Bernameya dibistanên dewletê Paşto ji pola 1 heta 12, Darî ji pola 4 heta 12 û English ji pola 4 heta 12 dihewîne. Ji bo pola 7 heta 9 Erebî hatiye plan kirin; pirtûkên dersê yên Özbekî, Belûçî û Paşayî ji pola 1 heta 9 in. Lê di lîsteya materyalan de cihgirtin nayê wê wateyê ku her dibistan van dersan bi rastî pêşkêş dike. Destûra Bingehîn Paşto û Darî wek zimanên fermî nav dike û piştgirî ji hemû zimanan re, her weha perwerdehiya bi zimanê dayikê li deverên ku piraniya gel bi wî zimanî diaxive, dihewîne. Sepandina pratîkî di bin desthilata de facto de ne diyar e. Saziyên xwendina bilind dikarin ji bo xwendekarên nû yên ku Englishê kêm dizanin, qursa Englishê ya du-semesterî pêşkêş bikin. Di wê de axaftin, nivîsandin, rêziman, peyvsazî û xwendin hene; xerc, mercên pejirandinê û nirxa belgeyê li gor saziya têkildar diguhere. Ji bo mezinan, derfetên xwendin û fêrbûna zimanan bi giranî ji aliyê UNESCO, UNICEF, rêxistinên ne-qezenc û civakan ve tên pêşkêşkirin. Bernameyên dîrokî yên wek Learning for Life ji bo jinên 15 salî û mezintir, qursên bingehîn ên neh-mehî û qursên pêwendîdar ên şeş-mehî digihandin hev; nasandina demkî ya wan wek hevtayê pola sêyem a dibistana seretayî nabe rêgezek standard a niha û li seranserê welêt. Bernameya belaş a FILL ji bo dê û bav û lênêrên bi Paşto diaxivin, nêzîkî deh saet fêrbûn dihewand; lê tenê heta 31 Kanûna Pêşîn a 2024-an hatiye lîstekirin, lewma nayê pejirandin ku niha jî gihîştina wê hebe. Perwerdehiya Bingehîn a Komelgehê û Navendên Fêrbûna Lez a ji bo zarokan jêhatîbûna bingehîn a xwendin û nivîsandinê pêşkêş dikin; Navendên Fêrbûna Lez dikarin di salekê de du pola bigirin û materyala pola 1 heta 6 di sê salan de temam bikin. Berfirehbûn, ewlehî, mamoste û derbasbûna polên jorîn li gor projeyê û cihê têkildar diguhere. Di 2024/25-an de zêdetirî 2.13 milyon zarokên temenê dibistana seretayî li dibistanê nebûn, û zêdetirî 90 ji sedî yên zarokên deh salî nikaribûn nivîsekî hêsan bixwînin. Nêzîkî 2.2 milyon keç ji gihîştina perwerdehiya piştî dibistana seretayî hatin bêparhiştin; ji sala 2022-an ve jin nikarin bigihîjin xwendina bilind. Şêwazên fêrbûna dîjîtal ku bi telefon, komên sohbetê, karûbarên serhêl an pêşkêşiyên kêm-daneyê tên pêşkêşkirin dikarin dersê temam bikin, lê gelek caran nayên pejirandin û elektrîk û înternetê yên nebaş asteng dikin. Ti platformekî fêrbûna zimanan a neteweyî û bi awayekî giştî belgekirî nehatiye nasîn. Desthilata Giştî ya Îmtîhanan (NEXA) saziya giştî ya îmtîhanan e, lê çarçoveyek neteweyî ya jêhatîbûna zimanan, hevtayekî CEFR an belgeyek standard a zimanê dewletê nehatiye belgekirin. TOEFL iBT li Afganistanê heye; cihê îmtîhanê, îmtîhana ji malê, xerc, tarîx û pejirandin li gor ETS û saziya qebûlker diguhere. Ji bo jiyana rojane, form, tenduristî, dibistan û jiyana civakê, xwendin û nivîsandina Darî, Paşto an zimanê dayikê yê herêmê bi gelemperî pir bikêr e. English bi giranî piştgirî dide xwendina bilind û rêyên perwerdehiya navneteweyî. Rêgezek neteweyî û standard a fêrbûna zimanan ji bo kar nehatiye belgekirin; ji ber vê yekê divê pêşkêşkerên niha, bihayên wan, tarîx û pejirandin ji saziya berpirsiyar a her rewşê re bêne pirsîn.
Fêrbûna zimanan li Afganistanê
Fêrbûna zimanan li Afganistanê di dibistanan, saziyên xwendina bilind, bernameyên xwendin û nivîsandinê, civakan û pêşkêşiyên dîjîtal de pêk tê. Darî û Paşto her du zimanên fermî yên dewletê ne; li hin deverên ku zimanekî piraniya gel tê axaftin, dikarin zimanên din wek zimanê fermî yê sêyem bêne destnîşankirin. Hebûn, nasîn û gihîştin li gor parêzgeh, saziyê, rewşa ewlehiyê û koma armancê diguhere.
Şîret
Pêşî biryar bide ku ji bo jiyana rojane û perwerdehiya bingehîn, xwendina bilind an serlêdanên navneteweyî zimanekî dixwazî. Ji bo jiyana rojane zimanekî herêmî bi gelemperî sûda rasterast a herî zêde dide; English bi giranî ji bo xwendina bilind û rêyên perwerdehiya navneteweyî girîng e. Berî destpêkirinê hebûna niha, gihîştin, lêçûn û pejirandina her derfetê kontrol bike.