Ermenistan dewleteke komare parlamenterî ya. Konstitüsyonê ey rêgezê bingeyînî yê sazîyê dewletî, weçînayîşan, mafan û parçe kerdişê erkê umumî tesbit kenê. Meclisê Neteweyî (Azgayin Zhoghov) parlamentê Ermenistanî yo. Vatandaşan endamê ey weçînenê û hêzê siyasî yê ke karê piştgirîya parlamenterî kom kenê, hukumatê neteweyî şekil danê. Wezîrê serok hukumatê rêberî kenê û di siyaseta îcrayî de kesê merkezî yo. Hukumat polîtîkayan amade û pêk tîneno, îdareya umumî rê ve dano û gelek mesele ji bo biryara parlamentî pêşnîyaz kenê. Serokkomar serê dewletî yo, labelê makamê ey zafî fonksîyonê temsîlî û konstitüsyonelî yê, ne rêberiya siyasî ya rojane. No rewş ji sîstema serokkomarî ciyayî yo; di sîstemeke serokkomarî de serokkomar bi awayê normal beşa îcrayî rêberî kenê. Partîyê siyasî bernameyan pêşkêş kenê, namzedan nîşan danê, kampanya kenê û hundir û derveyê parlamentî kar rêxistin kenê. Partîyê hukumatî wazenê bernameya xo pêk bînin, labelê partîyê opozîsyonî biryaran pirs kenê, alternatîfan pêşkêş kenê û kesanê desthilatdar şopnenê. Weçînayîşan rê dayîşê vatandaşan ra temsilkerdê xo di astê neteweyî û herêmî de weçînenê. Kampanyayan de bi awayê umumî bernameyê partîyan, qeydê namzedan, civînê umumî, xuya bîyayîşê medyayî û nîqaşê ser ewlehî, ekonomî, xizmetê umumî, dad, têkiliyê derveyî ûna. Hukumatê herêmî gelek meseleya civakî bi riya belediyeyan rê ve dano. Yerevan rêbazê xo yê hukumatê bajarî esto, labelê civakê bînan organê herêmî weçînenê ke bi xizmetan, budceyan, pêşketiş û meseleya cîranan eleqedar benê. Dadgehî ji parlament û hukumat ra di astê sazî de ciyayî yê û di dozê kesan de qanûn pêk tînenê. Kontrolê konstitüsyonî alîkarî kenê ke merdiman nêzdîk bîyaran qanûn û amelanê fermî bi Konstitüsyonê Ermenistanî re rêz benê yan nê. Vatandaşan bi ray dayîş, têkilî bi temsilkerdan, beşdarîya civînê qanûnî, beşdar bîyayîşê partîyan yan grûbanê civakî, pêşkêşkerdişê dilekan û şopnayîşê biryaranê umumî tesîrê xo ser siyasete kenê. Rojnamegerî, rêxistinê civakî û nîqaşê aşitîyane yê umumî jî alîkarî kenê ke merdiman hereketê hukumatî kontrol û nîqaş kenê. Beşdarîya siyasî firsendanê başkerdişê qanûn û xizmetan awan kenê, labelê sînorê xo esto. Sazîyan hêdî hereket kenê, partî dikarê zaf ciyayî fikirî bînin, agahîya umumî kêm yan nêtemamî bî, û netîceya ke kesek wazenê ganî bi qanûn, maf, budce û nêzîkîyê civakî yê bînan re balans bîyo.
Siyasetê Ermenistan de
Siyasetê Ermenistan de rêya biryaranê neteweyî û herêmî, kesanê ke hukumatê vînenê û rêya ke vatandaşan tesîrê xo ser jiyana umumî kenê, tesbit beno. Ermenistan komareke parlamenterî ya ke temsilkerdê weçînayî, wezîrê serok, hukumat, serokkomar, dadgeh, belediye, partî û civaka medenî rolê ciyayî gurênê. Zanayîna van rolan ra merdiman biryaran bişopnenê û bi mesuliyet beşdarî kenê.
Tip
Dest pê bike bi sazîya ke berpirsiyarê meseleyî ya, ne bi têkilî dayîşê her makamê siyasî. Dokumentê fermî biparêze, temsilkerdê xo yê weçînayî tesbit bike û daxwazê xo bi peyameke ke problemeke taybet û netîceyeke pêkan nîşan dano şîrove bike. Ray dayîş muhîm o, labelê beşdarîya domdar a herêmî di navbera weçînayîşan de jî dikare guherîşê xuya bîyayîşî awan bike.