محیط زیست در ارمنستان

اصطلاح ارمنی محیط زیست (shrjaka mijavayr) است و به صورت «շրջակա միջավայր» نوشته می‌شود. این اصطلاح شامل هوا، آب، خاک، اقلیم، چشم‌اندازها، گیاهان، جانوران و فعالیت‌های انسانی اثرگذار بر آن‌هاست. ارمنستان کشوری کوهستانی و محصور در خشکی است که در مساحتی کوچک، مناطق طبیعی گوناگونی دارد. دریاچه سوان بزرگ‌ترین و مهم‌ترین پهنه آب شیرین است و رودخانه‌ها، چشمه‌ها، جنگل‌ها، مراتع و تالاب‌ها از جوامع محلی و حیات وحش پشتیبانی می‌کنند. مسئولیت‌های زیست‌محیطی میان نهادهای ملی و شهرداری‌های محلی تقسیم شده است. نهادهای ملی سیاست‌گذاری می‌کنند، بر منابع طبیعی نظارت دارند، مناطق حفاظت‌شده را مدیریت می‌کنند و پروژه‌های بزرگ را ارزیابی می‌کنند؛ در حالی که شهرداری‌ها معمولاً پاکیزگی محلی، خدمات پسماند، فضاهای سبز و برخی مشکلات زیست‌محیطی محلی را بر عهده دارند. آلودگی هوا در شهرهای بزرگ‌تر و نزدیک جاده‌های پرتردد، محل‌های صنعتی، معادن و مناطق ساخت‌وساز بیشتر محسوس است. دود خودروها، گردوغبار، گرمایش و فعالیت صنعتی همگی می‌توانند کیفیت هوا را کاهش دهند، به‌ویژه در جاهایی که دره‌ها و شرایط جوی هوای آلوده را در خود نگه می‌دارند. حفاظت از آب شامل منابع آب آشامیدنی، رودخانه‌ها، آب‌های زیرزمینی، شبکه‌های آبیاری و دریاچه سوان است. آلودگی، مصرف ناکارآمد آب، زیرساخت‌های آسیب‌دیده و فشار ناشی از کشاورزی یا صنعت می‌توانند هم بر مردم و هم بر بوم‌سازگان‌ها اثر بگذارند. مدیریت پسماند معمولاً با جمع‌آوری شهری آغاز می‌شود، اما امکانات تفکیک و بازیافت در همه‌جا به یک اندازه در دسترس نیست. تخلیه غیرقانونی پسماند، سوزاندن زباله، زباله‌های پلاستیکی و محل‌های دفع نامناسب می‌توانند به خاک، آب، هوا، جانوران و جوامع نزدیک آسیب برسانند. ارمنستان به دلیل کوهستان‌هایش تنوع زیستی غنی دارد، زیرا این کوه‌ها زیستگاه‌های گوناگونی ایجاد می‌کنند. مناطق حفاظت‌شده به حفظ جنگل‌ها، چمنزارهای کوهستانی، تالاب‌ها، گونه‌های کمیاب و چشم‌اندازهای مهم کمک می‌کنند؛ اما حفاظت باید با کشاورزی، گردشگری، دامداری، انرژی، معدن‌کاری و معیشت محلی نیز متعادل شود. پروژه‌های بزرگ ساخت‌وساز، معدن‌کاری، انرژی و زیرساخت ممکن است پیش از اجرا به ارزیابی زیست‌محیطی نیاز داشته باشند. هدف این ارزیابی شناسایی آسیب‌های احتمالی، مقایسه گزینه‌ها، برنامه‌ریزی اقدامات حفاظتی و فراهم کردن امکان بررسی نگرانی‌های عمومی است. ارمنستان فرصت‌هایی برای بهبود بهره‌وری انرژی، انرژی‌های تجدیدپذیر، حمل‌ونقل عمومی، صرفه‌جویی در آب، بازیافت، گردشگری طبیعت و احیای زمین دارد. هزینه‌ها، فرسودگی سامانه‌ها، اجرای نابرابر قوانین، ظرفیت محدود محلی و تعارض میان درآمد کوتاه‌مدت و سلامت بلندمدت محیط زیست می‌توانند پیشرفت را محدود کنند.