حمل‌ونقل در افغانستان

در کابل و شهرهای بزرگ‌تر مردم معمولاً از تاکسی خصوصی یا اشتراکی، مینی‌بوس، بس کوستر، بس و وسایط سه‌چرخه محلی زرنج استفاده می‌کنند. ملی‌بس خدمت بس‌رانی دولتی ارائه می‌کند، اما پوشش و دسترسی واقعی آن به محل بستگی دارد. ایستگاه‌ها، گردانندگان، کرایه‌ها و زمان حرکت در سراسر کشور معیار واحد ندارند و مسافران اغلب مستقیماً وسیله پیدا می‌کنند و کرایه را در محل می‌پردازند. حمل‌ونقل جاده‌ای راه اصلی سفر میان شهرها و ولایت‌های افغانستان است. بس‌های دوربرد، تاکسی‌های اشتراکی، موترهای شخصی و کامیون‌ها از مسیرهای مهم مانند کابل–قندهار–هرات، کابل–ننگرهار–تورخم و پیوندهای شمالی، از جمله مسیرهای اسلام‌قلعه و اسپین‌بولدک، استفاده می‌کنند. جاده‌های فرعی ممکن است خاکی یا در حال تغییر باشند. ایست‌های بازرسی، بسته‌شدن موقت، برف، سیلاب، رانش زمین، تصادف، خشونت مسلحانه، جرم، آدم‌ربایی و بقایای مواد منفجره جنگی می‌توانند ایمنی و مدت سفر را با اطلاع اندک تغییر دهند. سفر شبانه، جاده‌های دورافتاده و مناطق مرزی احتیاط ویژه می‌خواهند. افغانستان برای رفت‌وآمد روزمره شبکه زمان‌بندی‌شده سراسری قطار مسافربری ندارد. پیوندهای موجود یا فعال‌شده عمدتاً از بار و ترانزیت پشتیبانی می‌کنند، از جمله مسیر حیرتان–مزار شریف و پیوندهای ازبکستان، آقینه و تورغندی به سوی ترکمنستان، و اتصال هرات–خواف به سوی ایران. مسیرهای پیشنهادی یا بررسی‌شده فعلاً جایگزین قابل اتکایی برای جاده یا موتر شخصی نیستند. پروازهای داخلی می‌توانند زمان سفر میان شهرهایی مانند کابل، قندهار، هرات و مزار شریف را کاهش دهند. شرکت‌های آریانا افغان ایرلاینز و کام‌ایر پرواز دارند، اما دسترسی، قیمت، مقررات بار و لغو را باید پیش از حرکت مستقیماً بررسی کرد. سفر مرزی نیز به بازبودن جاری مرز، گذرنامه، ویزا، مقررات گمرکی و امنیت محلی بستگی دارد. نظارت هوانوردی و ترتیبات میدان‌های هوایی باید از راه اطلاعات رسمی یا شرکت هواپیمایی جاری تأیید شوند؛ ایمنی عمومی را فرض نکنید. راننده معمولاً به گواهینامه رانندگی و اسناد ثبت وسیله نیاز دارد که از مراجع ترافیکی پیگیری می‌شوند. وزارت امور داخله و پولیس ترافیک بر صدور جواز، ثبت و کنترل ترافیک نظارت دارند؛ وزارت ترانسپورت و هوانوردی امور ترانسپورت زمینی، هوایی و ترانزیت و زیرساخت‌های مربوط را اداره می‌کند. شرایط اسناد، محدودیت‌ها، هزینه‌ها و زمان رسیدگی جاری می‌تواند بر اساس محل تفاوت داشته باشد و باید محلی تأیید شود. مقرره وزارت امور داخله در سال 2025 درباره وسایط ثبت‌نشده دست‌راست‌فرمان در کابل، و نیز برچسب‌های منطقه‌ای وسایط و محدودیت رانندگی، وضعیت ثبت را به‌ویژه مهم می‌سازد. پیاده‌روی همچنان اهمیت زیادی دارد، زیرا مالکیت وسیله و حمل‌ونقل عمومی قابل اتکا محدود است. بایسکل‌سواری گزینه محلی کم‌هزینه‌ای است، اما افغانستان شبکه ملی تثبیت‌شده بایسکل‌سواری یا زیرساخت محافظت‌شده یکنواخت ندارد. پیاده‌روها، گذرگاه‌ها و امکانات دسترسی تفاوت زیادی دارند. امنیت محلی و قواعد اجتماعی بر رفت‌وآمد در فضای عمومی اثر می‌گذارند. گزارش‌های سال‌های 2024 و 2025 از اجرای نابرابر مکانی و زمانی الزامات محرم و حجاب برای زنان و دختران در حمل‌ونقل عمومی و خصوصی خبر می‌دهند؛ بنابراین دسترسی به کار، آموزش و خدمات صحی ممکن است محدود شود، به‌ویژه برای زنان تنها، بیوه‌ها و خانواده‌های تحت سرپرستی زنان. حمل‌ونقل همچنین آلودگی هوای محلی، گردوغبار، ازدحام و سروصدا ایجاد می‌کند، هرچند داده‌های سراسری قابل اتکایی درباره وسایط و آلودگی محدود است. کرایه و زمان سفر معیار ملی واحد ندارد و به فاصله، نوع وسیله، شمار مسافران، قیمت سوخت، چانه‌زنی، جاده و امنیت بستگی دارد. پیش از حرکت، شرایط جاری را از گرداننده، پایانه، شرکت هواپیمایی، مراجع محلی و اطلاعات جاری امنیت سفر بررسی کنید.