Argentinaqa waqaychasqa llamk'ay kamachiyniyuqmi; kayta kamachiy llamk'aymanta (derecho laboral) utaq llamk'aypa derechonta (derecho del trabajo) nispa sutichanku. Chaypa hatun yuyayninqa, llamk'aqkunaqa llamk'achiqkunamanta pisi negociachiq atiyniyuq kanku, chayrayku mana qhipaman saqiy atina kamachiykunaqa contratoqa mana urmachiy atina pisi waqaychaykunata qun. Llamk'ay tupanakuy (relacion laboral)qa generalmente tiyan, huk runa huk runapa kamachiyninwan qullqipaq llamk'aspallan. Cheqaq llamk'aypa rurayninmi aswan chaninniyuq, sutichasqa contratopa sutinqa mana; chayrayku pipas independiente contratista kasqanta sutichayqa mana necesariamente independiente kananpaqchu. Llamk'aypa contratoqa qillqasqa utaq ruraykunawan rikuriy atinqa. Chayqa llamk'aypa rurayninta, llamk'anapaq wasita, horariota, pagota, trial utaq huk special condicioneskunatapas comúnmente riqsichin; kamachiykuna chaymanta aplicable huñusqa llamk'ay kamachiykunaqa yapasqa condicioneskunata quykuman. Llamk'aqkunaqa pacha-pacha pagoyuq kay, samay, permiso, llamk'aypi dignidad, igualdad, seguridad, seguridad socialpi qillqakusqa kay ima derechokunatapas generalmente charinku. Llamk'achiqkunaqa llamk'ayta qillqachiy, allin registroskunata waqaychay, mañakusqa contribucionkunata pagay, safe condicioneskunata quykum, chaymanta mana urmachiy atina llamk'ay kamachiykunata respetay ima ruraykunatapas generalmente ruwanku. Argentina-pi huñusqa llamk'ay tupanakuykunaqa ancha chaniyuqmi. Llamk'aqkunapa huñunakuykuna (sindicatos) chaymanta llamk'aypa huñusqa kamachiykuna (convenios colectivos de trabajo)qa huk actividad utaq llamk'ana wasipaq sueldokunata, llamk'aypa categorías, horariokunata, yapasqa pagokunata, huk condicioneskunatapas kamachiyta atinku. Llamk'ayqa tukukuy atinqa saqiywan, iskay partiespa acuerdowan, retiro, justificado despido, mana justificado despido utaq huk kamachiywan riqsisqa causawan. Imayna ruranapaq kasqan chaymanta qullqi consecuenciasqa hechoskunamanta, nisqa causamanta, llamk'aqpa historiantamanta, chay tupanakuyta kamachiq kamachiykunamantawanmi dependin. Ch'aqwaykunaqa achkakuti llamk'aypa registros, qillqasqa avisos, sueldo recibos, mensajekuna, testigo evidenciamantami qallarin. Conciliación utaq administrativopa llamk'ay rurayninqa tribunalpi reclamo ruwanakumanta ñawpaqman hamuy atinqa; chiqap ñanqa jurisdicciónmanta wakinpaqmi dependin. Llamk'ay waqaychaykunaqa llamk'aqkunaman mana pagasqa sueldokunata, mana qillqasqa llamk'ayta, discriminaciónta, mana seguridadniyuq condicioneskunata, utaq mana allin llamk'ay tukuchiymanta ch'aqwayta atipanapaq ñanta qun. Ichaqa chay waqaychaykunaqa kamachiywan hina práctica-pasmi limitasqa kanku, evidencian, clasificación, plazokuna, chaymanta nacional chaymanta local ruraykunapa diferenciasninkunaqa imayna tukukuyninta tikrayta atinkuman.
Llamk'ay kamachiy Argentina-pi
Argentina-pi llamk'ay kamachiyqa llamk'aqkunapa, llamk'achiqkunapa, sindicatos-pa ima tupanakuyninkunapaqmi wakin kamachiykunata churay. Llamk'aypa contratonkuna, qullqi pagay, llamk'aypa condiciones, samaykuna, seguridad social, llamk'aypi seguridad, llamk'aypa tukukuynin ima kaymanmi yaykun. Achka waqaychaykunaqa yanapakun, aunque iskay parties mana qillqasqa contratota ruwaspapas.
Tip
Argentina-pi llamk'ay tupanakuyta qhawarispaykiqa mana llamk'aypa sutillawan utaq simiwan qusqa promesallawanqa atipaychu. Contratoykita, sueldo recibos, qillqachiy registros, horariokuna chaymanta chaniyuq mensajekunata huk huñusqa archivopi waqaychay. Sapa runapa casoykipaq consejo maskay, manaraq saqiyta, tukuchiy documento qillqayta utaq formal willakuyta mana kasukuyta ruwachkaspayki.