Arhintinapi, ayllu (familia) nisqaqa wasipi kuska tiyaq runakunatapas, aswan hatun ayllu masikunaq muyuriynintapas ninman. Awichakuna, tiyakuna, tiyukuna, primokuna, masikuna, chaymanta ayllu hina riqsisqa aski masikuna ayllu kawsaypi llank'ayta atinku. Arhintinapiqa mana huk sapa ayllu rikch'ayllachu kan. Ayllukunaqa iskay tayta-mamayuq, huk tayta-mamayuq, chawpisqa ayllu wasikuna, qhari-qhari utaq warmi-warmi iskay runakunamanta ayllukuna, uywasqa wawakuna, kuraq ayllu masikuna kuska tiyaq, utaq ayllu hina qhawasqa mana ayllu masi runakuna kanman. Tupanakuyqa kuska mikuykunawan, watukuykunawan, willakuykunawan, paqarisqa p'unchaw raymikunawan, chaymanta huk kusichiykunawanmi ruwakun. Domingo p'unchaw mikuy utaq asado (kanka mikuy) ayllu masikunata huñuyta atin, ichaqa kay costumbrekunaqa atiyllami, mana ruwana kamachikuychu. Ayllu masikunaqa sapa p'unchaw ruwanakunapi yanapachinakunku. Kayqa wawakunata utaq kuraq runakunata uywayta, wasi rakiyta, mikuyta wakichiyta, yuyaychayta, utaq unquywan qullqi sasachakuywan yanapayta churakunman. Sinchi ayllu ukhupi churakusqa kayqa q'uñiyta, allin kaysiyta apamuyta atin, ichaqa ñak'ariytapas paqarichiyta atin. Ayllu masikunaqa watukuykunamanta, sapanchasqamanta, qullqimanta, uywaymanta, masikunaq akllayninkunamanta, utaq sullk'a-kuraq runakunaq ruwasqan decisionesmanta hukniray suyakuyniyuq kanman. Yupaychayqa mana yuyayniykikunapi hukchakuyniyuq kayta utaq sapa kuti chaskiyta mañakunchu. Allin ayllu t'inkiykunaqa runakunata sayay churakuyta, kikinkupaq akllayta, chaymanta manchachiy, p'enqachiy, utaq maqanakuywan mana ruwaspa ch'aqwayta allichayta saqin. Wasipi tiyaq runakuna (hogar)qa mana sapa kuti ayllu masikunaq hatun redninwan kikinchu. Plan ruwaspa, pitaq kuska tiyan, pitaq uywayta qun, piqa piwan atikuchkan, chaymanta pitaq emergencia pachapi decisiones ruwanman chayta riqsiyqa yanapakun. Arhintinaman musuqlla chayaqkunaqa sutikunata, ayllu masi tinkiykunata yachakuspa, allin kachkan chayqa invitacionkunata chaskispa, chaymanta wasi costumbrekunamanta tapukuspa ayllu t'inkiykunata ruranman. Arhintina ayllukunaqa llapan huk kikillanta ruwanku nispa mana yuyaychu; q'uñi munayqa aswan allinmi.
Ayllu Arhintinapi
Arhintinapi aylluqa tayta-mamakunawan, wawakunawan, awichakunawan, wawqikunawan, panikunawan, chaymanta huk ayllu masikunawan sinchi t'inkiyuq kachkan. Ayllukunaqa ancha hukniraymi, ichaqa achkakuqmi sapa p'unchay kuska kawsayta, yanapakuyta, chaymanta ayllu kasqaykiq musqiyta qunku. Sapa ayllu rikch'aypipas akllay, yupaychay, chaymanta sut'i sayaykuna allinmi.
Tip
Arhintinapi cheqaq yanapakuq redniykipi kaq runakunata riqsiy, karupi tiyaq ayllu masikunatapas churaspa. Watukuy, uyway, qullqi, chaymanta sapanchasqamanta ñawpaqta rimariy, suyakuynikuna ch'aqwayman mana tikrakunanpaq. Sapa p'unchaw chaymanta emergencia pachapaq important contactokunata ruwanakunatapas sut'ita waqaychay.