Պետական համակարգը Հայաստանում

Պետության պաշտոնական անվանումն է Հայաստանի Հանրապետությունը, հայերեն անվանումով՝ Հայաստանի Հանրապետություն (Hayastani Hanrapetutyun)։ Հայաստանը միասնական պետություն է, ուստի այն չունի ինքնիշխան պետություններ կամ իրենց սահմանադրություններն ունեցող նահանգներ։ Սահմանադրությունը պետական իշխանության հիմնական շրջանակն է։ Այն սահմանում է պետական ինստիտուտները, հիմնարար իրավունքները և այն սահմանները, որոնց շրջանակում իշխանությունները պետք է գործեն։ Հայաստանը խորհրդարանական հանրապետություն է։ Ազգային ժողով (Azgayin Zhoghov)-ը Հայաստանի միապալատ խորհրդարանն է, որն ընդունում է օրենքներ, հաստատում պետական բյուջեն և վերահսկում կառավարությանը։ Վարչապետը ղեկավարում է կառավարությունը և գործադիր իշխանության կենտրոնական դեմքն է։ Նախարարությունները և պետական այլ մարմինները օրենքներն ու քաղաքական ծրագրերը վերածում են կառավարման, հանրային ծառայությունների և ազգային քաղաքականության։ Նախագահը պետության գլուխն է, սակայն սովորաբար ավելի սահմանափակ դեր ունի, քան վարչապետը։ Այդ պաշտոնը ներկայացնում է շարունակականությունը, կատարում է սահմանադրական պարտականություններ և չի ղեկավարում կառավարության ամենօրյա քաղաքականությունը։ Դատարաններն իրականացնում են դատական իշխանությունը և քննում ու որոշում են գործերը՝ Սահմանադրության և օրենքների հիման վրա։ Սահմանադրական վերահսկողությունն առանձնահատուկ դեր ունի, քանի որ ուսումնասիրում է՝ արդյոք իրավական ակտերը կամ պաշտոնական որոշումները համապատասխանում են Սահմանադրությանը։ Հայաստանը ներառում է մարզեր (marzer), որոնք սովորաբար թարգմանվում են որպես նահանգներ, իսկ Երևանն ունի մայրաքաղաքին հատուկ կարգավորում։ Այս տարածքները վարչական բաժանումներ են, ոչ թե առանձին պետություններ։ Տեղական ինքնակառավարումն իրականացվում է միավորների միջոցով, որոնք կոչվում են համայնքներ (hamaynkner)։ Համայնքային խորհուրդներն ու տեղական ղեկավարները զբաղվում են այնպիսի հարցերով, ինչպիսիք են տեղական պլանավորումը, համայնքային գույքը, թաղամասային ծառայությունները և համայնքի բյուջեները՝ ազգային օրենքով սահմանված լիազորությունների շրջանակում։ Գործնականում ճիշտ մարմինը կախված է խնդրից։ Նախարարությունը զբաղվում է ազգային քաղաքականությամբ, համայնքապետարանը՝ բազմաթիվ տեղական ծառայություններով, խորհրդարանը փոխում է օրենքները, իսկ դատարանը լուծում է իրավական վեճերը, այլ ոչ թե ընդհանուր ծառայության դիմումները։