Argentina llaqtaqa quñi norte pachamanta subantártico sur pachakama mast'arikun. Andes urqukunaqa oeste patanta sayachinku, Atlántico mama quchaqa este patapi kachkan. Kay hatun kayninmi chiri, para, wayra, sach'a, q'achu hinaspa uywakunaqa ancha imaymana kanankuta rurun. Pampasqa Argentina chawpinpi ancha hatun, aswan pampalla q'achu pampakuna. Fertil allpankunaqa tarpuyta hinaspa uywa michiyta yanapanku, chayrayku ñawpaq q'achu pampaq achkanta tikrachisqaku. Kawsaymanta puchuq pacha suyukunaqa llaqtaq q'achunkunapaq, piskukunapaq, unu junt'akuq pacha suyukunapaq ancha chaninniyuqmi. Patagoniaqa Argentina surpa hatun rakinta churakun. Chaypi ch'aki estepa, wayrayuq pampakuna, Andes sach'akuna, rit'i, quchakuna, hinaspa uywakunayuq Atlántico mama qucha patakuna kachkan. Karuykunaqa unaymi, pachaqa utqaylla tikrakunman, hinaspa llaqtakunamanta karupi unuqa pisi kanman. Argentina norteqa achka rakisqa pacha suyukunayuqmi. Misionera sach'a (Selva Misionera)qa quñi-humedad subtropical sach'ami, urqu sach'a (Yungas)qa urqu sach'akunami, hinaspa sach'a-pampa (Gran Chaco)qa sach'ata, sabanata, unu junt'akuq pacha suyukunata hukllachin. Kay suyukunaqa achka imaymana kawsayta yanapanku, ichaqa sach'a kuchuy, nina, hinaspa kawsay pacha rakikuywanqa utqaylla waqaychasqa kananku. Unu junt'akuq pacha suyukunaqa Esteros del Iberá, Paraná Delta, qucha uchuykuna, q'achu unu pampakuna, mayu unu purinan pampakuna ima. Paykunaqa unuta waqaychanku, unu lluqsiyta pisiyachinku, challwakunata piskukunata ima yanapanku, hinaspa runakunapa kawsayninkuta yanapanku. Kay pacha suyukunataqa sasam chimpay, hinaspa para pacha ch'aki pachawan ancha tikrakunman. Andes urqukunaqa ch'aki hatun pampa suyukunata, wayq'ukunata, ninayuq urqukunata, kachi pampakunata, rit'ita, rit'iyuq hatun urqukunata ima churanku. Local simikunaqa norteoeste hatun, chiri, ch'aki pampa (Puna) nisqata riqsichinku. Hatun kay, sinchi inti, chiri tuta, hinaspa unu pisi kayninmi pacha kawsayta runakunapa ruwayninkunata ima kamachin. Argentinaqa pacha kawsayta suyuntinpa harkasqa pacha suyukunawan, provincia harkasqa suyukunawan, municipio suyukunawan, hinaspa sapanka waqaychay ruwanakunawan amachan. Sapa lugarpi amachaypa nivelnin hinaspa puriqkunapa kamachikuyninmi hukniray. Achka uywakunaqa harkasqa suyukunamanta hawapi kawsanku, chaypi tarpuy, uywa michiy, sach'a llamk'ay, challway, purinakuypa llamk'aynin, llaqtakuna ima kawsay pacha rakita rakin. Pacha kawsayqa ch'uya unuta, mikuyta, fertil allpata, samayta, kawsaypa yuyayninta, purinakuypaq hinaspa yachaypaq oportunidades-ta ima qun. Ichaqa chaypa limitinkunaqa pacha suyukuna pisi kallpayoq kay, hawa llaqtamanta hamuq uywakuna, qhellichakuy, nina, allpa tikray, hinaspa pacha tikraywan sasachakuykunam. Allin apayqa local kawsay pachata yachaywan hinaspa mana ancha chinkachiywan qallarin.
Pacha Kawsay Argentina llaqtapi
Argentina llaqtapi pacha kawsayqa ancha imaymana: quñi sach'akuna, unu junt'akuq pacha suyukuna, q'achu pampakuna, hatun urqukuna, ch'aki pacha suyukuna, hanka sur lamar patakuna ima. Norte-sur hatun karuyninmi achka imaymana wayra pacha hinaspa kawsay pacha rurun. Kay pacha suyukunata riqsiyqa runakunata allin purinakuyman, llaqtaq sasachakuyninkunata riqsiyaman, uywakunata amachayaman ima yanapan.
Tip
Argentinaq pacha suyukunataqa kawsayniyuq sistemakuna hina qhaway, mana ch'usa paisaje hina. Manaraq rispa, mayqin suyupi kasqanta, pacha imayna kananta, yaykuy imayna kasqanta, hinaspa local kamachikuykunata riqsiy. Apamusqaykita tukuyta kutichiy, uywakunamanta karupi qhaway, hinaspa kasqan ñankunata puriy, tarikuspa.