واژه‌های رایج محلی شامل بازار (بازار)، دکان (دکان)، فروشگاه (فروشگاه)، بازار و مرکزهای تجارتی (مراکز تجارتی) است. مواد خوراکی بیشتر در بازارها و دکان‌های حضوری فروخته می‌شوند و آرد گندم و مواد اصلی وارداتی به‌شدت از مرزها، ترانسپورت و شرایط بازار تأثیر می‌گیرند. بانک جهانی قیمت مواد غذایی را در زمان واقعی در 40 بازار زیر نظر دارد و FAO قیمت پرچون کالاهای اصلی را می‌پاید؛ هیچ‌یک از این منابع معیار سوپرمارکت سراسری ایجاد نمی‌کند. خرید شخصی و خانگی شامل مواد آرایشی، شویندهها، لوازم بهداشتی و دیگر کالاهای خانه است که در دکانها، دواخانهها، بازارها، تولیدات محلی و کالاهای وارداتی فروخته می‌شوند. مُهر، تاریخ انقضا، برچسب و مقدار را بررسی کنید، چون کالاهای کمکیفیت، تاریخگذشته و تقلبی همچنان از خطرهای مستندشده‌اند. پوشاک را می‌توان از خیاطان، کارگاهها، بازارها، نمایشگاه‌ها و فروشندگان بازرگانی اجتماعی خرید؛ از جمله لباس‌های افغانی، گلدوزی، بوت و صنایع دستی. در بعضی جاها بازارهای ویژه زنان فعالیت دارند، اما بسیاری از آن‌ها در برخی مناطق بسته شده‌اند و محدودیت رفت‌وآمد یا شرط محرم می‌تواند دسترسی خریداران و فروشندگان را محدود کند؛ شرایط میان ولایت‌ها به‌شدت فرق میکند. خرید وسایل فناوری معمولاً از فروشندگان تلفن همراه و وسایل الکترونیکی، دکان‌های تخصصی و فروشندگان بازرگانی اجتماعی انجام می‌شود. اداره ملی معیارهای افغانستان که ANSA نیز نامیده می‌شود، کار معیارگذاری و آزمایش کیفیت از جمله وسایل برقی را انجام می‌دهد، اما شواهدی از شبکه سراسری خدمات پس از فروش یا ضمانت وجود ندارد. از فروشنده بپرسید اگر دستگاه خراب باشد چه می‌شود و رسید، برچسب محصول، عکسها و مدرک پرداخت را نگه دارید. خرید آنلاین وجود دارد، اما پراکنده است و بیشتر در بخش‌های شهری متمرکز است. بازرگانی فیسبوکی، تحویل مواد خوراکی و سکوهای محلی مستند شده‌اند، اما میزان استفاده کنونی در سراسر کشور و فهرست کامل بازرگانان روشن نیست. پهن‌باند موبایل، دسترسی به دستگاه، برق، نشانی فیزیکی، وضعیت جادهها، امنیت و ترانسپورت میانولایتی بر امکان تحویل اثر می‌گذارند. افغان پُست 463 دفتر پُستی، کدهای پُستی، پیگیری بسته و مرکز تماس با شماره 199 دارد، اما خدمات و نرخ‌های منتشرشده آن معیار همگانی تحویل خردهفروشی ایجاد نمی‌کنند. بنابراین زمان تحویل، هزینه، برگشت کالا و شرطهای تعویض به بازرگان و راه تحویل بستگی دارند. پول نقد روش اصلی پرداخت است. گزینههای رسمی دیگر شامل حساب بانکی، کارتهای APS یا AfPay، پایانههای فروش، دستگاههای خودپرداز و مؤسسههای دارای جواز پول الکترونیکی است. حواله بهطور گسترده برای انتقال غیررسمی پول به کار میرود، اما جای سازوکار شکایت یا بازپرداخت خرید را نمیگیرد. د افغانستان بانک مؤسسههای پول الکترونیکی را تنظیم میکند؛ فراهم‌کنندگان ثبت‌شده شامل M-Paisa، M-Hawala، My-Money، MTN MoMo، HesabPay، Aurum Pay و Star Pay هستند. بانک جهانی