൾപ്പെടുത്താം. പരിശോധിച്ച DNCRP വിവരങ്ങളിൽ ഫയലിംഗ് ഫീസ് പറഞ്ഞിട്ടില്ല; എന്നാൽ ലബോറട്ടറി പരിശോധനയ്ക്ക് കോടതി നിക്ഷേപം ആവശ്യപ്പെടാം. DNCRP നടപടികൾ ഭരണപരമോ ക്രിമിനൽ നിയമനടപ്പാക്കൽ നടപടികളോ ആണ്; അവ സ്വയമേവ പണം തിരികെ ലഭ്യമാക്കില്ല. പരാതി വിജയിച്ചാൽ ഈടാക്കിയ പിഴയുടെ 25% പരാതിക്കാരന് നൽകാം; പരാതിക്കാരൻ DNCRP ജീവനക്കാരനാണെങ്കിൽ ഇത് ബാധകമല്ല. ഇത് പ്രോത്സാഹന തുകയാണ്; വാങ്ങിയ വില തിരികെ ലഭിക്കുമെന്ന ഉറപ്പല്ല. വേറിട്ട സിവിൽ നടപടിയിൽ Joint District Judge-നോട് പകരം നൽകൽ, തിരിച്ചെടുക്കൽ, റീഫണ്ട്, തെളിയിച്ച പണനഷ്ടത്തിന്റെ അഞ്ചിരട്ടി വരെയുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം, കൂടാതെ കേസ് ചെലവ് എന്നിവ ആവശ്യപ്പെടാം. സിവിൽ വിധിക്കെതിരായ അപ്പീലിന് സാധാരണയായി 90 ദിവസവും മജിസ്‌ട്രേറ്റ് തീരുമാനത്തിനെതിരായ അപ്പീലിന് 60 ദിവസവും ഉണ്ട്. സ്വമേധയാ അടയ്ക്കുന്ന ഭരണപരമായ പിഴ സാധാരണയായി അഞ്ച് പ്രവൃത്തി ദിവസത്തിനകം അടയ്ക്കണം. ധനകാര്യ പരാതികൾക്ക് പ്രത്യേക മാർഗമുണ്ട്. ആദ്യം ബാങ്കിനെയോ ധനകാര്യ കമ്പനിയെയോ മൊബൈൽ ധനകാര്യ സേവനദാതാവിനെയോ സമീപിച്ച് അതിന്റെ Complaint Cell ഉപയോഗിക്കുക. മറുപടി തൃപ്തികരമല്ലെങ്കിൽ പ്രവൃത്തി ദിവസങ്ങളിലെ ഓഫീസ് സമയത്ത് 16236-ൽ Bangladesh Bank Customer Interest Protection Centre-നെ ബന്ധപ്പെടാം; bb.cipc@bb.org.bd-ലേക്ക് ഇമെയിൽ അയയ്ക്കാം, ഓൺലൈൻ ഫോം അല്ലെങ്കിൽ തപാൽ രേഖ ഉപയോഗിക്കാം. തിരിച്ചറിയൽ-ബന്ധപ്പെടൽ വിവരങ്ങൾ, വിശദമായ വിവരണം, സേവനദാതാവിന്റെ അന്തിമ മറുപടി, പിന്തുണാ തെളിവുകൾ എന്നിവ സമർപ്പിക്കണം. അജ്ഞാതമോ ഒപ്പില്ലാത്തതോ അപൂർണ്ണമോ ആയ പരാതികൾ, പരിധിക്ക് പുറത്തുള്ള വിഷയങ്ങൾ, അനധികൃത മൂന്നാംകക്ഷി പരാതികൾ, കോടതിയിലുള്ള കേസുകൾ എന്നിവ കേന്ദ്രം സാധാരണ കൈകാര്യം ചെയ്യില്ല. റീഫണ്ടോ chargeback-ഓ ഉറപ്പില്ല. ഓൺലൈൻ സാധനം ലഭിക്കാതിരിക്കൽ, തെറ്റായ ഓഫറുകൾ, അമിതവില എന്നിവ DNCRP-യിലേക്കോ CCMS വഴിയോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാം. ഓർഡർ രേഖ, പണമടച്ചതിന്റെ സ്ഥിരീകരണം, விற்பനക്കാരന്റെ തിരിച്ചറിയൽ, ഡെലിവറി വിവരം, സന്ദേശങ്ങൾ, നിരസിച്ചതിന്റെയോ സാധനം ലഭിക്കാത്തതിന്റെയോ തെളിവുകൾ സൂക്ഷിക്കുക. പണമടക്കമോ മൊബൈൽ ധനകാര്യ തർക്കമോ payment provider-നോടും തുടർന്ന് Bangladesh Bank-നോടും ഉന്നയിക്കുക. ടെലികോം/കണക്റ്റിവിറ്റി പരാതി ആദ്യം സേവനദാതാവിനും തുടർന്ന് Bangladesh Telecommunication Regulatory Commission-നും നൽകുക. സംശയിക്കുന്ന കുറ്റമോ ഓൺലൈൻ തട്ടിപ്പോ Bangladesh Police-ന്റെ Online GD വഴി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാം; അടിയന്തര സാഹചര്യത്തിൽ 999 വിളിക്കുക. മറ്റ് ഉപഭോക്തൃ പ്രശ്നങ്ങൾ മേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. Bangladesh Energy Regulatory Commission ഓരോ ലൈസൻസിക്കും പരാതി കേന്ദ്രം വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ ഊർജപരാതി ആദ്യം വിതരണക്കാരനോടും തുടർന്ന് ഫോണിലൂടെയോ എഴുത്തിലൂടെയോ BERC-യോടും ഉന്നയിക്കുക. ഉപഭോക്തൃ ബന്ധത്തിനായി BERC +880255110308, 09:00–17:00, chair.berc.bd@gmail.com എന്നിവ നൽകുന്നു. ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ പരാതികൾ Bangladesh Food Safety Authority-യുടെ ടോൾ ഫ്രീ 16155-ൽ 08:00 മുതൽ 24:00 വരെ നൽകാം. Bangladesh Standards and Testing Institution നിലവാര, അളവുകോൽ, പാക്കേജിംഗ് പ്രശ്നങ്ങൾ 16119, dg@bsti.gov.bd വഴി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്ത, വ്യാജ, നിലവാരമില്ലാത്ത, കൃത്രിമ മരുന്നുകൾ, തെറ്റായ പാക്കേജിംഗ് എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികൾ Directorate General of Drug Administration സ്വീകരിക്കുന്നു. സ്വകാര്യ ആരോഗ്യപരിചരണ പരാതികൾ DNCRP പരിശോധിക്കുകയോ Ministry of Health/Directorate General of Health Services-ലേക്ക് അയയ്ക്കുകയോ ചെയ്യാം; പരിശോധിച്ച രേഖകളിൽ DNCRP-യുടെ සෑම ആരോഗ്യപരിചരണ തർക്കത്തിനും നേരിട്ടുള്ള പരിഹാരമാർഗം വ്യക്തമല്ല. ടൂറിസം സേവനദാതാവിനെതിരായ പരാതി Bangladesh Tourism Board grievance system വഴി നൽകാം; തീർപ്പാക്കാനുള്ള ലക്ഷ്യസമയം 30 പ്രവൃത്തി ദിവസവും അപ്പീൽ കാലയളവ് 20 പ്രവൃത്തി ദിവസവുമാണെന്ന് അതിൽ പറയുന്നു. വ്യോമയാന, വിമാനത്താവള വിഷയങ്ങൾ Civil Aviation Authority of Bangladesh grievance system-നും അപ്പീൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുമാണ്. സ്വകാര്യ ബുക്കിംഗ് റീഫണ്ടോ കരാർ തർക്കമോ സേവനദാതാവിനെയും ബാധകമായ നിയന്ത്രക സ്ഥാപനത്തെയും സിവിൽ നിയമ മാർഗങ്ങളെയും ആശ്രയിക്കുന്നു; പരിശോധിച്ച വിവരങ്ങളിൽ EU മാതൃകയിലുള്ള പൊതുവായ പാക്കേജ് യാത്ര റദ്ദാക്കൽ സംവിധാനം ബംഗ്ലാദേശിൽ സ്ഥാപിതമായിട്ടില്ല. പ്രാദേശിക ഔദ്യോഗിക പദപ്രയോഗങ്ങളിൽ ভোক্তা-অধিকার সংরক্ষণ আইন, ২০০৯, জাতীয় ভোক্তা-অভিযোগ কেন্দ্র, ভোক্তা-বাতায়ন, CCMS എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.