در سال 2024 شمار کیف‌پول‌های فعال را 20,000 تا 50,000 برآورد کرد. پیش از انتقال پول، جواز فراهم‌کننده، هزینه‌ها، نقدینگی، دریافت‌کننده و روند موجود برای حل اختلاف را بررسی کنید؛ خدمات RTGS و ACH ممکن است برخط نباشند، ACSS همچنان دستی انجام می‌شود و ارتباط میان دستگاههای خودپرداز یکسان نیست. قانون حمایت از مصرف‌کننده در سال 2017 زیر حکومت پیشین تصویب شد، اما اجرا و رسیدگی به شکایت‌ها پراکنده است. وزارت صنعت و تجارت، از جمله اداره امور مصرفکنندگان آن، به مسائلی چون بررسی قیمت‌ها، شکایت‌ها، کالای تقلبی یا تاریخگذشته، نشان تجارتی و نظارت بر تبلیغات می‌پردازد. ANSA مسئول معیارها، اندازه‌شناسی، لابراتوارها و کنترل کیفیت است. وزارت امر به معروف، نهی از منکر و رسیدگی به شکایت‌ها بازارها و دکانها را زیر نظر میگیرد و ممکن است به بعضی کالاهای ضروری، احتکار، گران‌فروشی، فریب و وزن یا اندازه بپردازد. راه‌های شکایت ویژه هر نهاد است و شواهدی از معیار ملی کنونی و یکسان برای بازپرداخت، پس‌گرفتن کالا یا ضمانت، یا زمان رسیدگی تضمین‌شده وجود ندارد. دسترسی به خرید معمولاً در کابل، هرات، مزار شریف و دیگر مرکزهای ولایتی بیشتر است، چون خدمات دیجیتال، ترانسپورت و خدمات مالی دسترس‌پذیرترند. مناطق دورافتاده ممکن است نشانییابی، بانکداری، مخابرات، نقدینگی نمایندگی‌ها و گزینههای تحویل ضعیف‌تری داشته باشند. قیمت خردهفروشی به بازار، واردات، ارز خارجی و ترانسپورت بستگی دارد؛ فهرست‌های رسمی نرخ فقط بعضی کالاهای ضروری را در بر می‌گیرند. روشهای پایداری بیشتر غیررسمی‌اند. اداره ملی معیارهای افغانستان مسئولیت‌های معیارگذاری و محیط‌زیستی دارد و اداره ملی حفاظت محیط زیست استفاده از بوجی‌های پارچه‌ای چندبارمصرف هنگام خرید را ترویج میکند، اما شواهدی از نشان محیط‌زیستی سراسری کنونی، مسئولیت گسترده تولیدکننده، نظام سپرده و بازگشت، شبکه بازیافت یا ترمیم و پُرکردن دوباره وجود ندارد. بنابراین کم‌کردن زباله یا استفاده دوباره از بوجی، انتخاب عملی داوطلبانه است، نه معیار خریدی که در سراسر کشور اجرا شود.
خرید در افغانستان
خرید در افغانستان بیشتر در بازارها، دکانها، فروشگاهها، مرکزهای بازرگانی و دادوستد کالاهای محلی یا وارداتی انجام می‌شود. کالاها شامل مواد خوراکی، پوشاک، لوازم خانه، مواد آرایشی، وسایل الکترونیکی و صنایع دستی است و پول نقد همچنان روش اصلی پرداخت به شمار میرود. قیمت، موجودی، تحویل و دسترسی به بازار، ولایت، راه‌های ترانسپورت، وضعیت امنیتی و نرخ تبادله وابستگی دارد.
Tip
فروشنده، روش پرداخت و تحویل را بخشی از یک تصمیم خرید بدانید. تا جایی که می‌توانید از جایی خرید کنید که کالا و فروشنده را بررسی کنید؛ سفارش آنلاین یا از راه دور را فقط وقتی انجام دهید که نشانی، هزینه‌ها، زمان تحویل و شرطهای برگشت یا تعویض از پیش روشن باشد. رسیدها را نگه دارید، چون برگشت، ضمانت و شکایت در افغانستان به‌صورت یکسان تنظیم یا اجرا نمی‌شوند.